Savunma firmalarının yurt dışı pazarına açılma stratejileri
Strategies of defense companies for expanding into foreign markets
- Tez No: 994883
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÇAKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Savunma ve Savunma Teknolojileri, Business Administration, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: Türk savunma endüstrisi, Turkish defense industry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ulusal güvenlik, ekonomik bağımsızlık ve ileri teknolojinin kritik bir bileşeni olan Türk savunma sanayii firmalarının küresel pazarlara açılma süreçlerini, sektörün kendine özgü dinamikleri ve karmaşık yapısı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Savunma sanayii; yüksek Ar-Ge maliyetleri, ileri teknoloji gereksinimi ve yoğun regülasyon baskısının iç içe geçtiği bir yapı sergilemekte; bu durum uluslararasılaşma süreçlerini yalnızca ticari bir genişleme hamlesi olmaktan çıkararak devletlerin dış politika vizyonu ve stratejik özerklik arayışlarının bir yansıması haline getirmektedir. Araştırma, Ankara ilinde faaliyet gösteren savunma sanayii firmaları üzerinde karma yöntem (mixed methods) deseni ile yürütülmüştür. Sektör profesyonellerine uygulanan nicel anketler ile firmaların stratejik yönelimleri ölçülmüş, üst düzey yöneticilerle gerçekleştirilen nitel mülakatlar aracılığıyla ise derinlemesine veriler elde edilmiştir. Toplanan veriler, MAXQDA yazılımı kullanılarak istatistiksel ve tematik analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel araştırma problemi, yüksek politik risk ve devlet güdümünün hâkim olduğu bu sektörde, Türk firmalarının geliştirdiği stratejilerin geleneksel uluslararasılaşma teorilerinden (Uppsala Modeli, OLI Paradigması vb.) nasıl ayrıştığını ortaya koymaktır. Bulgular, savunma sanayii bağlamında uluslararasılaşmanın; devletin diplomatik ve finansal gücünün bir“Sahiplik”(Ownership) avantajı olarak kullanıldığı, ilişkisel sermayenin pazar istihbaratında kritik rol üstlendiği ve yönetsel çevikliğin regülasyon uyumunda belirleyici olduğu hibrit bir çerçevede gerçekleştiğini göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, sektörün özgün dinamiklerini açıklayan“Devlet Güdümlü Hibrit Uluslararasılaşma”modelini literatüre kazandırmaktadır. Araştırma sonucunda, Türk savunma sanayii firmalarının küresel rekabette sürdürülebilir başarı elde edebilmesi için yalnızca teknolojik kapasite artışının yeterli olmadığı; bunun yanında proaktif regülasyon yönetimi, stratejik ortaklıklar ve devlet destekli finansman mekanizmalarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle tez, hem Türk savunma sanayiinin küresel rekabet gücünü analiz etmekte hem de politik ve teknolojik açıdan hassas sektörlerdeki uluslararasılaşma dinamiklerini inceleyen gelecek çalışmalar için özgün bir kavramsal çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the global market entry processes of Turkish defense industry firms, which act as a critical component of national security, economic independence, and advanced technology, within the framework of the sector's unique dynamics and complex structure. The defense industry exhibits a structure where high R&D costs, advanced technology requirements, and intense regulation pressure are intertwined; this situation transforms internationalization processes from being merely a commercial expansion effort into a reflection of states' foreign policy vision and the quest for strategic autonomy. The research was conducted using a mixed methods design on defense industry firms operating in Ankara. Strategic orientations of the firms were measured through quantitative surveys administered to sector professionals, while in-depth data were obtained through qualitative interviews with high-level executives. The collected data were evaluated using statistical and thematic analysis techniques via MAXQDA software. The primary research problem of the study is to reveal how the strategies developed by Turkish firms in this sector, dominated by high political risk and state direction, diverge from traditional internationalization theories (such as the Uppsala Model, OLI Paradigm, etc.). The findings demonstrate that internationalization in the context of the defense industry occurs within a hybrid framework where the state's diplomatic and financial power is utilized as an“Ownership”advantage, relational capital plays a critical role in market intelligence, and managerial agility is a determinant in regulatory compliance. In this regard, the study contributes the“State-Driven Hybrid Internationalization”model to the literature, explaining the unique dynamics of the sector. As a result of the research, it has been determined that increasing technological capacity alone is not sufficient for Turkish defense industry firms to achieve sustainable success in global competition; proaktif regulation management, strategic partnerships, and state-supported financing mechanisms must also be addressed through a holistic approach. In this respect, the thesis not only analyzes the global competitiveness of the Turkish defense industry but also presents an original conceptual framework for future studies examining internationalization dynamics in politically and technologically sensitive sectors.
Benzer Tezler
- Design of a shock absorber for weapon systems
Silah sistemleri için şok sönümleyici tasarımı
ERDEM CANİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Makine MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇALIŞKAN
- The key question in symbiotic nitrogen fixation: How does host maintain a bacterial symbiont?
Simbiyotik azot fiksasyonunda anahtar soru: Konak bitki bakteriyel simbiyontu nasıl hücre içerisinde hayatta tutuyor?
ONUR ÖZTAŞ
Doktora
İngilizce
2017
BotanikUnıversıty Of Massachusetts AmherstMoleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DONG WANG
- Savunma sanayinin dış politika üzerindeki etkisi ve Türkiye örneği
The effect of defence industry on foreign policy and case study: Turkey
FETHİ ŞAHBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BURCU BOSTANOĞLU
- Savunma sistemleri yedek parça tedarikinde yurt içi kaynak kullanımının artırılmasına yönelik Pazarlamada Tutundurma Karması Modeli ve Donanma Komutanlığı 6. Malzeme Sergisinde bir araştırma
The Marketing?Promotion Mix Model aimed to increasing of using domestic resources for spare parts supplying for defense systems and, a study on 6. Supplies Exhibition of Fleet Command
EKREM ÖZKAN
- Teknopark içerisindeki, teknoloji transferini artırmaya dönük işbirlikleri ve teknopark destek faaliyetlerinin, firmaların özümseme kapasitesi üzerine etkileri
The effects of collaboration applications aiming to increase technology transfer in technoparks and technopark support activities on firms' absorptive capacity
FAHRİ SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeKara Harp Okulu KomutanlığıTeknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ALİ KILIÇ