Anneden algılanan narsisizm ile yetişkinlikte gözlenen narsisistik ve bağımlı kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between perceived maternal narcissism and adult narcissistic and dependent personality traits
- Tez No: 994111
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, anneden algılanan narsisizmin yetişkinlik döneminde gözlenen narsisistik ve bağımlı kişilik özellikleriyle olan ilişkisi incelenmiştir. Literatürde narsisizmin farklı türleri tanımlanmakla birlikte, son yıllarda özellikle büyüklenmeci ve kırılgan narsisizm boyutları üzerinde durulmaktadır. Büyüklenmeci narsisizm; kendini yüceltme, üstünlük kurma ve kırılgan bir özsaygı ile karakterize edilirken, kırılgan narsisizm sosyal ilişkilerde kaygı, eleştiriye karşı aşırı duyarlılık ve reddedilme hassasiyeti ile tanımlanmaktadır. Literatür, ebeveynlerin narsisistik özelliklerinin bireyin kişilik gelişimi üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bu araştırmada, 25–65 yaş aralığında, öz annesiyle en az 12 yaşına kadar birlikte yaşamış ve birincil bakım vereni anne olan 401 yetişkin bireyin (203 kadın, 198 erkek) verileri incelenmiştir. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, Anneden Algılanan Narsisistik Özellikler Ölçeği, Kişilerarası Bağımlılık Ölçeği Kısaltılmış Formu ve Patolojik Narsisizm Envanteri kullanılmış; veriler ilişkisel tarama modeli çerçevesinde SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, anneden algılanan narsisizmin alt boyutlarından kontrol/müdahalecilik ile kırılgan narsisizm arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca kontrol/müdahalecilik, kişilerarası bağımlılığın sosyal özgüven eksikliği alt boyutuyla pozitif ilişkiliyken; eleştirellik/suçlayıcılık ve kontrol/müdahalecilik alt boyutlarının duygusal güven ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Demografik değişkenlerin araştırma değişkenleri bakımından farklılaştığı da belirlenmiştir. Sonuç olarak, anneden algılanan kontrolcü ve müdahaleci tutumların yetişkinlik döneminde kırılgan narsisizm ve bağımlı kişilik özellikleriyle ilişkili olduğu; özellikle sosyal özgüven eksikliği ve duygusal güven alanlarında risk oluşturabileceği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between perceived maternal narcissism and narcissistic and dependent personality traits observed in adulthood. Although different types of narcissism have been defined in the literature, recent research has particularly focused on grandiose and vulnerable dimensions of narcissism. Grandiose narcissism is characterized by self-enhancement, dominance, and a fragile sense of self-esteem, whereas vulnerable narcissism is defined by anxiety in social relationships, hypersensitivity to criticism, and heightened sensitivity to rejection. The literature suggests that parental narcissistic traits may have a significant impact on individuals' personality development. The sample of the study consisted of 401 adults (203 women, 198 men) aged between 25 and 65 years who had lived with their biological mothers until at least the age of 12 and whose primary caregiver was their mother. Data were collected using the Demographic Information Form, the Perceived Maternal Narcissistic Traits Scale, the Short Form of the Interpersonal Dependency Inventory, and the Pathological Narcissism Inventory. The data were analyzed within the framework of a relational screening model using SPSS 27.0. The findings indicated a positive and significant relationship between the control/intervention subdimension of perceived maternal narcissism and vulnerable narcissism. In addition, the control/intervention subdimension was positively associated with the lack of social self-confidence subdimension of interpersonal dependency. Moreover, the critical/blaming and control/intervention subdimensions of perceived maternal narcissism were found to be positively related to emotional reliance. Differences in the study variables were also observed across demographic characteristics. Overall, the results suggest that perceived controlling and intrusive maternal attitudes are associated with vulnerable narcissism and dependent personality traits in adulthood and may pose particular risks in the domains of social self-confidence and emotional reliance.
Benzer Tezler
- Anneden algılanan narsisistik özellikler ve çocuklukta onaylamayan çevre faktörlerinin bireyin kendilik saygısı ve narsisistik özelliklerinin gelişimi ile sağlık anksiyetesi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi
Determining the effects of perceived maternal narcissistic traits and unaffirming childhood enviromental factors on the development of self-esteem and narcissistic traits, and their impact on health anxiety in inviduals
MUHAMMED GÖRKEM GÖKÇELİOĞLU
- Anneden algılanan narsisistik özellikler ile aleksitimi arasındaki ilişkide ilişki doyumunun düzenleyici rolü
The moderating role of relationship satisfaction in the relationship between narcissistic traits perceived from mother and alexithymia
RUMEYSA NUR YAŞAR KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Anneden algılanan narsisizm ile sosyal kaygı belirtileri ilişkisinde ayrılma bireyleşmenin aracı rolü
The mediating role of separation-individuation in the relationship between perceived maternal narcissism and social anxiety symptoms in adults
BERFİN YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Anneden algılanan narsisizm ile algılanan duygusal istismar arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of dark triad personality traits in the relationship between perceived maternal narcissism and perceived emotional abuse
BETÜL TURAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Anneden algılanan narsisizm ile somatizasyon arasındaki ilişkidementalizasyon ve aleksitiminin aracılık rolleri
The mediating roles of mentalization and alexithymia in the association between perceived maternal narcissism and somatization
GÜLSÜM KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET SAPANCI