Türkiye'de çocuk işçilerin sigortalılığı
(Social) insurance coverage of child labour in Türkiye
- Tez No: 994412
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZKAN BİLGİLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de çocuk işçiliğini iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku çerçevesinde ele alarak, iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan çocuklar ile işçi benzeri statüde bulunan çocukların sosyal sigortalılık durumlarını incelemektedir. Çocukluk dönemi, bireyin bedensel, zihinsel, sosyal ve psikolojik gelişiminin devam ettiği ve bu nedenle özel olarak korunması gereken bir yaşam evresidir. Çocukların çalışma hayatına katılımları ise bu gelişim alanları ile sosyal güvenlik hakları üzerinde doğrudan etkiler doğurmaktadır. Araştırmanın problem alanını, çocuk kavramının farklı mevzuatlarda farklı biçimlerde tanımlanması, çocuk işçi ile çırak ve stajyer gibi işçi benzeri statüde çalışan çocukların ayrımının uygulamada net olarak yapılamaması ve fiilen çalışan çocukların sigortalılık statülerinin belirlenmesinde yaşanan belirsizlikler oluşturmaktadır. Özellikle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda sigortalılık için bir alt yaş sınırı öngörülmemesi, fiilen çalışan her çocuğun sigortalı sayılması sonucunu doğurmakta; buna karşılık sigortalılık süresinin başlangıcının yaşa bağlı olarak farklı değerlendirilmesi uygulamada tartışmalara neden olmaktadır. Çalışmada normatif yöntem kullanılmış; 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Kanun, ilgili yönetmelikler, uluslararası hukuk metinleri, Yargıtay kararları birlikte değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çocuk işçilerin tüm sigorta kollarına tabi olmaları ile işçi benzeri statüdeki çocukların sınırlı sigorta kolları kapsamında yer almaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, on sekiz yaşından küçük işçilerin fiilen çalışmaları hâlinde zorunlu olarak sigortalı sayılmaları gerektiği; ancak uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresinin on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlamasının çocuk işçilerin sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca işçi benzeri statüde çalışan çocuklar bakımından uzun vadeli sigorta kolları dışında kalmanın, doğum borçlanması gibi telafi edici mekanizmaların önemini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the legal dimension of child labour in Türkiye and, in particular, the social insurance status of children who work under an employment contract. The existence of different definitions of the concept of“child”across various legislative texts, the distinction between child and young workers in labour legislation, and the gaps within social security regulations create a complex legal framework. The concepts of child and child labour, as well as the legal status of child-like workers such as apprentices and interns, are explained; and the conditions under which children who work de facto become parties to an employment relationship and acquire social insurance rights are analysed. In particular, the absence of a minimum age requirement for insurance coverage under Law No. 5510 results in every child who works being considered insured, which creates various debates in practice. The findings of the study indicate that legal regulations alone are insufficient to combat child labour. Strengthening inspection mechanisms, ensuring that insurance procedures for working children are carried out correctly, finalising the pending secondary legislation without delay, and implementing child protection mechanisms in a holistic manner are necessary. In this respect, the study aims to contribute both to academic literature and practical policy discussions by focusing on the social insurance dimension of child labour.
Benzer Tezler
- Labor market outcomes of child workers in Turkey: Employment status, wages, and informality
Türkiye'de çocuk işçilerin işgücü piyasası çıktıları: İstihdam durumu, ücret ve kayıtdışılık
MELİKE KÖKKIZIL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
İşletmeİstanbul Bilgi ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖKÇE UYSAL KOLAŞIN
- Türkiye'de çocuk işçiliği: İstanbul saya işçileri örneği
Child labor in Turkey: Case of İstanbul shoemaker workers
YONCA ELMA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriOrdu ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBİHA KABLAY
- Türkiye`de kadın işçilerin sendikal katılımı
The Participation of woman workers in trade unions in Turkey
HANDAN ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLAY TOKSÖZ
- Türkiye'de Suriyeli sığınmacı çocuk işçiliği: İstanbul'da bir alan araştırması
Syrian refugee child labour in Turkey: A field research in İstanbul
NİHAT KİREÇDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKocaeli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL URHAN ÇELİK
- Türkiye ulusal televizyon kanallarında prıme tıme televizyon dizilerinde oyuncu olarak çocuk işçilerin yer alışı ve onların ekranda görünen çalışma koşulları: Bizim Hikâye
A study on representation of children labours and tehir working conditions in prime-time t.v. series broadcasting in national television channels in Turkey:“Bizim Hikaye (our story)”
KIYMET ERCEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnadolu ÜniversitesiBasın ve Yayın Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA ERZURUM