İstanbul Araştırmaları Enstitüsü SR 000507 numarada kayıtlı şiir mecmuası (İnceleme-metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
The poetry anthology registered under catalogue number SR 000507 at The Istanbul Research Institute (Analysis–text and classification according to MESTAP)
- Tez No: 994714
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ŞENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mecmualar, genellikle çok ortaklı, anonim veya belli bir şahıs tarafından derlenmiş, manzum ve mensur parçalar içeren eserlerdir. Çalışmamıza konu olan mecmua, İstanbul Araştırma Enstitüsü SR 000507 numarada Mecmû'a-i Mısra-ı Mübâreke ismiyle kayıtlı bir şiir mecmuasıdır. Mecmuada, genelllikle XII. yy ile XIX. yy arasındaki şairlerden Nizâmį, Mevlânâ, SaǾdî, Hâfız, Câmî, Kemâl Paşa, SâǾib-i Tebrîzî, Şinâsî, Fâmî, Veysî ve Nâbî, Râgıb Paşa, Şeyh Gâlib, EsǾad Paşa, Şerîf Osmân Paşa, Münîb, SaǾîd Molla ve Kâzım gibi Fars ve Türk şairlerin şiirleri bulunmaktadır. XX. yy'dan ise sadece Hûrî mahlaslı bir şairden bir şiir yer almaktadır. Mecmuada 45'i Türkçe, 165'si Farsça ve 2'si Arapça olmak üzere toplam 212 şiir bulunmaktadır. Ancak bu şiirlerin büyük bir kısmında şair adı ya da mahlası belirtilmemiştir. Mecmuada yer alan şiirler, içerik bakımından genellikle tasavvuf merkezli, sembolik ve hikemî bir karakter taşımaktadır. Bununla birlikte Maklûb, Tecnis-i Hattî, Muammâ-yı Sîb, Muammâ-yı Belkıs, Lügâz-ı Âftâb, Sanat-ı Muvassal, Muâmmâ-yı Âsiyâb, Sanat-ı Tarsî Bā Tecnîs, Zü'l-kâfiyeteyn, Sanat-ı Tecâhül-i Ârif başlıkları altında yazılmış söz ile ilgili sanatlardan ve görsel şiirlerden oluşan şiir örnekleri de yer almaktadır. Bu çalışmada, İstanbul Araştırma Enstitüsü SR 000507 Numarada Kayıtlı Mecmû'a-i Mısra-ı Mübâreke isimli şiir mecmuası önce transkribe edilerek bir metin oluşturuldu. Oluşturulan metin üzerinde bir inceleme yapıldı. Mecmuadaki şiirler, neşredilmiş divanlarda ve çevrimiçi kaynaklarda arandı ve karşılaştırıldı. Nüsha farkı varsa aparatta gösterildi. Metin oluşturulurken şiirlerin Mecmua'daki sırasına uyulmadı; önce Türkçe manzumeler daha sonra da Farsça manzumeler verildi. Elde edilen verilerden hareketle mecmuanın edebî değeri tespit edilmeye çalışıldı. Çalışmanın sonuna MESTAP tablosu eklendi.
Özet (Çeviri)
Mecmuas are compilations that generally consist of poetic and prose texts collected by multiple contributors, anonymous compilers, or a specific individual. The mecmua examined in this study is a poetry anthology registered in the Istanbul Research Institute under the catalog number SR 000507 with the title Mecmûʿa-i Mısra-ı Mübâreke. The anthology includes poems by Persian and Turkish poets who lived mainly between the twelfth and nineteenth centuries, such as Nizâmî, Mevlânâ, Saʿdî, Hâfız, Câmî, Kemâl Paşa, Sâʿib-i Tabrîzî, Şinâsî, Fâmî, Veysî, Nâbî, Râgıb Paşa, Şeyh Gâlib, Esʿad Paşa, Şerîf Osmân Paşa, Münîb, Saʿîd Molla, and Kâzım. From the twentieth century, only one poem by a poet using the pen name Hûrî is included. The mecmua contains a total of 212 poems, of which 45 are in Turkish, 165 in Persian, and 2 in Arabic. However, the majority of the poems do not specify the poet's name or pen name. In terms of content, the poems predominantly reflect a Sufi-oriented, symbolic, and didactic character. In addition, the mecmua features examples of verbal and visual poetry written under titles such as Maklûb, Tecnis-i Hattî, Muammâ-yı Sîb, Muammâ-yı Belkıs, Lügâz-ı Âftâb, Sanat-ı Muvassal, Muammâ-yı Âsiyâb, Sanat-ı Tarsî Bâ Tecnîs, Zü'l-kâfiyeteyn, and Sanat-ı Tecâhül-i Ârif. In this study, the mecmua was first transcribed to establish a critical text, which was then analyzed. The poems were compared with published divans and online sources, and textual variants were recorded in the apparatus. While establishing the text, the original order of the mecmua was not followed; Turkish poems were presented first, followed by Persian ones. Based on the findings, the literary value of the mecmua was evaluated, and a MESTAP table was appended at the end of the study.
Benzer Tezler
- Sınıf II maloklüzyonda iki farklı tipte pre-ortodontik traıner (POT) aygıtlarının etkilerinin sefalometrik kayıtlarla değerlendirilmesi
Evulation of the effects of two different types of the pre-orthodontic trainer (POT) devices in class ii malocclusion by cephalometric recordings
MAHMUT DİKER
- İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesindeki ŞR 87 numaralı Şiir Mecmuası (İnceleme, metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
The Journal of Poetry, number ŞR 87, in the Library of İstanbul Research Institue (Review, text and to MESTAP's classification )
SANİYE ERASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
- İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi ŞR_000076 numaralı şiir mecmuası (İnceleme-metin)
Istanbul Research Institute Library ŞR_000076 numbered poetry journal (Review-text)
EMEL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL ALİ GIYNAŞ
- İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi'ndeki ŞR 60 ve 89 numaralı şiir mecmuaları (İnceleme, metin ve Mestap'a göre tasnifi)
The journal of poetry, number şr 87, in The Library of Istanbul Research Institue (Review-text and to Mestap's classification)
TÜLİN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
- İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi Şevket Rado yazmaları SR_107 numaralı Şiir Mecmuasında bulunan Türkçe manzumeler (İnceleme metin ve MESTABa göre tasnif)
Istanbul Research Institute Library Sevket Rado manuscripts Turkish poems in the Poetry Magazine SR_107 (Review-text and classification according to text)
ELİF KARAKAŞ ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıErzurum Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİME ÇAVUŞOĞLU