Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitim faaliyetlerinden yararlanma durumlarının incelenmesi
Examination of the utilization of educational activities by the children of seasonal agricultural worker families
- Tez No: 993576
- Danışmanlar: PROF. DR. İSA KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitim faaliyetlerinden yararlanma durumları incelenmiştir. Araştırmanın amacı; mevsimlik göçlerin çocukların eğitim sürekliliği üzerindeki etkilerini belirlemek, eğitimden uzaklaşma nedenlerini ortaya koymak ve çocukların eğitime erişim süreçlerinde yaşadıkları deneyimleri anlamaktır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından nitel durum çalışması deseni benimsenmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma grubunu, Şanlıurfa ili Eyyübiye ilçesine bağlı Tarlabaşı Köyü'nde yaşayan ve mevsimlik tarım işçiliği yapan ailelerin 30 ilkokul çağındaki öğrenci oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak, eş zamanlı veri analizi yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcı öğrencilerin 26'sının ailesinde okula devam eden başka kardeşlerin bulunduğu, ortalama kardeş sayısının 4 olduğu ve her ailede ortalama 3 çocuğun eğitimine devam ettiği belirlenmiştir. Öğrencilerin 27'sinin yılın en az beş ayını mevsimlik göç ettikleri bölgelerde geçirdiği tespit edilmiştir. Göç sürecinde 22 öğrencinin eğitim faaliyetlerinden tamamen uzak kaldığı, 8 öğrencinin ise kısmen eğitim faaliyetlerine katılabildiği belirlenmiştir. Göç edilen bölgelerde 24 öğrencinin düzenli eğitim imkânlarına erişemediği, yalnızca 6 öğrencinin geçici eğitim faaliyetlerinden yararlanabildiği saptanmıştır. Araştırma sonuçları, çocukların eğitimden kopmalarının başlıca nedenlerinin ailelerin ekonomik zorunlulukları, göç edilen bölgelerdeki eğitim olanaklarının yetersizliği ve barınma koşullarının eğitime uygun olmaması olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcı öğrenciler, göç sürecinde eğitimden uzak kalmanın akademik başarılarını olumsuz etkilediğini, okula döndüklerinde dersleri takip etmekte zorlandıklarını ve okul aidiyetlerinin zayıfladığını ifade etmişlerdir. Öğrencilerin 20'si göç sonrası okula uyum sağlamakta güçlük yaşadıklarını, 16'sı arkadaşlarının gerisinde kaldıklarını ve özgüven kaybı yaşadıklarını belirtmiştir. Elde edilen bulgular, mevsimlik tarım işçisi çocuklarının eğitim süreçlerinde devamsızlık, öğrenme güçlükleri, sosyal uyum sorunları ve akademik motivasyon kaybı gibi çok boyutlu problemlerle karşı karşıya kaldıklarını göstermektedir. Öğrencilerin büyük bir kısmı yaşadıkları sorunların üstesinden gelmek için bireysel çabalar gösterse de, bu çabaların kalıcı çözümler üretmede yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, mevsimlik tarım işçiliği çocukların eğitim hakkına erişimini ciddi biçimde sınırlamakta, eğitimde sürekliliğini engellemekte ve bu durum hem bireysel gelişimi hem de toplumsal kalkınmayı olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırma, mevcut eğitim politikalarının saha uygulamalarının güçlendirilmesi, ailelerin eğitim farkındalığının artırılması ve göç sürecinde eğitim sürekliliğini sağlayacak esnek ve yenilikçi eğitim modellerinin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the access to educational activities among children of seasonal agricultural worker families. This research aims to determine the effects of seasonal migration on the continuity of children's education, identify the reasons for their disengagement from education, and understand the experiences they encounter in accessing educational opportunities. The study adopted a qualitative case study design from qualitative research approaches. Data were collected using a semi-structured interview form. The study group consisted of 30 primary school-aged students from families living in Tarlabaşı Village, Eyyübiye District, Şanlıurfa Province, who work as seasonal agricultural workers. The data obtained were analyzed using descriptive analysis techniques in line with the concurrent data analysis approach. According to the research findings, 26 of the participating students had siblings attending school, the average number of siblings was 4, and an average of 3 children per family continued their education. It was determined that 27 of the students spent at least five months of the year in the regions to which they migrated seasonally. During the migration process, it was determined that 22 students were completely excluded from educational activities, while 8 students were able to participate in educational activities to a limited extent. It was found that 24 students in the regions to which they migrated did not have access to regular education, and only 6 students were able to benefit from temporary educational activities. The research results revealed that the main reasons for children's disengagement from education were their families' economic constraints, inadequate educational opportunities in the regions they migrated to, and housing conditions that were not conducive to education. Participating students stated that being away from education during the migration process negatively affected their academic achievement, that they had difficulty following lessons when they returned to school, and that their sense of belonging to the school had weakened. Twenty of the students reported having difficulty adjusting to school after migration, while 16 stated that they had fallen behind their peers and experienced a loss of self-confidence. The findings reveal that children of seasonal agricultural workers face multidimensional problems in their education, including absenteeism, learning difficulties, social adjustment issues, and loss of academic motivation. Although most students make individual efforts to overcome these problems, these efforts are insufficient in producing lasting solutions. Consequently, seasonal agricultural work seriously limits children's access to education, hinders educational continuity, and negatively affects both individual development and social progress. The research highlights the need to strengthen the implementation of existing education policies, raise families' awareness of education, and develop flexible and innovative education models that ensure educational continuity during the migration process.
Benzer Tezler
- Hilvan'da yaşayan mevsimlik tarım işçileri ve çocuk işçiler
Seasonal agricultural workers and child laborers living in hilvan
MUSTAFA AKGEYİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
CoğrafyaTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN MERTOL
DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ BOLAT
- Gezici mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitim durumlarının toplumsal yeniden üretim açısından incelenmesi
Analayzing the educational conditions of the children in migratory seasonal agricultural workers' families from the perspective of social reproduction
TAPTUK EMRE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNALİ TUNÇ
- Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitime erişimi: Sorunlar ve çözüm önerileri
Access to education for children of seasonal agricultural labourers: Problems and solution suggestions
İLKAY GÖKÇE
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECLA ŞAHİN FIRAT
- Mevsimlik göçer ve yarı göçer tarım işçisi ailelerin çocuklarının uyum ve davranış sorunlarına yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' views on adjustment and behavioral problems of children of seasonal migrant and semi-migrant agricultural worker families
AYHAN KAPICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL REİSOĞLU
- Konya bölgesindeki mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitime devamlılığı: Mekânsal hareketlilik, çalışma koşulları ve sosyoekonomik engeller
Continuity of education among the children of seasonal agricultural worker families in the Konya region: Spatial mobility, working conditions, and socioeconomic barriers
GÜL SOLAKUMUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SosyolojiÜsküdar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL BALTA ÖZGEN