Geri Dön

Pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde elektronik ticarete yönelik tutumların karşılaştırılması: yapısal eşitlik modeli ile bir inceleme

Comparison of attitudes toward electronic commerce in the pre- and post-pandemic periods: an analysis using structural equation modeling

PDF İndir

  1. Tez No: 995559
  2. Yazar: GÜLŞAH KOÇ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EYLEM DENİZ HOWE
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İstatistik, Statistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Günümüzde dijital teknolojilerin hızlı gelişimi ve yaygın kullanımı, tüketici davranışlarında köklü dönüşümlere yol açmaktadır. Özellikle küresel ölçekte yaşanan COVID-19 pandemisi, bireylerin alışveriş alışkanlıklarında radikal değişiklikler meydana getirmiş; fiziksel mağazalardan çevrimiçi platformlara yönelim belirgin şekilde artmıştır. Pandemi süreci, e-ticaretin yalnızca bir alternatif değil, birçok tüketici için temel bir alışveriş kanalı haline gelmesini sağlamış ve bu durum e-ticarete yönelik tutumların yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Bu çerçevede, pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde tüketicilerin e-ticarete karşı tutumlarında meydana gelen değişimlerin incelenmesi, dijitalleşen tüketici davranışlarının anlaşılması açısından kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 2013 yılında gerçekleştirilen“Yapısal Eşitlik Modeli'nde Reflektif ve Formatif Ölçüm Modelleri: Bir E-Ticaret Uygulaması”başlıklı araştırmadan hareketle, pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde e-ticaret tutumlarının karşılaştırmalı analizini yapmaktır. Çalışmada, pandeminin tüketici davranışları üzerinde kalıcı bir değişim yaratıp yaratmadığı; çevrimiçi alışveriş eğiliminin geçici bir alışkanlık mı yoksa süreklilik gösteren bir eğilim mi olduğu sorgulanmaktadır. Bu bağlamda araştırmada, yapısal eşitlik modeli (YEM) yaklaşımı benimsenmiş ve analizler LISREL programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Pandemi öncesi dönemde (2013) uygulanan araştırmada kullanılan anket ölçeği, bu tez çalışmasında korunarak pandemi sonrası dönemde (2025) yeniden uygulanmıştır. Böylece aynı ölçek aracılığıyla farklı dönemlerde elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, pandemi sürecinin e-ticaret tutumlarına etkisi istatistiksel olarak ortaya konulmuştur. Çalışmada, tüketici tutumlarını ölçmek üzere kullanım kolaylığı, gizlilik, dizayn, bilginin doğruluğu, işlevsellik, sipariş durumu, zamanlama, siparişin doğruluğu, interaktif adalet, sonuçlarda adalet ve prosedürel adalet gibi temel hizmet unsurlarına ilişkin değişkenler analiz edilmiştir. Ayrıca süreç kalitesi, iyileştirme kalitesi, sonuç kalitesi, memnuniyet ve davranışsal niyet gibi üst düzey yapılar da modele dahil edilerek tüketici deneyiminin bütünsel etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçların, pandemiyle birlikte şekillenen tüketici tutum ve davranışlarını ortaya koyarak hem akademik literatüre hem de e-ticaret sektörüne katkı sağlaması beklenmektedir. Bu bağlamda çalışma, dijitalleşme sürecinin tüketici davranışları üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

The rapid development and widespread use of digital technologies today have led to profound transformations in consumer behavior. In particular, the COVID-19 pandemic on a global scale has caused radical changes in individuals' shopping habits, with a marked shift from physical stores to online platforms. The pandemic has positioned e-commerce not merely as an alternative but as the primary shopping channel for many consumers, reshaping attitudes toward online shopping. In this context, examining the changes in consumers' attitudes toward e-commerce before and after the pandemic is of critical importance for understanding the dynamics of digitalized consumer behavior. The main purpose of this study is to conduct a comparative analysis of e-commerce attitudes in the pre- and post-pandemic periods, drawing on the 2013 research titled“Reflective and Formative Measurement Models in Structural Equation Modeling: An E-Commerce Application.”The study questions whether the pandemic has brought about a permanent shift in consumer behavior and whether the tendency toward online shopping represents a temporary habit or a lasting trend. Accordingly, the study adopts the structural equation modeling (SEM) approach, and analyses were conducted using the LISREL software. The survey instrument employed in the 2013 study was preserved and re-administered in 2025 for this thesis. This allowed for a comparative evaluation of data collected at different times using the same scale, statistically revealing the impact of the pandemic on e-commerce attitudes. To measure consumer attitudes, variables related to key service elements such as ease of use, privacy, design, information accuracy, functionality, order status, timeliness, order accuracy, interactional justice, distributive justice, and procedural justice were analyzed. In addition, higher-order constructs such as process quality, recovery quality, outcome quality, satisfaction, and behavioral intention were included in the model to evaluate the holistic effects of consumer experience. The findings are expected to contribute to both the academic literature and the e-commerce sector by revealing consumer attitudes and behaviors shaped by the pandemic. In this regard, the study provides a comprehensive framework for understanding the effects of digitalization on consumer behavior.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    793455

    Dijitalleşen dünyada tüketici satın alma davranışlarının değişimi ve dönüşümü üzerine bir inceleme: COVID-19 pandemi süreci ve yeni normal döneme yönelik bir analiz

    A review on the change and transformation of consumer purchasing behaviour in a digitalised world: An analysis of the COVID-19 pandemic process and the new normal period

    ARZUHAN YEŞİLAY ÇOKYAŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İşletmeÜsküdar Üniversitesi

    Nöropazarlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZİFE GÜNGÖR

  2. Tez No

    745508

    Pandemi öncesi ve sonrası dönemde e-ticaret sitesi müşterilerinin basılı kitap sipariş ve şikâyet verileri ile satınalma davranışları arasındaki ilişki

    The relationship between printed book orders, complaints and purchasing behavior of e-commerce customers pre and post covid-19 pandemic periods

    İBRAHİM ABDULLAHOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İşletmeİbn Haldun Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KEMAL YILMAZ

  3. Tez No

    897026

    BİST 100 kapsamındaki işletmelerin nakit akış yapılarının COVID-19 öncesi ve sonrası karşılaştırmalı analizi

    Comparative analysis of the cash flow structures of companies in the BIST 100 before and after COVID-19

    MERVE BOZANİÇLİOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İşletmeBilecik Şeyh Edebali Üniversitesi

    Muhasebe Denetim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜMMÜHAN ASLAN

  4. Tez No

    820305

    Acil servise pandemi öncesi ve pandemi döneminde başvuran motorsiklet kazalarının incelenmesi

    Emergency servi̇ce inverstigation if motorcycle accidents in the prepandemic-pandemic periods

    EMRE ÇETİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL DOĞAN

  5. Tez No

    708515

    COVİD-19 ARDS ' de ilk prone pozisyonlandırma sonrası solunum mekanikleri ve oksijenasyonda iyileşme,“post-prone etki”noncovid ards hastalarıyla benzer mi ?

    Başlık çevirisi yok

    BARIŞ YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    UZMAN GÜLSÜM OYA HERGÜNSEL

    UZMAN FURKAN TONTU

Geri Dön