Ekonomik değeri yüksek doğal mantarların sürdürülebilirliği: Kemalpaşa ilçesi örneği
Sustainability of natural mushrooms with high economic value: The case of Kemalpasa district
- Tez No: 994734
- Danışmanlar: PROF. DR. ELA ATIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Ziraat, Biology, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde yürütülen bu araştırmada, toplayıcılık faaliyetinin sürdürülebilirliği göz önünde tutularak, toplayıcılık faaliyetinde bulunanların ve yöredeki diğer aktörlerin bakış açısıyla mevcut durumu ortaya koymak ve geleceğe yönelik öneriler geliştirmek amaçlanmıştır. Kırsal kalkınma bağlamında doğal mantarlar oldukça önemli bir işleve sahiptir. Doğal mantarların ekonomik bir kaynak olmaları yanı sıra yerel ekosistemin bir parçası olarak nasıl değerlendirildiği çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın orijinal verileri, Kemalpaşa ilçesine bağlı sekiz köyde yaşayan ve mantar toplama faaliyeti ile ilgilenen 71 toplayıcı ile gerçekleştirilen yüz yüze anketlerden elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların %97'sinin tarımla uğraştığı, %76,1'inin ise toplama faaliyetinde bulunarak gelir elde ettikleri saptanmıştır. En çok bilinen ve tüketilen türler arasında ise Kanlıca, Kuzu Göbeği ve Çimen Mantarı ön plana çıkmıştır. Katılımcıların %91,5'i mantarların ekonomik değerine bilirken, %94,4'ü topladığı ürünleri yalnızca kendi çevresindekilerle paylaşmaktadır. Katılımcıların %9,86'nın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne resmi başvuruda bulundukları %29,58' nin ise odun dışı orman ürünlerinin yasal toplama yöntemleri hakkında bilgi sahibi oldukları anlaşılmıştır. Nitekim bu sonuç kurumsal farkındalığın ve yasal bilgilendirmenin yetersiz olduğu bilgisini sunmaktadır. Katılımcılardan %77'i mantar hasat eğitimi almış olup, %97,2'si eğitimlerin sürdürülebilirlik bağlamında yararlı olduğunu ifade etmiştir. Toplayıcıların sadece %49,29'u mantarların kontrollü hasat edilmesi ifadesine katılmıştır. Toplayıcıların, %76,1'i topladıkları mantarları satışa sunmakta olup, bu gruptakilerin %57,75'i mantarları tanıdık kişilere satarak doğrudan pazarlama yöntemi uygularken, %50,70'i aracılar aracılığıyla satış gerçekleştirmektedir. Bu durum, pazarlama sisteminin daha çok sosyal ağlara dayalı olduğunu; buna karşın, kurumsal ve düzenli pazarlama altyapısının gelişime açık olduğunu göstermektedir. Toplayıcılar, doğadan mantar toplama faaliyetinin sürdürülebilirliği üzerindeki en önemli etkinin“mantar toplarken doğal çevreyi de düşünmek”olduğunu düşünmektedir. Doğadan toplama mantarcılığın sürdürülebilirliği açısından en önemli çözüm önerisi olarak ise“kooperatifleşerek adil gelir paylaşımının sağlanması”nı görmektedir. Bu da araştırma alanı kadar tüm kırsal alanlarda, sürüdürürlebilirliğin sağlanmasında toplumsal katılım ve örgütlenmenin artırılması gereğini ortaya koymaktadır. Araştırmada doğal mantarların Kemalpaşa bölgesinde ekonomik ve sosyal anlamda önemli bir besin olduğu ve aynı zamanda sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla eğitim ve kurumsal destek eksiğinin bulunduğu anlaşılmıştır. Doğal mantarların sürdürülebilirliğinin korunabilmeleri, kırsal bölgede yaşayan halkın ekonomik anlamda güçlenebilmeleri ve eğitim faaliyetinin yaygınlaştırılarak pazarlama kanallarının genişletilmesi ve yasal süreci halkın daha fazla katılımının sağlanması olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study, conducted in the Kemalpaşa district of İzmir province, aims to reveal the current situation of wild mushroom picking and to develop future-oriented recommendations, taking into account the sustainability of this activity and the perspectives of gatherers and other local stakeholders. In the context of rural development, wild mushrooms play a significant role. The research examines not only the economic value of wild mushrooms but also how they are perceived as part of the local ecosystem. The original data for the study were collected through face-to-face surveys conducted with 71 mushroom gatherers living in eight villages of the Kemalpaşa district. The analysis revealed that 97% of the participants are engaged in agriculture, while 76.1% earn income through mushroom picking . The most well-known and commonly consumed species were determined to be Lactarius deliciosus (Kanlıca), Morchella esculenta (Morel), and Agaricus bisporus. While 91.5% of participants are aware of the economic value of mushrooms, 94.4% stated that they only share the mushrooms they collect with people in their close circle. It was also found that only 9.86% of participants had made an official application to the Provincial Directorate of Agriculture and Forestry, and 29.58% had knowledge of the legal collection methods for non-wood forest products. These findings indicate a lack of institutional awareness and legal information. Among participants, 77% had received training on mushroom harvesting, and 97.2% found such training beneficial for sustainability. However, only 49.29% agreed with the statement that mushrooms should be harvested in a controlled manner. While 76.1% of gatherers sell the mushrooms they collect, 57.75% of these sell directly to acquaintances through informal marketing, and 50.70% sell via intermediaries. This shows that the marketing system is largely based on social networks, whereas institutional and structured marketing infrastructure open for development. Gatherers emphasized that the most crucial factor affecting the sustainability of wild mushroom harvesting is“considering the natural environment while collecting mushrooms.”As for ensuring sustainability, they identified“forming cooperatives to achieve fair income distribution”as the most important solution. This highlights the necessity of enhancing community participation and organization to achieve sustainability not only in the research area but also in other rural regions. The study concludes that wild mushrooms hold significant economic and social importance in the Kemalpaşa region. However, it also reveals deficiencies in education and institutional support required for ensuring sustainability. Protecting the sustainability of wild mushrooms depends on strengthening the economic capacity of rural communities, expanding educational activities, improving marketing channels, and increasing public participation in the legal process.
Benzer Tezler
- İstanbul kent çeperinde bir tarihi kırsal peyzajın korunmasının iklim uyumu ve sürdürülebilirlik ilkeleri açısından irdelenmesi: Şile, Gökmaslı geleneksel yerleşimi
Analysis of the preservation of a historic rural landscape in the periphery of Istanbul in terms of climate adaptation and sustainability principles: The Traditional settlement of Gökmasli, Şi̇le
SENEM İME
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY GÜLER
- Limanlar için bütünleşik yenilenebilir enerji güç sistemlerinin tekno-ekonomik analizi
Techno-economic assessment of hybrid power systems for ports
MEHMET MİRDALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BOLAT
- An experimental study on small-sized specimens made of load bearing timber-glass composites
Ahşap-cam kompozit yapı elemanlarının küçük ölçekli numuneler düzeyinde deneysel bir inceleme
MORVARID DILMAGHANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALET ALMILA BÜYÜKTAŞKIN
- Ganoderma türlerinde biyoaktif bileşiklerin HPLC-DAD ile belirlenmesi ve kemometrik analizleri
Determination of bioactive compounds in ganoderma species by HPLC-DAD and chemometric analysis
ÖZGE TOKUL ÖLMEZ
- Ordu ilinden toplanan yabani ve yenilebilir mantar türlerinin biyolojik olarak aktif madde profilinin belirlenmesi
Determination of biologically active compound profile of wild and edible mushroom species from Ordu
FİLİZ KIR