Bazı konvensiyonel ve yeni nesil ekstraksiyon yöntemleriyle zeytin yapraklarında biyoaktif bileşenlerin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of bioactive components in olive leaves with some conventional and new generation extraction methods
- Tez No: 995233
- Danışmanlar: PROF. DR. NURCİHAN HACIOĞLU DOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Mikrobiyoloji, Biology, Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal aktivite, Bitkisel atıklar, Biyoaktif bileşikler, Dezenfektanlar, Ekstraksiyon, Olea europaea, Sürdürülebilirlik, Antimicrobial activity, Plant wastes, Bioactive compounds, Disinfectants, Sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, zeytin yapraklarından elde edilen biyoaktif bileşenlerin farklı konvansiyonel ve yeni nesil ekstraksiyon yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaçla zeytin yaprakları; çalkalamalı su banyosunda homojenizasyon, soxhlet ve süperkritik akışkan ekstraksiyonu yöntemleri ile ekstrakte edilmiştir. Elde edilen ekstraktların toplam fenolik madde, toplam flavonoid ve tanen içerikleri spektrofotometrik yöntemlerle belirlenmiştir. Toplam fenolik madde analizleri sonucunda, en yüksek fenolik içerik süperkritik ekstraksiyon (SK) yöntemiyle elde edilen ekstrakta 38,25 mg GAE/g olarak saptanmıştır. Ekstraktların kimyasal bileşimleri GC-MS analizi ile belirlenmiş ve analiz sonucunda toplam 30 uçucu ve yarı uçucu bileşen tanımlanmıştır. GC-MS verilerine göre ekstraktın ana bileşenleri asetik asit (%23,96), 2,3-butanediol (%16,75 ve %8,64), benzeneetanol (%6,68), pentanal (%5,56) ve hekzanal (%4,39) olarak belirlenmiştir. Ayrıca D-limonen (%1,00), benzil alkol (%3,19) ve çeşitli alifatik aldehit ve alkoller tespit edilmiştir. Bu bileşenlerin varlığı, ekstraktların biyolojik aktiviteleriyle uyumlu bulunmuştur. Ekstraktların biyolojik aktiviteleri antimikrobiyal, antibiyofilm, fraksiyonel inhibitör konsantrasyon (FİK) ve zamana bağlı öldürme testleri ile değerlendirilmiştir. Disk difüzyon yöntemi sonuçlarına göre, S. aureus suşuna karşı en yüksek inhibisyon zonu 22 mm ile çalkalamalı metanol ekstraktında gözlenmiştir. P. aeruginosa için inhibisyon zonları 20 mm'ye, E. coli için ise 15 mm'ye kadar ulaşmıştır. Mikrodilüsyon testlerinde minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerlerinin 1,25-5,0 mg/mL aralığında değiştiği ve özellikle S. aureus suşuna karşı 1,25 mg/mL gibi düşük MİK değerlerinin elde edildiği belirlenmiştir. Antibiyofilm aktivite sonuçları incelendiğinde, P.aeruginosa için en yüksek biyofilm inhibisyon oranı %80,33 ± 2,31, E. coli için ise %76,67 ± 0,58 olarak tespit edilmiştir. FİK analizleri sonucunda süperkritik ekstrakt ile antibiyotik kombinasyonlarının ΣFİK değerlerinin 2-3,5 aralığında olduğu ve bu kombinasyonların genel olarak indiferen etki gösterdiği belirlenmiştir. Ekstraktların antioksidan aktiviteleri DPPH serbest radikal giderme ve CUPRAC yöntemleri ile değerlendirilmiştir. DPPH testinde özellikle Soxhlet metanol ve süperkritik ekstraktların %70-85 aralığında yüksek serbest radikal giderme kapasitesi sergilediği belirlenmiştir. CUPRAC yönteminde ise 1000 µg/mL konsantrasyonda en yüksek absorbans değeri çalkalamalı metanol ekstraktında (0,548) ölçülmüş ve bu değer standart antioksidan BHT'ye (0,637) en yakın sonuçlardan biri olmuştur. Anti-aging potansiyelin değerlendirilmesinde elastaz ve kolajenaz enzim inhibisyon testleri uygulanmış ve özellikle fenolik içeriği yüksek ekstraktların bu enzimler üzerinde belirgin inhibitör etki gösterdiği saptanmıştır. Çalışmanın son aşamasında, biyolojik aktiviteleri en yüksek bulunan süperkritik ekstrakttan doğal bir dezenfektan formülasyonu geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, ekstraksiyon yönteminin ve kullanılan çözücünün zeytin yaprağı ekstraktlarının biyoaktif bileşen içeriği ve biyolojik aktiviteleri üzerinde belirleyici rol oynadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, zeytin yapraklarının katma değeri yüksek doğal ürünlerin geliştirilmesinde önemli bir potansiyel taşıdığı ve sürdürülebilir bitkisel atık valorizasyonu açısından değerlendirilebileceği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, bioactive compounds obtained from olive leaves were comparatively investigated using different conventional and novel extraction methods. For this purpose, olive leaves were extracted by homogenization in a shaking water bath, Soxhlet extraction, and supercritical fluid extraction techniques. The total phenolic content, total flavonoid content, and tannin content of the obtained extracts were determined using spectrophotometric methods. As a result of total