Gazneli Sultan İbrahim b. Mesûd dönemi (1059-1099)
Sultan of Ghaznavid İbrahim b. Mesûd period (1059-1099)
- Tez No: 995113
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gazneli Devleti, Sâmânîler'in Horasan Sipehsâlârı olan Alptegin'in 13 Zilhicce 351/12 Ocak 963 tarihinde Gazne'yi ele geçirmesi ile kuruldu. Devlet, hanedan olarak kurucu olan Sebüktegin'in hükümdarlığında (27 Şâban 366-Şâban 387/20 Nisan 977-Ağustos 997) gücünü git gide artırmaya başladı. Sultan Mahmûd döneminde ise devlet, gücünün zirvesine ulaştı ve tabî sınırları batıda Azerbaycan topraklarına, doğuda Hindistan'ın yukarı Ganj vadisine, kuzeyde Hârezm'den güneyde Hint Okyanusu sahillerine kadar ulaştı. Ancak bu dönemden sonra oğlu Sultan Mesûd'un Selçuklular'a karşı aldığı mağlubiyetler sonrası Gazneliler'in Horasan'daki hâkimiyeti sona erdi. Devlet ise eski gücünü kaybettiyse de devamlılığını sürdürmeyi başardı. Devamında tahta geçen hükümdarların saltanatları kısa sürdü ve öyle bir zaman geldi ki, hanedan soyunun yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalındı. Tuğrul adında bir Türk kumandanı, 445/1053 yılında Abdürreşîd dâhil on bir şehzâdeyi öldürerek, Gazneli Devleti'nin başına geçti. Ancak onun hâkimiyeti de çok kısa sürdü ve öldürüldü. Boşalan Gazneli tahtına I. Mesûd'un oğlu Ferruhzâd geçirildi. Sultan Ferruhzâd'ın da 451/1059 yılında muhtemelen kolera yahut kulunç hastalığından ölmesi üzerine, Tuğrul meselesinden kurtulan I. Mesûd'un bir diğer oğlu İbrahim 19 Safer 451/6 Nisan 1059 tarihinde tahta geçti. Sultan İbrahim, devletin iç durumunu son derece güç ve karmaşık bir halde buldu. Zira, on yıllardır devam eden savaşlar, birçok toprağın kaybedilmesine ve ekonomik ile sosyal tahribata yol açmıştı. Bunun yanında, elde kalan topraklardaki hâkimiyetin sürdürülmesi de ayrı bir önem arz etmekte idi. Bu çalışmada, Gazneli hanedanı içinde en uzun süre hükümdarlıkö yapmış olan Sultan İbrahim'in söz konusu sorunları çözmekte kullandığı metotları, başta Hindistan üzerine olmak üzere düzenlediği bütün seferleri ve bütün bunların yanı sıra saray efradı da incelenmektedir.
Özet (Çeviri)
The Ghaznavid State was founded when Alptegin, the Samanid Sepahsâlâr of Khorasan, captured Ghazna in (13 Dhu al-Hijjah 351/12 January 963). During the reign of Sebüktigin, the founder of the dynasty, the state gradually increased its power (27 Sha'ban 366-Sha'ban 387/20 April 977-August 997). In the period of Sultan Mahmud, the state reached the peak of its power, and its territorial boundaries extended from the lands of Azerbaijan in the west to the upper Ganges valley of India in the east, from Khwarazm in the north to the coasts of the Indian Ocean in the south. However, after this period, following the defeats of his son Sultan Mas'ud against the Seljuqs, the Ghaznavids lost their dominance in Khorasan. Although the state lost its former power after this period, it managed to maintain its continuity. The Ghaznavid rulers who ascended the throne thereafter reigned for short periods, and eventually, the dynasty faced the danger of extinction. A Turkish commander named Tughrul, in the year (445/1053), killed eleven princes including 'Abd al-Rashid and took over the leadership of the Ghaznavid State. However, his rule was also very short-lived, and he was killed. The vacant Ghaznavid throne was then taken by Farrukhzad, the son of Mas'ud. When Sultan Farrukhzad died in (451/1059), probably due to cholera or colic, Mas'ud I's other son, Ibrahim, who had survived the Tughrul affair, ascended the throne on (19 Safar 451/6 April 1059). Sultan Ibrahim found the internal situation of the state extremely difficult and complicated. For the wars that had continued for decades had led to the loss of many territories and caused both economic and social devastation. Moreover, maintaining control over the remaining lands also had particular importance. In this study, the methods employed by Sultan Ibrahim, the longest-reigning ruler of the Ghaznavid dynasty, to resolve these problems, his campaigns, primarily those directed toward India, and, in addition to all these, his court entourage are examined.
Benzer Tezler
- Delhi sultanlarından Halaciler (Alaeddin Muhammed-Şah Halaci devri)
Başlık çevirisi yok
S. HALUK KORTEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Tarihİstanbul ÜniversitesiOrtaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN MERÇİL
- Irak Oğuzları 1025-1060 (Anadolu'nun Türkleşmesine etkileri)
Iraq oghuzes 1025-1060 (Effects to Turkification of Anatolia)
DERYA COŞKUN
- Babürlüler Devleti'nin kurucusu Babür Şah'ın dış siyaseti
Founder of the Babur's Empire Shah-i Babur foreign of policy
BİLAL KOÇ
- Bir İslâm şehri olarak Gazne (338/949-492/1099)
Ghazna as an Islamic city (338/949-492/1009)
MOHAMMAD QASİM IBADİ
Doktora
Türkçe
2018
TarihNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN YÜKSEL
- Delhi (Türk) sultanlığının son hanedanı Lûdîler
Lodis, last dynasty of the Turkish sultanate of Delhi
BERHİV DEDE