Kamu yönetiminde dijital dönüşüm ve yapay zekâ etiği
Digital transformation in public administration and artificial intelligence (AI) ethics
- Tez No: 995174
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VASFİYE ÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Dijital etik, Dijital Çağ, Etik, Digital ethics, Digital Age, Ethics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, kamu yönetiminde dijital dönüşüm sürecini tarihsel, yapısal ve etik boyutlarıyla ele alarak Türkiye'deki temel kamu kurumlarının dijitalleşme performansını kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Endüstri Devrimi 1.0 ile başlayıp Endüstri 4.0'a uzanan teknolojik evrimi; e-Devlet uygulamalarının gelişimini ve dijital kamu yönetiminin küresel eğilimlerini temel almaktadır. Bu bağlamda, özellikle büyük veri, yapay zekâ, nesnelerin interneti gibi dijital çağın belirleyici bileşenleri ile kamu hizmetleri arasındaki etkileşim detaylandırılmış; yönetişim yapılarının dijital araçlarla nasıl yeniden şekillendiği analiz edilmiştir. Tezin odak noktalarından biri, Türkiye'deki 17 bakanlığın dijital dönüşüm süreçlerini karşılaştırmalı biçimde değerlendirmektir. e-Devlet uygulamaları, elektronik belge yönetim sistemleri, çevrimiçi hizmet portalları, açık veri platformları ve yapay zekâ destekli karar destek sistemleri gibi araçlar, kamu hizmetlerinin erişilebilirliğini artırırken; aynı zamanda bürokratik süreçleri sadeleştirmiş, kurumsal verimliliği yükseltmiştir. Çalışmada, dijital dönüşümün sadece teknik bir yenilenme değil; aynı zamanda yönetişim kültüründe köklü bir paradigma değişimi olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ sistemlerinin kamuda kullanımı da detaylı olarak ele alınmış; algoritmik karar verme süreçlerinde etik ilkelere duyulan ihtiyaç ortaya konmuştur. Veri güvenliği, mahremiyet, algoritmik şeffaflık ve dijital adalet gibi kavramlar, dijital devletin meşruiyet zemini açısından kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak, dijital dönüşümün kamu yönetiminde daha etkin, şeffaf ve vatandaş odaklı bir yapıya geçiş için stratejik bir fırsat sunduğu değerlendirilmiştir. Ancak bu sürecin başarılı olabilmesi için teknik yatırımların yanında kurumsal kapasite geliştirme, etik çerçeve oluşturma, yasal düzenlemeler yapma ve toplumsal katılımın artırılması gibi çok boyutlu adımlar atılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Tez, bu kapsamda dijital dönüşüm süreçlerine ilişkin somut öneriler sunmakta ve Türkiye'deki kamu kurumlarının dijital gelecek vizyonuna katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This This doctoral thesis aims to comprehensively examine the digitalization performance of key public institutions in Turkey by addressing the digital transformation process in public administration through its historical, structural, and ethical dimensions. The theoretical framework of the study is grounded in the technological evolution spanning from the First Industrial Revolution (Industry 1.0) to Industry 4.0, the development of e-Government applications, and global trends in digital public administration. Within this context, the interaction between public services and the defining components of the digital age particularly big data, artificial intelligence, and the Internet of Things is analyzed in detail, and the ways in which governance structures are reshaped through digital tools are critically examined. One of the primary focal points of thesis is the comparative evaluation of the digital transformation processes of 17 ministries in Türkiye. Tools such as e-Government applications, electronic document management systems, online service portals, open data platforms, and artificial intelligence–supported decision support systems have enhanced the accessibility of public services while simultaneously simplifying bureaucratic procedures and increasing institutional efficiency. The study emphasizes that digital transformation is not merely a technical modernization process, but rather represents a profound paradigm shift in governance culture. In this regard, the use of artificial intelligence systems in the public sector is examined in depth, highlighting the growing need for ethical principles in algorithmic decision-making processes. Concepts such as data security, privacy, algorithmic transparency, and digital justice are identified as critical components of the legitimacy of digital government.In conclusion, the study finds that digital transformation offers a strategic opportunity for public administration to transition toward a more effective, transparent, and citizen-centered structure. However, for this process to be successful, it is concluded that multidimensional measures are required alongside technical investments, including institutional capacity building, the establishment of ethical frameworks, legal regulations, and the enhancement of social participation. Within this scope, the thesis presents concrete policy recommendations regarding digital transformation processes and aims to contribute to the digital future vision of public institutions in Türkiye.
Benzer Tezler
- Türk kamu yönetiminde dijital dönüşüm
The digital transformation in Turkish public administration
ERDEM GÜÇ
Doktora
Türkçe
2025
Kamu YönetimiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT YAMAN
- Kamu yönetiminde dijital değişim ve dönüşüm süreci: Türkiye'de sağlık hizmetlerinin dijitalleşmesi örneği
Digital change and transformatüion process in public administration: The example of digitalization of health services in Türkiye
FATMA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu YönetimiFırat ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKE BEZEN TOZKOPARAN
- Kamu yönetiminde dijital kapasite artışıyla ortaya çıkan hukuki ve etik sorunlar: Yeni teknolojiler bağlamında bir değerlendirme
Legal and ethical issues arising from increased digital capacity in public administration: An assessment in the context of new technologies
ADİL ÇAKIRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu YönetimiSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SALAHADDİN GEZİCİ
- Elektronik devletten akıllı devlete dönüşüm
Transformation from electronic state to smart state
FATİH TÜREDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN CANDAN
- Algokrasi: Algoritmalara dayalı devlet yönetiminin kamusal hizmet sürecine etkileri
Algocracy: The effects of state administration based on algorithms on the public servic process
NURSENA ÖZTÜRK KAPLAN
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL İBRAHİM KIZILKAYA