2000 sonrası Türkiye'de sağlık politikalarının kentsel mekâna etkisi
Urban space and the impact of health policies in Türkiye since 2000
- Tez No: 994720
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kent mekânı, sağlık politikaları, neoliberalizm, şehir hastaneleri, mekânsal adalet, kamusallık, Urban space, health policies, neoliberalism, city hospitals, spatial justice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2002 sonrası dönemde hız kazanan sağlık politikalarının Türkiye'de kentsel mekânı nasıl dönüştürdüğünü sosyo-politik, tarihsel ve kuramsal boyutlarıyla incelemektedir. Sağlıkta Dönüşüm Programı ile ivme kazanan neoliberal yönelimler, yalnızca sağlık hizmetlerinin örgütlenme biçimini değil, kentlerin fiziksel dokusunu, mekânsal kullanım pratiklerini ve kamusal alanın temsiliyetini yeniden düzenleyen müdahalelere zemin hazırlamıştır. Kamu hastanelerinin kent merkezlerinden periferilere taşınması, özel sağlık kuruluşlarının merkezî konumlara yerleşmesi, şehir hastanelerinin mega-kompleksler olarak yükselmesi ve sağlık turizmine yönelik mekânsal yatırımlar, kent mekânında yeni bir sınıfsal ayrışma ve erişim rejimi üretmektedir. Bu düzenek, kamusal sağlık yapılarının görünürlüğünü azaltmakta; steril, ayrıcalıklı ve yüksek maliyetli özel sağlık mekânlarının kent merkezlerinde hâkimiyet kurmasına imkân vermektedir. Çalışma, sağlık politikalarının teknik bir hizmet alanı olmanın ötesine geçerek kentsel yaşamı düzenleyen, mekânı sınıfsal ölçütlere göre yeniden dağıtan ve yurttaşlığın kentle kurduğu bağı dönüştüren bir iktidar mekanizmasına dönüştüğünü ileri sürmektedir. Bu bağlamda sağlık, bedeni iyileştiren bir sistem olmaktan uzaklaşıp mekânın ideolojik kurgusunu belirleyen, erişilebilirliği performans temelli bir mantığa bağlayan ve kamusal olanın sınırlarını daraltan bir devlet-piyasa rasyonalitesinin aracı hâline gelmektedir. Çalışma, bu dönüşümü tarihsel arka planı ve kuramsal çerçevesi içinde tartışarak, sağlık politikalarının kentsel mekân üzerindeki etkilerini eleştirel bir perspektifle görünür kılmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how health policies that gained momentum after 2002 have transformed urban space in Türkiye, analyzing this transformation through socio-political, historical, and theoretical lenses. The neoliberal orientations intensified by the Health Transformation Program not only restructured the organization of health services but also laid the groundwork for interventions that reorganize the physical fabric of cities, spatial usage practices, and the representation of public space. The relocation of public hospitals from city centers to peripheral zones, the concentration of private health institutions in central urban areas, the rise of city hospitals as mega-complexes, and spatial investments geared toward health tourism collectively generate a new regime of class-based differentiation and access within urban space. This configuration diminishes the visibility of public health facilities while allowing sterile, exclusive, and high-cost private health spaces to dominate central locations. The study argues that health policies have moved beyond being a technical domain of service provision and have become a mechanism of power that regulates urban life, redistributes space along class lines, and transforms the citizen's relationship with the city. In this context, health ceases to function solely as a system that heals the body and instead becomes an instrument of state–market rationality that defines the ideological construction of space, ties accessibility to performance-based logic, and narrows the boundaries of the public realm. By situating this transformation within its historical background and theoretical framework, the study aims to make visible the impact of health policies on urban space from a critical perspective.
Benzer Tezler
- Düzce ilinde nüfusun değişimi: Sosyo-kültürel ve mekânsal analiz (1927-2018)
The change of population in the province of Düzce: A socio-cultural and spatial analysis (1927-2018)
GÜNER KUTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Coğrafyaİstanbul ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM SERTKAYA DOĞAN
- 2000 sonrası Türkiye'de uygulanan kalkınma planları kapsamında beşeri sermaye yatırımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of human capital investments in the scope of development plans implemented in Turkey after 2000
ONUR SARPDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiAkdeniz ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED KARATAŞ
- 2000 yılı sonrası sağlık politikaları ve yasal düzenlemelerin hemşirelik mesleğine etkisi
The effects of health politicies and legal regulations onnursing profession after year 2000
SATI BİRBUDAK
Doktora
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
- Türkiye sağlık sisteminin yeniden yapılandırılması: Neoliberal politikaların etkileri
Restructuring of Turkey's health system: The effects of neoliberal policies
UYGAR ALPTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İKBAL BEGÜM KÖSEMEN
- Monetary and multidimensional poverty analysis for the period 2003-2022 in Türkiye
Türkiye'de 2003-2022 dönemi için parasal ve çok boyutlu yoksulluk analizi
MUHAMMET EMRE BİLGİÇ
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. QUENTİN XAVİER MARİN STOEFFLER