BİLSEM öğretmenlerinin tasarım odaklı düşünme modeli ile geometri alanında etkinlik geliştirme becerilerinin incelenmesi
The investigation of Science and Art Education Center teachers' skills in developing activities in geometry through design thinking model
- Tez No: 993750
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURAK KARABEY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Tasarım Odaklı Düşünme, Üst Düzey Düşünme, Van Hiele Geometri Düzeyi, Öğretmen Eğitimi, Üstün Yetenek, Design Thinking, Higher-Order Thinking, Van Hiele Levels of Geometric Thinking, Teacher Education, Gifted Education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Öğretim Ana Blim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
21. Yüzyıl eğitim yaklaşımları, bilginin hızla erişilebilir hale gelmesi ve öğrenme ortamlarının çeşitlenmesi ile birlikte, öğrencilerin bilgiyi sadece edinmeleri değil; aynı zamanda anlamlandırmaları, dönüştürmeleri ve yaratıcı biçimde kullanmaları gerekliliğini ön plana çıkan bir yüzyıl olarak görülmektedir. Bu dönüşüm, öğretmenlerin rollerinde köklü bir yeniden yapılanmayı zorunlu kılmakta; geleneksel bilgi aktarıcılığı rolünden uzaklaşarak öğrenme süreçlerini tasarlayan, yönlendiren ve dönüştüren öğretim tasarımcıları, rehberleri ya da profesyonelleri olmalarını gerektirmektedir. Bu bağlamda, Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) yaklaşımı, empati kurma, problemi tanımlama, fikir üretme, prototip oluşturma ve test etme gibi aşamalarıyla öğretmenlerin çağdaş eğitim paradigmalarına uyum sağlamalarında ve yeni geliştirilecek olan paradigmalara katkı sağlamalarına yönelik işlevsel bir çerçeve sunmaktadır. Bu araştırma, TOD yaklaşımının öğretmen eğitimi bağlamında nasıl bir dönüşüm sağladığını ve BİLSEM matematik öğretmenlerinin etkinlik tasarlama süreçlerine katkılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Society 5.0 for Gifted Education (Üstün Yetenekliler için Toplum 5.0) başlıklı TREESP 2.1. IQSES/309 numaralı proje kapsamında, Türkiye genelindeki çeşitli Bilim ve Sanat Merkezleri'nde (BİLSEM) görev yapan 100 öğretmene yönelik yüz yüze eğitimler düzenlenmiştir. Bu eğitimlerin yürütülmesi için, Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) temelli rehber eğitmen eğitim programına katılan 25 rehber eğitmen görev almıştır. Araştırmanın çalışma grubu, bu rehber eğitmenler arasından seçilen 13 matematik öğretmeni ile oluşturulmuştur. Eğitim sürecinin ilerleyen aşamasında, gönüllülük esasına göre belirlenen 5 matematik öğretmenine, üst düzey düşünme becerileri ve Van Hiele Geometri Düzeyleri üzerine eğitimler verilmiştir. Uygulama aşamasında, bu öğretmenlerden TOD yaklaşımını temel alarak geometri etkinlikleri geliştirmeleri beklenmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenine göre yapılandırılmış; veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşmeler, saha notları, ses-video kayıtları, öğretmen günlükleri ve etkinlik değerlendirme formlarından yararlanılmıştır. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle sistematik biçimde çözümlenmiş; katılımcı öğretmenlerin ifadeleri tematik olarak sınıflandırılmıştır. Araştırmanın bulguları, TOD yaklaşımının öğretmenlerin yalnızca öğretim materyali geliştirme becerilerini değil, aynı zamanda pedagojik yaklaşımlarını ve sınıf içi rollerini olumlu biçimde dönüştürdüğünü ortaya koymuştur. TOD süreci, öğretmenlerin öğrenci ihtiyaçlarını merkeze alan, yaratıcı ve disiplinler arası etkileşimi teşvik eden bir öğretim anlayışını benimsemelerine katkı sağlamış; öğretmenlerin düşünme biçimlerinde ve problem çözme yaklaşımlarında anlamlı değişimlere yol açmıştır. TOD yaklaşımının sadece teknik bilgi edinimiyle sınırlı kalmayıp, öğretmenlerden düşünce biçimlerini, tutumlarını ve mesleki yaklaşımlarını yeniden ele almalarını gerektiren daha bütüncül bir dönüşüm sürecini de beraberinde getirdiğini göstermektedir. Bu bağlamda, TOD'un eğitim ortamlarında etkili ve kalıcı biçimde uygulanabilmesi için öğretmenlerin bireysel ihtiyaçlarını dikkate alan rehberlik süreçlerine, uygulama odaklı destekleyici ortamların oluşturulmasına ve mesleki gelişimlerinin sürekliliğini sağlayacak yapılandırılmış programlara ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The 21st century is increasingly characterized as an era in which knowledge is rapidly accessible and learning environments have become diversified, highlighting the need for students not only to acquire information but also to interpret, transform, and creatively apply it. This transformation