Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan geleneksel ekolojik bilgi unsurlarının incelenmesi
Investigation of traditional ecological knowledge elements found in secondary school Turkish course books
- Tez No: 993872
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUNAY AKKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel ekolojik bilgi unsurları, Türkçe ders kitapları, Doğa ve insan etkileşimi, Kültürel aktarım, Traditional ecological knowledge elements, Turkish textbooks, Human–nature interaction, Cultural transmission
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okullarda sık kullanılan materyallerin başında ders kitapları gelir. Ders kitapları, öğrencilere sadece bilgi aktarımında bulunmaz onlara kültürel ve tarihi değerleri, geçmiş kutsal anlatıları, insanların doğa ile kurduğu ilişkiyi, toplumsal mirası taşımayı ve bu mirasın aktarımı ile ilgili unsurların anlatıldığı önemli bir kaynak olarak kullanılır. Ders kitaplarındaki metinler ve etkinlikler aracılığıyla öğrencilere geleneksel bilgi aktarımı yapmanın yanı sıra, doğayla uyumlu yaşamanın, çevresel sorunlara duyarlı olmanın ve kültürel çeşitliliği anlamanın önemi vurgulanmıştır. Ortaokul kademesinde yer alan Türkçe ders kitaplarında bulunan öyküler, şiirler, atasözleri, deyimler, halk hikâyeleri, masallar, destanlar ve efsaneler gibi metinler üzerinden doğa ve insan etkileşiminden ortaya çıkan geleneksel ekolojik bilgi unsurlarının işlenmesi, öğrencilere kültürel gelişim anlamında daha geniş bir bakış açısı kazandırmaktadır. İnsan ve doğa etkileşimi sonucunda ortaya çıkan geleneksel ekolojik bilgi unsurları, yüzyıllar boyunca insanlığın yolunu aydınlatmış ve insanın doğa ile uyumlu yaşamasının önemini göstermiştir. Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan geleneksel ekolojik bilgi unsurlarını inceleyerek kültürel aktarımın nasıl yapıldığını ortaya koymayı amaçlayan bu tez çalışmasında, nitel yöntem benimsenmiştir. Çalışmanın araştırma nesnesi/dokümanı olarak, Talim ve Terbiye Kurulunun Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okullarda okutulmasını uygun gördüğü, ortaokul düzeyinde bulunan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarıdır. Bu sınıf düzeyindeki kitapların 5. sınıf kademesinde yer alan Türkçe ders kitabı“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline”uygun Türkçe ders kitabından oluşmuştur. Veri toplama aracı doküman analizi olup verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmada geleneksel ekolojik bilgi unsurlarının yani insan ve doğanın etkileşiminden ortaya çıkan kültürün Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki unsurları incelendiğinde özellikle bazı temalarda metin, etkinlik ve görseller düzeyinde yer aldığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu tez çalışmasının alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Among the materials most frequently used in schools, textbooks come first. Textbooks not only provide information to students but also serve as valuable resources that convey our cultural values, historical heritage, sacred narratives of the past, humanity's relationship with nature, and the elements involved in transmitting this heritage. Through the texts and activities in textbooks, students are not only taught traditional knowledge but are also encouraged to understand the importance of living in harmony with nature, being sensitive to environmental issues, and appreciating cultural diversity. In Turkish textbooks at the middle school level, stories, poems, proverbs, idioms, folk tales, legends, and epics are used to address the elements of traditional ecological knowledge that emerge from the interaction between humans and nature, thus providing students with a broader perspective on cultural development. The elements of traditional ecological knowledge, which have illuminated humanity's path for centuries, demonstrate the importance of living in harmony with nature. This thesis study, which aims to reveal how cultural transmission is carried out by examining the elements of traditional ecological knowledge in middle school Turkish textbooks, adopts a qualitative research method. The research materials/documents consist of the Turkish textbooks at the 5th, 6th, 7th, and 8th grade levels, approved by the Board of Education and Discipline of the Ministry of National Education for use in public and private schools. The 5th-grade Turkish textbook analyzed in this study is based on the“Century of Türkiye Education Model.”The data collection tool used is document analysis, and the data were analyzed using content analysis techniques. The study found that elements of traditional ecological knowledge arising from human–nature interaction are present particularly at the level of texts, activities, and visuals within specific themes in middle school Turkish textbooks. This thesis is expected to contribute to the relevant body of literature.
Benzer Tezler
- Kelime öğretimine yönelik lisansüstü tezlerin incelenmesi: Bir meta-analiz ve meta-sentez çalışması
Examination of postgraduate theses on vocabulary teaching: A meta-analysis and meta-synthesis study
NURBANU KANSIZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİYE NAZAN BEKİROĞLU
- Matematik ders kitaplarında kullanılan alternatif ölçme değerlendirme yaklaşımlarının incelenmesi
Examining alternative assessment approaches used in mathematics textbooks
SEHER FEYZA NUR BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikKastamonu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR TUNA
- Arttırılmış gerçeklik teknolojisinin“maddenin tanecikli yapısı ve saf maddeler”konusunda 7.sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve öğrenci görüşlerine etkisi
7th grade students on“particulate structure of matter and pure substances”of augmented reality technology impact on academic achievements and student opinions
BERNA YAVUZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SELÇUK
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli yöntemlerle ilgili karşılaştıkları sorunlar
Social science teachers problems about student oriented methods which they used for teaching history
SERKAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM HAKKI ÖZTÜRK
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan metinlerde duygular teması üzerine bir inceleme
An examination on the theme of emotions in the texts in secondary school Turkish texts
TUĞBA TEKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN ŞAHİN