Uçak levye kuvvetinin sürü zekası algoritmaları kullanılarak eniyilenmesi
Optimization of aircraft control stick force using swarm intelligence algorithms
- Tez No: 994647
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uçak Mühendisliği, Aeronautical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uçak tasarımında levye (kumanda kolu) kuvvetini pilot gücünün veya eyleyici kapasitesinin sınırları dahilinde tutmak, uçağın pilot veya otomatik kontrolcü tarafından kumanda ediliyor olması fark etmeksizin her uçak için oldukça önemlidir. Kontrol yüzeyinin hareket ettirilmesi için gerekli olan levye kuvveti; uçağın aerodinamik, geometrik yapısı veya uçuş ortamından kaynaklanan birçok değişkenle ilişkilidir. Her ne kadar bu ilişkiler uçağın kararlılık ve kontrol türevlerinden faydalanılarak belirlenebiliyor olsa da doğrusal olmayan bu karmaşık ilişkiler levye kuvveti gereksinimlerini karşılamak için yapılması gereken tasarım çalışmalarının zorlu bir sürece dönüşmesine neden olmaktadır. Bu nedenle, kontrol yüzeyi tasarımında uçağın kararlılık ve kontrol türevleri dikkate alınmalıdır. Levye kuvveti ancak bu türevlerin sınırları içinde tutularak eniyilenebilir. Ancak, çok sayıda birbirine bağlı doğrusal olmayan değişken nedeniyle bu eniyileme zorlu bir süreçtir. Bu tez çalışmasında, belirtilen zorlu sürecin daha hızlı ve sade yöntemler kullanılarak tamamlanmasına yönelik modern yöntemler sunulmaktadır. Bu kapsamda, bir taraftan kararlılık ve kontrol türevleri için değişim aralığı korunurken diğer taraftan levye kuvveti için en uygun değeri belirleyebilen sürü zekası algoritmaları geliştirilmiştir. Bu algoritmalardan Parçacık Sürü Optimizasyonu, Karınca Kolonisi Optimizasyonu, Balina Optimizasyon Algoritması, Gri Kurt Optimizasyonu, Guguk Kuşu Arama Algoritması ve Ateş Böceği Algoritması kullanılarak levye kuvveti eniyilenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In aircraft design, keeping the control stick force within the limits of pilot strength or actuator capacity is quite important for every aircraft, regardless of whether the aircraft is being controlled by a pilot or an automatic controller. The control stick force required to move the control surface is related to many variables arising from the aircraft's aerodynamic, geometric structure, or flight environment. Although these relationships can be determined by utilizing the aircraft's stability and control derivatives, these complex nonlinear relationships cause the design work that needs to be done to meet control stick force requirements to turn into a challenging process. Therefore, the control surface that generates the control stick force must be designed by considering the aircraft's stability and control derivatives. The control stick force can only be optimized by keeping these derivatives within their own limits. However, due to the numerous interconnected nonlinear aerodynamic and geometric variables that affect the control stick force, the optimization of this force becomes a complex process. In this thesis, modern methods are presented for completing the specified challenging process using faster and simpler methods. In this context, swarm intelligence algorithms have been developed that can determine the optimal value for control stick force while maintaining the range of variation for stability and control derivatives. Control stick force has been optimized using Particle Swarm Optimization, Ant Colony Optimization, Whale Optimization Algorithm, Grey Wolf Optimization, Cuckoo Search Algorithm, and Firefly Algorithm, and the results have been evaluated.
Benzer Tezler
- Fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeden üretilen plakların mekanik ve ısıl yükler altındaki burkulma analizi
Buckling analysis of functionally graded plates under thermal and mechanical loads
İBRAHİM UTKU AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT ZİYA DOĞAN
- Partikül yüklü, eş eksenli iki jet için karışma ve yanma modeli
A Mixing and combustion model for particle-laden confined coaxiol jets
METİN ERGENEMAN
- Uçak tasarımında bazı temel karakteristikler arasındaki bağıntıların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYDAN CAVCAR SERDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Makine MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ARMAĞAN İNALHAN
- 1980-1990 yılları arasında meydana gelen jet motorlu ticari uçak olay ve kazalarının analizi
The Analysis of incidents and accidents of jet powered civil air transportation in the period of 1980-1990
TUNCİZ TANER
