Demir Çağı'nda Akdeniz deniz ticaretinin batıklar üzerinden yorumlanması
Interpretation of the Mediterranean maritime trade in the Iron Age through shipwrecks
- Tez No: 994005
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKAN HASDAĞLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz, Antik Yunan, Antik gemi, Batık, Etrüskler, Fenikeliler, Hibridizasyon, Küreselleşme, Yunan Kolonizasyon Çağı, Yük gemileri, Mediterranean, Ancient Greece, Antique ship, Shipwreck, Etruscans, Phoenicians, Globalization, Greek Colonization Age, Cargo vessels
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arkeoloji literatüründe Akdeniz coğrafyasında, Demir Çağ'da gerçekleşen deniz ticareti, ekonomi ve ticari ilişkiler üzerine kapsamlı değerlendirmeler bulunmaktadır. Su altı arkeolojisinin yaygınlaşması ve tüccar gemilerine ait batıkların da bilimsel çalışmalarda yerini almasıyla birlikte ticaret ve ekonomi üzerine yapılan değerlendirmelerin içinde destekleyici kanıt olarak batıkların verileri de kullanılmaya başlanmış ve batık verileriyle tartışmalar yeni bir boyut kazanmıştır. Ancak deniz ticaretinin nakliye araçları ve failleri olan batıkları merkeze alarak Demir Çağ'da Akdeniz deniz ticareti üzerine bütüncül ve kapsamlı bir değerlendirme henüz yapılmamıştır. Bu tez çalışması, Akdeniz'de, Demir Çağ Batıkları'na ait buluntuları ve bu batıklar hakkında üretilmiş bilgi ve değerlendirmeleri bir araya getirerek Demir Çağ'da Akdeniz Deniz Ticareti'ni batıklar üzerinden yorumlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada Demir Çağ Gemi Batıkları incelenerek, bugüne kadar bilinen antik ekonomi ve deniz ticaretine yönelik hangi bilgilerle ilişki kurulabilir? Deniz ticaretinde etkin olduğu bilinen Fenike, Yunan ve Etrüsk tüccarların ticari tercihleri, bu toplulukların kültürel bağlantı ve etkileşimleri, ekonomik ve sosyal davranışları hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunulabilir? Genel olarak Akdeniz'de Deniz Ticareti hakkında bilinenlerin üzerine batıkların olası katkısı nedir? sorularına cevap aranmıştır. Buna yönelik olarak“Akdeniz”,“ticaret”ve“ekonomi”kavramları üzerinden kuramsal bir çerçeve sunulmuş ve takas ekonomisi, para temelli ekonomi ve antik deniz ticaretinin doğasına yönelik ticari kavramlar ifade edilmiştir. Akdeniz'de Demir Çağ'a tarihlenen, iyi belgelenmiş ve üzerine çalışılarak kapsamlı yayınlar üretilmiş olan gemi batıklarının literatürü sistematik olarak incelenmiştir. Böylelikle batıklar hakkında bilinen verilerin ve yapılan değerlendirmelerin yer aldığı literatür özetleri yorumlanarak ifade edilmiştir. Bu yolla antik ekonomi ve ticarete yönelik kavramlarla (para temelli ekonomi, antik kapitalizm, takas ekonomisi, ticaret limanları, kabotaj vs.) batıkların verileri arasında ilişkiler kurulmuştur. Bu yöntemle yorumlanan Doğu ve Batı Akdeniz Batıkları kronolojik bir düzen içerisinde ele alınmıştır. Daha sonra aynı kavramsal çerçeve ile batıklar kültürel olarak gruplar hâlinde yorumlanmış ve kültürel kimlikler üzerinden değerlendirilmeler yapılmıştır. Böylelikle Akdeniz Deniz Ticareti'ne yönelik genel sonuçlara ulaşılıp olası katkılar gösterilmeye çalışılmıştır. Bu bağlam içinde Demir Çağ Batıkları üzerinden ticaretin ve dönem dinamiklerinin yapısı sorgulanmış ve küreselleşme, Akdenizlileşme, hibridizasyon gibi kavramlarla batık verileri arasında kurulan ilişkiler üzerinden Akdeniz ve Akdeniz'de ticaret üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
