Türkmenistan'daki fen alanlarındaki öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının belirlenmesi
Determining the sustainable development awareness of teacher candidates in science fields in Turkmenistan
- Tez No: 994374
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYİT AHMET KIRAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Öğretmen Adayları, Farkındalık, Fen Eğitimi, Sustainable Development, Teacher Candidates, Awareness, Science Education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkmenistan'daki bir devlet üniversitesinde fen alanlarında öğrenim gören öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalığın ekonomik, toplumsal ve çevresel boyutlar açısından çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel ve karşılaştırmalı tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Türkmenistan'daki devlet üniversitelerinde fen alanlarında öğrenim gören toplam 242 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edilmeden önce gerekli ön işlemler yapılmış; ters maddeler yeniden kodlanmış ve veri setinin analiz için uygunluğu sağlanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde non-parametrik istatistiksel testlerden yararlanılmıştır. Cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre karşılaştırmalarda Mann–Whitney U testi, sınıf düzeyi ve bölüm değişkenlerine göre karşılaştırmalarda ise Kruskal–Wallis testi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin genel farkındalık düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Alt boyutlar incelendiğinde, çevresel sürdürülebilirlik farkındalığının ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirlik boyutlarına kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizler, kız öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinin erkek öğretmen adaylarına göre daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Yaş değişkeni açısından ekonomik ve toplumsal boyutlarda anlamlı farklılıklar tespit edilirken, çevresel boyutta anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf düzeyi ve bölüm değişkenlerine göre yapılan analizlerde ise üst sınıflarda ve özellikle biyoloji bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının farkındalık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin farkındalıklarının geliştirilmesinde öğretmen yetiştirme programlarının ve alan temelli eğitimin önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the level of awareness of teacher candidates studying science at a state university in Turkmenistan regarding sustainable development and to examine whether this awareness differs according to various demographic variables in terms of economic, social, and environmental dimensions. In this context, the dimensions of economic, social, and environmental sustainability were addressed, and differences based on gender, age, grade level, and department were investigated. The study was designed within the framework of a quantitative research approach, employing a descriptive and comparative survey model. The sample of the study consisted of 242 teacher candidates enrolled in science-related programs at state universities in Turkmenistan during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Sustainable Development Awareness Scale. Prior to analysis, the data set was examined for accuracy, necessary coding procedures were completed, and items requiring reverse scoring were recoded accordingly. Since the data did not meet the assumptions of normal distribution, non-parametric statistical methods were utilized in the analysis. The MannWhitney U test was applied to examine differences according to gender and age, while the Kruskal–Wallis test was used to analyze differences based on grade level and department. The findings of the study revealed that teacher candidates generally demonstrated a high level of awareness regarding sustainable development. When the sub-dimensions were examined, environmental sustainability awareness was found to be higher than economic and social sustainability awareness. Significant differences were observed in favor of female teacher candidates across all dimensions of sustainable development. In terms of age, significant differences were identified in the economic and social dimensions, whereas no significant difference was found in the environmental dimension. Analyses based on grade level indicated that teacher candidates in higher grades exhibited higher levels of sustainable development awareness. Additionally, teacher candidates studying in the biology department demonstrated significantly higher awareness levels compared to those in other sciencerelated departments. Overall, the results suggest that sustainable development awareness among teacher candidates is influenced by both individual and educational factors. The findings highlight the importance of integrating sustainable development concepts more comprehensively into teacher education programs in order to foster balanced awareness across all dimensions of sustainability.
Benzer Tezler
- ЕВРАЗИЯ ЭКОНОМИКАЛЫК БИРЛИГИ: КЫРГЫЗСТАН МИСАЛЫНДА
Avrasya Ekonomik Birliği: Kırgızistan örneği / The Eurasian Economic Union: The Case Of Kyrgyzstan
ŞAMİL BALCI
Doktora
Kırgızca
2024
EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUSUPCAN PİRİMBAYEV
- Fen bilimleri dersinde teknoloji ürünü kullanımı ile fen bilimlerine yönelik tutumların incelenmesi (Türkmenistan-Türkiye örneği)
Başlık çevirisi yok
ALTYNAY AGAJANOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilim ve TeknolojiManisa Celal Bayar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK YOLDAŞ
- Türkiye'de ve Avustralya'da öğrenim gören yabancı uyruklu yüksek lisans öğrencilerinin sosyo-kültürel ve ekonomik sorunları
Socio-cultural and economical problems of international graduate students in Turkey and Australia
KHEYRANSA BABIRZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ASLAN
- Türkiye ve Türkmenistan'daki 9, 10, 11 ve 12. sınıf biyoloji öğretim programları ile ders kitaplarının karşılaştırması
A comparison of the 9th, 10th, 11th, and 12th grade biology curricula and textbook in Turkey and Turkmenistan
SHEMSHAT AYDOGDYYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUNİSE HANDAN GÜNEŞ
- Sovyetler Birliği dönemi sonrası Orta Asya Cumhuriyetleri'nde entegrasyon süreçleri ve jeopolitik faktörler
Integration processes and geopolitical factors in Central Asian Republics after the Soviet Union
ALMAZ SANDYBAYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SUAT ÖKSÜZ