Erzurum'dan toplanan fasulye genotiplerinin tuz tolerans seviyelerinin bazı morfolojik ve fizyolojik parametrelerle belirlenmesi
Determination of salt tolerance levels of bean genotypes collected from Erzurum by some morphological and physiological parameters
- Tez No: 993638
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE KUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada, Erzurum yöresinden toplanan fasulye genotiplerinin tuz stresine tolerans seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada Erzurum ilinden toplanan 67 yerel taze ve barbunya fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotipi ve 25 ticari çeşit kullanılmıştır. Deneme, tesadüf parselleri deneme deseni göre faktöriyel düzende (92 genotip x 2 yetiştirme koşulu) yürütülmüştür. Her genotip için uygulamalar 3 tekerrürlü olacak şekilde tasarlanmış ve her tekerrürde 3 saksı yer almıştır (toplam 1656 saksı). Stres koşullarının oluşturulmasında başlangıç tuz konsantrasyonu 25 mM olup, ikinci sulamada 50 mM ve son dört sulamada 100 mM tuz uygulaması gerçekleştirilmiştir. Tuz maruziyeti yaklaşık 20 gün süresince devam etmiş ve planlı sulama döneminden itibaren 30 gün sonra ölçüm ve analizler yapılmıştır. Bulgular: Genotiplerin tuz stresine verdiği tepkilerin belirlenmesinde kullanılan morfolojik ve fizyolojik parametrelerin genotipe göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca PCA biplot analizi ve bileşen yüklemeleri incelendiğinde; bitki biyokütlesi, bitki boyu ve yaprak alanı gibi büyüme parametrelerinin yanı sıra, hücresel zararlanmanın bir göstergesi olan elektriksel iletkenlik (EC) değerlerinin genotipler arasındaki farklılığı belirlemede en ayırt edici faktörler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, PCA ve iki yönlü hiyerarşik dendogram ısı haritası analizi, ERZ TO-64, ERZTO-56, Şeker Sırık, ERZ HN-78, ERZ TO-50, ERZ-NR-100 ve ERZ-TO-72 genotiplerinin kontrol bitkilerine en yakın gelişmeyi gösterdiğini ve tuz stresine diğer genotiplere göre daha toleranslı olduğunu göstermiştir. Sonuç: Araştırmada incelenen fasulye genotiplerinin tuza tolerans yönünden oldukça geniş bir varyasyon gösterdiği, 26 genotipin tolerant, 28 genotipin orta tolerant ve 38 genotipin ise duyarlı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The study aimed to determine the salt stress tolerance levels of bean genotypes collected from the Erzurum region. Method: The study used 67 local snap and pinto bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes and 25 commercial cultivars collected from Erzurum province. The experiment was conducted in a factorial arrangement (92 genotypes × 2 growing conditions) based on a Completely Randomized Design (CRD). For each genotype, the treatments were designed with three biological replicates, with each replicate consisting of three pots, totaling 1656 pots. To induce salt stress conditions, an initial NaCl concentration of 25 mM was applied, followed by 50 mM in the second irrigation and 100 mM in the final four irrigations. Salt exposure continued for approximately 20 days, and measurements and analyses were carried out 30 days after the commencement of the scheduled irrigation period." Findings: It was determined that the morphological and physiological parameters utilized to evaluate the responses of genotypes to salt stress exhibited significant differences depending on the genotype. Moreover, an examination of PCA biplot analysis and component loadings revealed that growth parameters such as plant biomass, plant height, and leaf area, along with electrical conductivity (EC) values—serving as a key indicator of cellular damage—emerged as the most discriminative factors in determining the variations among genotypes. Additionally, PCA and two-way hierarchical dendrogram heatmap analysis demonstrated that genotypes ERZ TO-64, ERZTO-56, Şeker Sırık, ERZ HN-78, ERZ TO-50, ERZ-NR-100, and ERZ-TO-72 displayed growth patterns most similar to the control plants, thereby establishing their superior tolerance to salt stress compared to the other genotype. Results: It was determined that the common bean genotypes investigated in the study exhibited extensive variation in terms of salinity tolerance, with 26 genotypes identified as tolerant, 28 as moderately tolerant, and 38 as sensitive.
Benzer Tezler
- Erzurum bataklıkları Polyphaga (Helophoridae ve Hydrophilidae) familyaları üzerine faunistik araştırmalar
Faunistic studies on the families of Polyphaga (Helophoridae and Hydrophilidae) in Erzurum marshes
NUMAN YILDIZ
- Erzurum ili Geometridae (Lepidoptera) türlerinin DNA barkodlama yöntemiyle karakterizasyonu
Determination of the species of Geometridae (Lepidoptera) in Erzurum with DNA barcoding method
MURAT SERDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. COŞKUN GÜÇLÜ
- Erzurum ve Erzincan illeri kadife akarlarının (Acari, Trombidiidae) sistematik yönden incelenmesi
Systematic investigation of velvet Acari (Acari, Trombidiidae) of Erzurum and Erzincan provinces
SEVGİ SEVSAY
- Erzurum, Kars ve Ardahan illerindeki süt ve süt üreticilerinde Q Humması seroprevalansı
The seroprevalence of Q fever disease among the people occupying with milk and dairy production in Erzurum, Kars and Ardahan provinces.
MEHTAP HÜLYA ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
MikrobiyolojiAtatürk ÜniversitesiMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AYYILDIZ
- Erzurum jeolojik oluşumları ve Muş Hamurpet Gölü Polyphaga (Helophoridae, Hydrochidae ve Hydrophilidae) familyaları üzerine faunistik araştırmalar
Faunistic studies on the families of Polyphaga (Helophoridae, Hydrochidae and Hydrophilidae) in Erzurum geological formations and Muş Hamurpet Lake
SERHAT ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiAtatürk ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET POLAT