phenolic content analyses, the highest phenolic content was determined in the extract obtained by supercritical extraction with a value of 38,25 mg GAE/g. The chemical compositions of the extracts were characterized by GC-MS analysis, through which a total of 30 volatile and semi-volatile compounds were identified. According to GC-MS data, the major constituents of the extract were acetic acid (23,96%), 2,3-butanediol (16,75% and 8,64%), benzeneethanol (6,68%), pentanal (5,56%), and hexanal (4,39%). In addition, D-limonene (1,00%), benzyl alcohol (3,19%), and various aliphatic aldehydes and alcohols were detected. The presence of these compounds was found to be consistent with the biological activities of the extracts. The biological activities of the extracts were evaluated using antimicrobial, antibiofilm, fractional inhibitory concentration (FIC), and time-kill assays. According to disk diffusion results, the highest inhibition zone against S. aureus was observed in the shaking water bath methanol extract with a diameter of 22 mm. Inhibition zones reached 20 mm for P. aeruginosa and 15 mm for E. coli. In microdilution assays, minimum inhibitory concentration (MIC) values ranged between 1,25 and 5,0 mg/mL, with notably low MIC values of 1,25 mg/mL against S. aureus. Antibiofilm activity results revealed the highest biofilm inhibition rates of 80,33 ± 2,31% for P. aeruginosa and 76,67 ± 0,58% for E. coli. FIC analysis showed that combinations of the supercritical extract with antibiotics yielded ΣFIC values ranging from 2 to 3,5 indicating generally indifferent interactions. The antioxidant activities of the extracts were assessed using DPPH free radical scavenging and CUPRAC assays. In the DPPH assay, Soxhlet methanol and supercritical extracts exhibited high radical scavenging activities ranging between 70-85%. In the CUPRAC assay, the highest absorbance value at 1000 µg/mL was measured for the shaking water bath methanol extract (0,548), which was among the closest results to the standard antioxidant BHT (0,637). Anti-aging potential was evaluated through elastase and collagenase inhibition assays, and extracts with higher phenolic content showed pronounced inhibitory effects on these enzymes. In the final stage of the study, a natural disinfectant formulation was developed from the supercritical extract, which exhibited the highest biological activity. Overall, the findings demonstrate that extraction method and solvent type play a decisive role in determining the bioactive compound content and biological activities of olive leaf extracts. Consequently, olive leaves possess significant potential for the development of high value-added natural products and can be effectively utilized within the framework of sustainable plant-based waste valorization.
Benzer Tezler
- Kaktüs meyvesinden (Opuntia ficus-indica L.) betalainlerin yeni yöntemlerle ekstraksiyonu, niyozomal enkapsülasyonu ve gıda uygulaması
Extraction of betalains from cactus pear (Opuntia ficus-indica L.) by novel methods, niosomal encapsulation and food application
BÜŞRA AKDENİZ OKTAY
Doktora
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF YOLAÇANER
PROF. DR. SAİT AYKUT AYTAÇ
- In vıvo katlanmış haploid tekniği ile mısır genotiplerinin (Zea mays L.) geliştirilmesi
Development of maize genotypes (Zea mays L.) by using in vivo doubled haploid technique
SİNEM ZERE TAŞKIN
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatBursa Uludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR BİLGİLİ
- Spinosyn grubu bazı insektisitlerin börülce tohum böceği, Callasobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Bruchidae)'a karşı rezidüel toksisitesinin belirlenmesi
Determination of residual toxicity of spinosyn group insecticides against cowpea weevil, (Callasobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Bruchidae))
MERT SULAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR SAĞLAM
- İmplant destekli dental protezler için kantilever uzantılı barlı tasarımların modifikasyonu ve mekanik analizi
Modification and mechanical analysis of cantilevered superstructure designs for implant supported dental prosthesis
GÖKÇEN AKGÜN
Doktora
Türkçe
2018
Makine MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN KAYACAN
- Konvansiyonel yaşlandırma ve yeni nesil kesintili yaşlandırma işlemlerinin aa6061 alüminyum alaşımının mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of conventional aging and new generation interrupted aging processes on the mechanical and tribological properties of aa6061 aluminum alloy
TACDİN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL OVALI