necessitates a fundamental restructuring of teachers' roles—moving away from the traditional role of knowledge transmission toward becoming instructional designers, facilitators, and professional guides who shape and direct the learning process. In this context, the Design Thinking (DT) approach provides a functional framework for helping teachers align with contemporary educational paradigms and contribute to the development of new ones. With its phases of empathizing, defining the problem, ideating, prototyping, and testing, DT supports teachers in adopting innovative and student-centered pedagogical mindsets. This study aims to examine how the DT approach fosters transformation in teacher education and contributes to the activity design processes of mathematics teachers working in BİLSEMs (Science and Art Centers for gifted students) in Turkey. As part of the project titled Society 5.0 for Gifted Education (TREESP 2.1. IQSES/309), face-to-face training sessions were conducted for 100 teachers from various BİLSEMs across the country. These training sessions were facilitated by 25 lead trainers who had completed a Design Thinking-based instructor training program. The study group consists of 13 mathematics teachers selected from among these lead trainers. In the later stages of the training process, 5 of these teachers, selected on a voluntary basis, received additional training on higher-order thinking skills and Van Hiele levels of geometric reasoning. During the implementation phase, these teachers were expected to develop geometry activities based on the DT approach. The study was designed using a qualitative research methodology. Data were collected through semi-structured interviews, field notes, audio-video recordings, teacher journals, and activity evaluation forms. The collected data were systematically analyzed using content analysis, and the participants' statements were thematically categorized. The findings reveal that the DT approach not only enhanced teachers' skills in developing instructional materials but also positively influenced their pedagogical approaches and in-class roles. The DT process contributed to teachers' adoption of a teaching perspective centered on student needs, creativity, and interdisciplinary interaction. Moreover, it led to significant changes in their thinking processes and problem-solving strategies. The results demonstrate that DT is not limited to technical knowledge acquisition; rather, it entails a more holistic transformation that requires teachers to reconsider their modes of thinking, attitudes, and professional approaches. In this regard, the effective and sustainable implementation of DT in educational settings necessitates the development of guidance processes that address individual teacher needs, the creation of supportive practice-oriented environments, and the establishment of structured programs that ensure the continuity of teachers' professional development.
Benzer Tezler
- Özel yetenekli öğrenciler için bilişim teknolojileri ve yazılım alanına yönelik bir öğretim tasarımının geliştirilmesi
Developing an instructional design for gifted and talented students towards the field of ict and software
YUNUS EMRE AVCU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL OĞUZ ER
- Üstün yetenekli öğrencilere yönelik mühendislik tasarım sürecinin uygulanması: BİLSEM örneği
Implementation of engineering design process for gifted students: A case of science and art centers
MERVE ADIGÜZEL ULUTAŞ
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) görsel sanatlar öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
An examination of the technological pedagogical content knowledge of visual arts teachers at the Science and Art Center (BİLSEM)
ELİF TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
- Development of the multimodal text design training model for science teachers of gifted students: An educational design research
Özel yetenekli öğrencilerin fen öğretmenlerinin multimodal metin tasarım becerilerinin geliştirilmesi: Bir eğitim tasarım araştırması
ZEKAİ AYIK
Doktora
İngilizce
2021
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM COŞTU
- Bilim ve sanat merkezlerinde (BİLSEM) görsel sanatlar dersinde öğrencilerin dijital destekli eskiz çizim becerilerinin incelenmesi: Biga örneği
Investigating digitally assisted sketching skills of students in visual arts classes at science and art centers (BILSEM): A case study of Biga
FATİH KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL KAPAR