Sivil havacılık güvenliği ve terörizm: 11 Eylül terör saldırısı vaka analizi
Civil aviation security and terrorism: A case analysis of the September 11 terrorist attacks
- Tez No: 993708
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF GENÇKAL EROLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 Eylül 2001 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşen terör saldırıları, sivil havacılık güvenliğinde köklü bir kırılma noktası olmuş ve küresel ölçekte güvenlik politikalarının yeniden şekillenmesine yol açmıştır. Bu çalışmada, saldırı öncesi dönemde havacılık güvenliğinde mevcut olan yapısal zafiyetler ile saldırı sonrasında yürürlüğe giren radikal reformlar karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Araştırma kapsamında hukuksal düzenlemeler, teknik önlemler, yolcu güvenliği prosedürleri, uluslararası iş birlikleri, eğitim ve denetim mekanizmaları ile yeni teknolojilerin sivil havacılık güvenliğine etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, 11 Eylül sonrasında güvenlik uygulamalarının çok boyutlu bir yapıya kavuştuğunu göstermektedir. Kokpit kapılarının güçlendirilmesi, Federal Air Marshal programı, patlayıcı tespit sistemleri, tam vücut tarayıcılar ve biyometrik kimlik doğrulama teknolojileri bu dönüşümün temel unsurları olmuştur. Uluslararası alanda ICAO, AB ve diğer bölgesel kuruluşların geliştirdiği standartlar sayesinde, küresel havacılık güvenliğinde ortak bir çerçeve benimsenmiştir. Bununla birlikte, artan güvenlik uygulamaları bireysel özgürlükler, mahremiyet ve ayrımcılık tartışmalarını da gündeme getirmiştir. Türkiye özelinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), 11 Eylül sonrası dönemde uluslararası güvenlik normlarına uyum sağlamak amacıyla mevzuatını güncellemiş, ICAO denetimlerine aktif katılım göstermiş ve havalimanlarında ileri teknoloji sistemlerin kullanımını yaygınlaştırmıştır. Ancak, personel eğitimi, sertifikasyon süreçleri ve ileri güvenlik teknolojilerine yatırım gibi alanlarda sürekli iyileştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak, 11 Eylül saldırıları sivil havacılık güvenliğinde paradigmatik bir değişim yaratmış; güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi ile bireysel özgürlüklerin korunması arasında hassas bir denge kurulması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda, Türkiye'nin küresel havacılık güvenliği zincirine güçlü ve sürdürülebilir bir şekilde entegre olabilmesi için teknolojik yatırımların artırılması, eğitim programlarının geliştirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin derinleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The terrorist attacks of September 11, 2001 in the United States marked a critical turning point in civil aviation security, triggering a profound restructuring of global security policies. This study comparatively examines the structural vulnerabilities that existed in aviation security prior to the attacks and the radical reforms introduced in their aftermath. Within this framework, the research analyzes the impact of legal regulations, technical measures, passenger security procedures, international cooperation mechanisms, training and oversight, as well as new technologies on civil aviation security. Findings reveal that, after 9/11, security practices acquired a multidimensional structure. Reinforced cockpit doors, the expansion of the Federal Air Marshal program, explosives detection systems, full-body scanners, and biometric identification technologies became core elements of this transformation. At the international level, standards developed by ICAO, the European Union, and other regional organizations contributed to the establishment of a common framework for global aviation security. However, the intensification of security procedures also raised concerns regarding individual freedoms, privacy, and potential discriminatory practices. In the case of Turkey, the Directorate General of Civil Aviation (SHGM) revised national legislation in line with international norms, actively engaged in ICAO audits, and promoted the integration of advanced security technologies at airports. Nevertheless, further progress is required in areas such as personnel training, certification processes, and investment in advanced technologies to achieve sustainable improvement. In conclusion, the September 11 attacks produced a paradigmatic shift in civil aviation security, underscoring the necessity of maintaining a delicate balance between strengthening security measures and safeguarding individual freedoms. For Turkey to ensure deeper and more sustainable integration into the global aviation security framework, greater emphasis should be placed on technological investments, the enhancement of training programs, and the expansion of international cooperation.
Benzer Tezler
- American civil aviation security and its challenges throughout history: The case of 9/11
Amerikan sivil havacılık güvenliği ve tarih boyunca karşılaşılan zorluklar: 9/11 olayları
ECE ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Sivil HavacılıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiLatin ve Kuzey Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR GÜRSEL
- Havaalanı güvenliğinin kent güvenliğine etkisi
The effect of airport security on city security
MERT KÜRKÇÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiBayburt ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ŞENGÜN
- Assessing the effectiveness of aviation security measures in preventing unlawful interferences acts
Havacılık güvenliği önlemlerinin hukuka aykırı müdahale eylemlerini önlemedeki etkinliğinin değerlendirilmesi
HANAN CHINA GAHWITA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Sivil Havacılıkİbn Haldun ÜniversitesiHavacılık Çalışmaları ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM TATOĞLU
- Gelişen havacılık sektörü ve siyaset ile ilişkisi
The developing aviation sector and its relation with politics
EMRE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerAtılım ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM ÜLKER
- Uluslararası ilişkilerde güvenlik imajı ve algısı: Türkiye ve Türk Hava Yolları örneği (2015-2018)
Security and image perception in international relations: Example of Turkey and Turkish Airlines (2015-2018)
AYŞE NUR ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sivil Havacılıkİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL KOMSUOĞLU ÇITIPITIOĞLU