Okul öncesi dönemde sanal gerçeklik uygulamalarının çocuklardaki yaratıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of virtual reality applications on creative thinking skills in preschool children
- Tez No: 994766
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN YILDIZ ÇİÇEKLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sanal gerçeklik, okul öncesi eğitim, yaratıcılık, çocuk, Dijital teknolojiler, Erken çocuk eğitimi, Sanatsal yaratıcılık, Çocuk-okul öncesi, Virtual reality, preschool education, creativity, child, Digital technologies, Early child education, Artistic creativity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, Sanal Gerçeklik Uygulamaları ile Yaratıcı Düşünce Becerilerinin Geliştirilmesi Eğitim Programının 60-72 aylar arasındaki çocukların yaratıcı düşünce becerilerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön-test/son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında Konya ili Selçuklu ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi bağımsız anaokuluna devam eden 60-72 aylar arası kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 23 deney grubu, 20 kontrol grubu olmak üzere 43 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgiler içeren 'Genel Bilgi Formu' ve çocukların yaratıcı düşünce becerilerini ölçmek için Koyuncuoğlu (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Bütünleşik Yaratıcı Düşünme Testi Okul Öncesi Bölümü (BYT-OÖ) Yaratıcı Düşünce Bölümü kullanılmıştır. Araştırma kapsamında araştırmacı tarafından 'Sanal Gerçeklik Uygulamaları ile Yaratıcı Düşünce Becerilerinin Geliştirilmesi Eğitim Programı' oluşturulmuş, oluşturulan program uzman görüşlerine sunularak gerekli onaylar alındıktan sonra deney grubu çocuklarına haftada iki oturum olacak şekilde 10 hafta boyunca toplam 20 etkinlik şeklinde uygulanmıştır. Sanal gerçeklik uygulamalarını içeren eğitim programında deney grubu çocukları; Oculus Meta Quest 3 sanal gözlüğü ve el kontrolcüleri ile Meta Horizon uygulaması üzerinden seçilerek çalışmaya dahil edilen yaratıcı çocuk etkinliklerini destekleyici uygulamaları ve 360 derece sanal videoları küçük grup etkinliklerinde kullanmıştır. Sanal gerçeklik uygulamaları sonrası diğer oturumda tamamlayıcı büyük grup etkinlikleri yapılmıştır. Eğitim programının uygulaması akıllı tahta ve internet erişiminin olduğu okul içinde bağımsız bir alanda yapılmıştır. Kontrol grubu normal eğitim öğretimine devam etmiştir. Deney ve kontrol grubu çocuklarına Bütünleşik Yaratıcı Düşünme Testi Okul Öncesi Bölümü (BYT-OÖ) Yaratıcı Düşünce Bölümü testi ön-test/son-test ve kalıcılık-izleme testi olarak uygulanmıştır. Araştırmada uygulanan ön test sonucuna göre deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Deney grubuna uygulanan 10 haftalık Sanal Gerçeklik Uygulamaları ile Yaratıcı Düşünce Becerilerinin Geliştirilmesi Eğitim Programından sonra yapılan son-test uygulaması sonuçlarına göre; yaratıcı düşünce dil bölümü puanları hayal gücü, akıcılık, esneklik ve orijinallik alt boyutları puanları ve toplam test puanları deney grubu lehine anlamlı derecede yükselmiştir. Yaratıcı düşünce çizim bölümü son-test puanlarına göre süreklilik ve bağlantı, tamamlama, alışılmışın dışı, tema alt boyutlarında ve toplam test puanlarında deney grubu lehine anlamlı derecede farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yeni öğeler ekleme alt boyutunda deney grubu çocuklarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Eğitim programı uygulandıktan 2 hafta sonra programın kalıcılığını izlemek amacıyla sadece deney grubuna Bütünleşik Yaratıcı Düşünme Testi Okul Öncesi Bölümü (BYT-OÖ) Yaratıcı Düşünce Bölümü testi tekrar uygulanmıştır. Son-test ve izleme-kalıcılık testleri toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonucunda sanal gerçeklik uygulamalarının okul öncesi eğitimde kullanılarak çocuklarda yaratıcı düşünme becerilerine olumlu anlamda katkı sağladığı, oluşan etkinin kalıcı olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of the study is to examine the effect of the Educational Program for Developing Creative Thinking Skills through Virtual Reality Applications on the creative thinking skills of children aged 60–72 months. In the study, a quasi-experimental model with a pre-test/post-test control group, one of the quantitative research methods, was employed. The study group consisted of 43 children, including 23 in the experimental group and 20 in the control group, aged 60–72 months, who were attending a public independent kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in the Selçuklu district of Konya during the 2024–2025 academic year and were selected using the convenience sampling method. For data collection purposes, the General Information Form containing demographic information developed by the researcher and the Integrated Creative Thinking Test – Preschooler (ICTT-P), adapted into Turkish by Koyuncuoğlu (2017) to assess children's creative thinking skills, were used. Within the scope of the study, the Educational Program for Developing Creative Thinking Skills through Virtual Reality Applications was developed by the researcher, and after the program was reviewed by experts and the necessary approvals were obtained, it was implemented with the children in the experimental group as a total of 20 activities over 10 weeks, with two sessions per week. In the educational program incorporating virtual reality applications, the children in the experimental group used supportive creative activity applications and 360-degree virtual videos selected via the Meta Horizon application with Oculus Meta Quest 3 virtual reality headsets and hand controllers during small-group activities. Following the virtual reality applications, complementary large-group activities were conducted in the subsequent session. The implementation of the educational program was carried out in an independent area within the school equipped with a smart board and internet access. The control group continued with the regular educational program. The Integrated Creative Thinking Test – Preschooler (ICTT-P) (Creative Thinking Ability Section) was administered to both the experimental and control group children as a pre-test, post-test, and retention (follow-up) test. According to the results of the pre-test administered in the study, no statistically significant difference was found between the experimental and control groups. Based on the post-test results obtained after the educational program was implemented with the experimental group, the creative thinking language section scores—specifically the imagination, fluency, flexibility, and originality subdimension scores—as well as the total test scores showed a statistically significant increase in favor of the experimental group. Based on the post-test scores of the creative thinking drawing section, it was concluded that there were statistically significant differences in favor of the experimental group in the subdimensions of Continuation & Connection, completion, unconventionality, and theme as well as in the total test scores. In the subdimension“new elements addition”, no statistically significant difference was observed in favor of the experimental group children. Two weeks after the implementation of the educational program, the scale was re-administered in order to evaluate the permanence of the program. No statistically significant difference was found between the total scores of the post-test and the follow-up (retention) test. As a result of the study, it was concluded that the use of virtual reality applications in preschool education positively contributes to the development of children's creative thinking skills and that the observed effect is permanent.
Benzer Tezler
- Sanal gerçeklik uygulamalarının robotik kodlama dersine etkisi
The impact of virtual reality applications on robotic coding courses
İZEM DERELİ UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BİLAL MACİT
- Okul öncesi dönemde artırılmış gerçeklik uygulamalarına ilişkin görüşler
Opinions on augmented reality applications in preschool
GULJAHAN GURBANOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiBartın ÜniversitesiBilişim Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILMAZ
- Artırılmış gerçeklik tabanlı okulöncesi döneme yönelik canlılar temalı öğretim materyali geliştirilmesi
Developing augmented reality-based living beings teaching material for pre-school period
EMRE DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKto Karatay ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Artırılmış gerçeklik teknolojisi ile iş sağlığı ve güvenliği kartlarının hazırlanması
Preparation of occupational health and safety cards with augmented reality technology
KÜBRA AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZGİN AYGÜN