İsrail-Filistin Savaşı bağlamında global markalara yönelik tüketici boykot davranışlarının yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi
An analysis of consumer boycotting behavior towards global brands in the context of the Israel-Palestine War with the structural equality model
- Tez No: 993879
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİSİL SOHODOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Boykot, Markaya yönelik tutum, Tüketici davranış modelleri, Tüketici sadakati, Boycott, Attitude toward to brand, Consumer behaviour models, Consumer loyalty
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Reklamcılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Reklam ve Stratejik Marka İletişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada İsrail-Filistin Savaşı bağlamında Türk tüketicilerin global markalara yönelik boykot davranışlarını etkileyen psikolojik ve algısal faktörleri incelenmiştir. Araştırma modeli, Planlı Davranış Teorisi (Ajzen, 1991) çerçevesinde yapılandırılmış ve düşmanlık, boykotun meşruiyet algısı, marka önemi, boykot niyeti ve boykot davranışı değişkenleri ele alınmıştır. Çalışmada nicel yöntem kullanılmış; veriler, Türkiye genelinden kolayda örnekleme yoluyla seçilen 511 katılımcıdan çevrimiçi anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 ve AMOS 24 programları kullanılmış, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, boykot niyeti, boykot davranışının en güçlü yordayıcısı olarak belirlenmiştir (β = .604). Düşmanlık duygusunun hem niyet hem de davranış üzerinde anlamlı etkileri saptanmış; meşruiyet algısı ise doğrudan davranış üzerinde etkili olmuştur. Buna karşın marka önemi değişkeninin boykot davranışı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) ve geçerlilik-güvenilirlik testleri, kullanılan tüm ölçeklerin psikometrik açıdan uygun olduğunu göstermiştir. Araştırma, politik kriz dönemlerinde tüketici davranışlarının yalnızca duygusal değil, aynı zamanda etik ve normatif değerlendirmelere dayalı olarak şekillendiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar hem teorik katkı sunmakta hem de markalar için kriz iletişimi ve tüketici duyarlılığına yönelik stratejilerin belirlenmesinde önemli bir referans niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
In the context of the Israel–Palestine War, this study examines the psychological and perceptual factors influencing Turkish consumers' boycott behavior toward global brands. The research model was structured based on the Theory of Planned Behavior (Ajzen, 1991), incorporating five main variables: animosity, perceived legitimacy of the boycott, brand importance, boycott intention, and boycott behavior. A quantitative research design was employed, and data were collected through an online survey from 511 participants selected via convenience sampling across Turkey. The data were analyzed using SPSS 25 and AMOS 24 software, and structural equation modeling (SEM) was applied. Findings indicate that boycott intention is the strongest predictor of actual boycott behavior (β = .604). Animosity significantly influences both intention and behavior, while perceived legitimacy has a direct and positive effect on behavior. In contrast, brand importance does not significantly impact boycott behavior. Confirmatory factor analysis (CFA) and validity-reliability tests demonstrate that all measurement scales are psychometrically robust and culturally adapted. The results suggest that in politically sensitive contexts, consumer decisions are shaped not only by emotional reactions but also by ethical and normative considerations. The study contributes theoretically by empirically validating the Theory of Planned Behavior within the Turkish cultural context. Practically, the findings offer valuable insights for global brands regarding consumer responses during geopolitical crises and highlight the importance of perceived legitimacy and moral alignment in shaping collective consumer actions.
Benzer Tezler
- 7 Ekim Gazze Savaşının İsrail ekonomisi üzerindeki ekonomik etkileri
Economic impacts of the October 7 Gaza War on the Israeli economy
MOHAMMED HMAM
- İsrail Filistin savaşında haber medyasındaki çocuk temsilleri: Ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının X iletilerine yönelik karşılaştırmalı bir inceleme
Representations of children in the news media during the Israeli-Palestinian war: A Comparative analysis of X messages of national and international media organizations
KUDRET GÜL
- Ireland's attitude towards Israeli-Palestinian conflict after 7 October
İrlanda'nın 7 Ekim sonrası İsrail-Filistin çatışmasına yaklaşımı
CHALILA RAIHAN NABILAZKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA SARIASLAN
- Medya emperyalizmi ve siyasal algı ilişkisi ekseninde uluslararası medya kuruluşlarında Gazze Savaşı ile ilgili yayınlanan haberlerin eleştirel söylem analizi
Critical discourse analysis of the news published by international media outlets on the Gaza War in the context of media imperialism and political perception
MUSTAFA ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERHAT ULAĞLI
- Ortadoğu'da ekonomi-politik bir kırılma noktası:1973 petrol krizi
A breaking point of political economy in Middle East:1973 oil crises
RAMAZAN MUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
EkonomiMarmara ÜniversitesiOrtadoğu İktisadı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İ. MURAT BOZKURT