Demokrat Parti'nin Türk basını ile ilişkileri (1946-1950)
Democrat Party's relations with the Turkish press (1946–1950)
- Tez No: 994339
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE SARAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de çok partili siyasal hayata geçiş sürecini 1945–1950 yılları arasında basın–siyaset ilişkileri bağlamında ele almaktadır. II. Dünya Savaşı sonrasında şekillenen Uluslararası konjonktür ve Türkiye'nin Batı dünyasıyla bütünleşme yönündeki politik tercihlerinin, siyasal yapı kadar basın alanında da değişimlere zemin hazırladığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, Demokrat Parti'nin (DP) kuruluş süreci ve muhalefet yıllarının Cumhuriyet, Ulus ve Son Posta gazetelerinde nasıl ele alındığı ve bu sunum biçimlerinin siyasal rekabetle ilişkisi değerlendirilmektedir. Araştırmada, 1946 yılında Matbuat Kanunu'nda yapılan değişiklikler sonrasında basın alanında ortaya çıkan görece serbestliğin, gazetelerin yayın politikalarına ve siyasal aktörlere yönelik tutumlarına nasıl yansıdığı incelenmektedir. İncelenen gazetelerin, ideolojik konumlanmaları, siyasal bağlılıkları ve editoryal tercihleri doğrultusunda Demokrat Parti'ye yönelik farklı yayın pratikleri benimsedikleri görülmektedir. Cumhuriyet gazetesi, süreç içinde Demokrat Parti'ye daha fazla yer ayıran bir yayın çizgisi izlerken; Ulus gazetesi, tek parti iktidarıyla olan yakın ilişkileri çerçevesiyle Demokratik Parti'ye yönelik mesafeli bir yayın yaklaşımı sergilemiştir. Son Posta gazetesi ise gelişmeleri görece dengeli bir çerçevede aktaran temkinli bir editoryal yaklaşım benimsemiştir. Gazetelerin aynı siyasal olayları farklı başlıklar, öncelikler ve yorumlar eşliğinde sunmaları, basının çok partili hayata geçiş döneminin henüz başında dönemde yalnızca bilgi aktarma işleviyle sınırlı kalmadığını, siyasal meşruiyet mücadeleleri ve kamuoyu oluşumu süreçlerinde etkili bir rol üstlendiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how the transition to a multi-party political system in Turkey between 1945 and 1950 was shaped through the relationship between the press and political actors. Following the end of the Second World War, Turkey's decision to align itself with the Western world and adopt democratic norms created a transformative environment not only in politics but also in the media sphere. Within this context, the central focus of the study is the emergence of the Democrat Party (DP) and its representation in three major national newspapers—Cumhuriyet, Ulus, and Son Posta— during its founding phase and opposition years. The research reveals how the relative liberalization granted to the press after the 1946 amendments to the Press Law influenced newspaper attitudes, and how each newspaper positioned the DP according to its ideological stance, political affiliations, and editorial priorities. Cumhuriyet gradually adopted a more favorable and attentive approach towards the DP, presenting it as a legitimate political alternative. Ulus, as the de facto organ of the ruling Republican People's Party (CHP), maintained a distant and restrictive tone, giving limited space to developments concerning the new party. Son Posta, although more neutral and descriptive in its coverage, opted for a cautious editorial line by avoiding overt political alignment. The differing headlines, emphases, and interpretations offered by these newspapers demonstrate that the press did not merely convey information but actively shaped political competition and public perception. Thus, the study argues that in early multi-party Turkey, the press functioned as a significant political actor, influencing legitimacy, visibility, and the dynamics of democratic transformation.
Benzer Tezler
- Demokrat Parti Döneminde iktidar-sivil toplum kuruluşları ilişkileri: 1950-1960
Relations with non-governmental organizations Period ruling Democratic Party: 1950-1960
ALİ ŞAĞAN
Doktora
Türkçe
2013
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
- 1957 Türkiye-Suriye krizi ve Türk basınında şarkiyatçı söylem
1957 Turkey-Syria crisis and orientalist discourse in the Turkish press
VECİH CUZDAN
- Adnan Menderes Dönemi gazete incelemesi: Cumhuriyet gazetesi örneği
Adnan Menderes Period newspaper examination: Cumhuriyet newspaper sample
SEÇİL DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TarihMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARACA
- Türkiye`de çok partili hayata geçiş sürecinde (1945-1960) siyasi iktidar-basın ilişkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET ÖZTÜRK
- Demokrat Parti iktidarında hükümet-basın ilişkileri: 1950-1957
The relationships between Democratic Party government and the press: 1950-1957
NAİM ARIKANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerTurgut Özal ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL NİZAMOĞLU