Sağlık turizminde wellness literatürünün bibliyometrik analizi
A bibliometric analysis of the wellness literature in health tourism
- Tez No: 994411
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSHAK SUAT ÖVEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi, Wellness, Termal turizm, Spa, Rehabilitasyon turizmi, İyilik hali, Bibliyometrik analiz, Health tourism, Wellness, Thermal tourism, Spa, Rehabilitation tourism, Well-being, Bibliometric analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sağlık turizmi alanında son on yılda sağlık turizmi kapsamında wellness literatüründe ortaya çıkan akademik eğilimleri görünür kılmak ve wellness' ın sağlık turizmi dinamikleri üzerindeki etkisini bütüncül bir yaklaşımla incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, 2015–2025 yılları arasında Web of Science (WoS) ve Scopus veri tabanlarında yayımlanan araştırmalar bibliyometrik yöntemle değerlendirilmiştir. Tarama sonucunda ulaşılan 1.786 yayından uygunluk kriterlerini karşılayanlar temizlenerek tekilleştirilmiş ve analiz sürecinde kullanılmıştır. Analiz bulguları, sağlık turizmine ilişkin bilimsel üretimin özellikle son yıllarda belirgin ölçüde arttığını göstermektedir. Wellness turizmi, yaşlanma ve üçüncü yaş turizmi, dijitalleşme, COVID-19'un sağlık hareketliliğine etkileri, maliyet odaklı tedavi seyahatleri, destinasyon rekabeti ve pazarlama stratejileri öne çıkan temalar arasında yer almaktadır. ABD, Çin, Almanya, Hindistan ve Türkiye yayın üretiminde dikkat çeken ülkeler olurken, farklı disiplinlerin alana daha fazla katkı vermesi sağlık turizmi literatürünün kapsamının genişlediğini ortaya koymaktadır. Tezin kuramsal kısmında turizmin genel çerçevesi, sağlık kavramının çok boyutlu niteliği, sağlık turizminin tarihsel gelişimi ve medikal, rehabilitasyon, termal, spa ve wellness gibi alt alanlar ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Wellness turizmine ilişkin bölümde ise iyilik hâli kavramının tarihsel gelişimi, modern wellness anlayışının temelleri ve spa/ termal uygulamaların fizyolojik ve psikolojik etkileri literatür desteğiyle incelenmiştir. Araştırmanın uluslararası karşılaştırma bölümünde Almanya, İsviçre, İtalya, Macaristan, Japonya, Çin, Hindistan, Tayland, Güney Kore, Malezya, ABD ve Kosta Rika gibi ülkelerin sağlık ve wellness turizmine ilişkin yapı ve politikaları değerlendirilmiştir. Bu ülkelerin sektörde öne çıkmasında teknoloji düzeyi, uzman sağlık personeli, doğal kaynak çeşitliliği, güçlü wellness gelenekleri, uygun maliyetler, devlet desteği ve akreditasyon uygulamaları belirleyici unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın ikinci kısmında Türkiye bağlamı ayrıntılı olarak ele alınmış; sağlık turizminin gelişim süreci, yetki belgesi uygulaması, coğrafi avantajlar, termal kaynak zenginliği, nitelikli sağlık insan gücü, maliyet avantajı ve dijital pazarlama uygulamalarının sektöre yansıması sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Genel olarak bu çalışma, sağlık turizminde wellness' a ilişkin akademik eğilimleri kapsamlı biçimde analiz ederek literatürdeki güncel yönelimleri açıklığa kavuşturmaktadır. Elde edilen bulgular, hem ulusal hem uluslararası sağlık turizmi çalışmalarına kuramsal ve uygulamalı katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis has been prepared to reveal the academic trends that have emerged in the wellness literature within the scope of health tourism over the last decade and to examine the influence of wellness on the dynamics of health tourism through a holistic approach. In this study, research articles published between 2015 and 2025 in the Web of Science (WoS) and Scopus databases were evaluated using bibliometric methods. From a total of 1,786 publications identified through the screening process, those meeting the eligibility criteria were cleaned, deduplicated, and included in the analysis. The analytical findings indicate that scientific output related to health tourism has increased significantly, particularly in recent years. Prominent themes include wellness tourism, aging and senior tourism, digitalization, the impacts of COVID-19 on health mobility, cost-oriented medical travel, destination competitiveness, and marketing strategies. The United States, China, Germany, India, and Türkiye stand out as the most productive countries, and the increasing contribution of multiple disciplines demonstrates the expanding scope of the health tourism literature. The theoretical section of the thesis discusses the general framework of tourism, the multidimensional nature of health, the historical development of health tourism, and its sub-fields such as medical, rehabilitation, thermal, spa, and wellness tourism. The chapter on wellness tourism examines the historical evolution of the concept of well-being, the foundations of the modern wellness paradigm, and the physiological and psychological effects of spa and thermal practices, supported by relevant literature. In the international comparison section, the structures and policies related to health and wellness tourism in countries such as Germany, Switzerland, Italy, Hungary, Japan, China, India, Thailand, South Korea, Malaysia, the United States, and Costa Rica are evaluated. Factors such as technological capacity, specialized healthcare professionals, natural resource diversity, strong wellness traditions, cost advantages, government support, and accreditation practices are identified as key determinants contributing to these countries' prominence in the sector. The second part of the study focuses extensively on the context of Türkiye, addressing the development process of health tourism, the authorization certificate system, geographical advantages, richness of thermal resources, qualified health workforce, cost advantages, and the reflections of digital marketing practices on the sector. Overall, this study comprehensively analyzes academic trends related to wellness within the field of health tourism and clarifies current orientations in the literature. The findings offer theoretical and practical contributions to both national and international health tourism research.
Benzer Tezler
- Sağlık turizminde uluslararası araştırma gündeminin bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi
Examination of international research agenda in health tourism with bibliometric analysis method
HANDE GÜLCİHAN TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiSağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ ÇELİKER
- Wellness turizminde sürdürülebilirlik uygulamalarının tespitine yönelik nitel bir araştırma ve bir model önerisi: Afyon ili örneği
A qualitative research for sustainability applications in wellness tourism and a model proposal: Afyon province case study
NACİ POLAT
- Türkiye'de sağlıklı yaşam turizminin (wellness-wellbeing) ihtiyaçları ve gelişimi için öneriler: Delphi metodu
Needs assessment and development recommendations for wellness tourism in Türkiye: A Delphi study
SALİH KENAN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Medipol ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YETER DEMİR USLU
- Yalova'nın sağlık turizmi potansiyelinin tespiti ve bu potansiyeli artırabilmek için yapılabilecekler
Determination of Yalova's health tourism potential and what can be done to increase this potential
TUĞBA KASIMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık Yönetimiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÇİÇEK
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET FATİH ŞENGÜLLENDİ
- Çanakkale ilinin sağlık turizmi potansiyeli üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the health touri̇sm potenti̇al of Çanakkale provi̇nce
MIRISLAM MUSAZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUKET BULUK EŞİTTİ