In the archaeological literature, there are extensive assesments of maritime trade, economy, and commercial relations in the Mediterranean during the Iron Age. With the increasing prevalence of underwater archaeology and the inclusion of merchantmen shipwrecks in scientific studies, data from these wrecks have begun to be used as supportive evidence in discussions of trade and economy, adding a new dimension to such evaluations. However, a holistic and comprehensive assessment of Iron Age Mediterranean maritime trade, specifically centering on shipwrecks as the vehicles and actors of this trade, has not yet been undertaken. This dissertation aims to interpret maritime trade in the Iron Age Mediterranean through the lens of shipwreck evidence by compiling and analyzing archaeological finds and scholarly evaluations related to these shipwrecks. This study seeks to answer the following questions: What information regarding ancient economy and maritime trade can be correlated with the findings from Iron Age shipwrecks? What inferences can be drawn about the commercial preferences, cultural connections and interactions, and economic and social behaviors of Phoenician, Greek, and Etruscan merchants, who are known to have been active in maritime trade? What is the potential contribution of shipwrecks to our general understanding of Mediterranean maritime trade? To address these questions, a theoretical framework has been presented through the concepts of“Mediterranean”,“trade”and“economy”articulating commercial concepts related to barter economy, money-based economy, and the nature of ancient maritime trade. The study systematically reviews the existing literature on well-documented Iron Age shipwrecks in the Mediterranean, focusing on those that have been extensively studied and published. Literature summaries containing known data and assessments about these wrecks have been interpreted and presented. This approach has allowed for the establishment of relationships between concepts pertaining to ancient economy and trade (monetary economy, ancient capitalism, barter economy, ports of trade, cabotage etc.) and the data from the wrecks. The interpreted East and West Mediterranean shipwrecks have been described chronologically using this method. Subsequently, within the same conceptual framework, the wrecks have been interpreted by cultural groups and evaluated through their cultural identities. This work ultimately aims to provide general assessments of Mediterranean maritime trade and to demonstrate the potential contributions of shipwrecks to this understanding. Within this context, the structure of trade and the dynamics of the period have been examined through Iron Age shipwrecks, and evaluations on the Mediterranean and Mediterranean trade have been made through the relationships established between shipwreck data and concepts such as globalization, Mediterraneanization, and hybridization.
Benzer Tezler
- Geç Tunç Çağı ve Demir Çağı'nda Doğu Akdeniz'de gemiler ve Dana Adası Tersanesi
Ships in the Eastern Mediterranean in Late Bronze and Iron Ages and Dana Island Shipyard
OKTAY ESER ORMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Sualtı Kültür Mirası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURHAN ÖZKAN KUŞ
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Recent sedimentology and holocene evolutionof the western shelf of The Mersi̇n bay (Ne-Mediterranean Sea)
Mersin Körfezi'nin Batı Kıtasahanlığ'nın güncelsedimantasyonu ve holosen evrimi (Kuzeydoğu Akdeniz)
VEDAT EDİGER
Doktora
İngilizce
1991
Deniz BilimleriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDeniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ERGİN
- Maddi kalıntılar doğrultusunda Anadolu'da M.Ö. 1200- 900 arası 'Balkan kavimleri' izleri
Between 1200-900 bc in Anatolia material remains of the 'Balkan tribes'
DENİZ ROTARMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ArkeolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSEL SAZCI
- Tunç Çağlarından Hellenistik Döneme kadar Girit tarihi
History of Crete from the Bronze Age to the Hellenstic Period
DENİZ ECE KAHVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER DEMİR