Döviz kurunun Türkiye'nin eczacılık ve tıp ürünleri ihracatı ve ithalatı üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining of the effect of the exchange rate on Turkey's pharmaceutical and medical products exports and imports
- Tez No: 995645
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILMAZ TOKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, döviz kuru dalgalanmalarının Türkiye'nin eczacılık ve tp ürünleri dış ticareti üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Araştırma, 2004-2024 dönemine ait aylık veriler kullanılarak yürütülmüş ve ilaç sektörünün hem ekonomik hem de regülasyon temelli yapısından kaynaklanan özgün dinamikleri dikkate alınmıştır. Öncelikle, serilerin durağanlık düzeyleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile incelenmiş; değişkenlerin çoğunun birinci farkta durağan olduğu, bazı serilerin ise düzeyde durağan olduğu belirlenmiştir. Ardından, döviz kuru şoklarının ihracat ve ithalat üzerindeki zamana bağlı nedensellik etkilerini ortaya koymak amacıyla Dinamik Asimetrik Nedensellik Testi uygulanmıştır. Bu yöntem, pozitif ve negatif şokların etkilerini ayrı ayrı değerlendirerek eczacılık ve tıbbi ürünler sektörünün kur değişimlerine verdiği asimetrik tepkileri görünür kılmıştır. Elde edilen bulgular, döviz kurundaki artışların ithalatı maliyet kanalı üzerinden daraltırken, ihracatta beklenen ölçüde artırıcı bir etki yaratmadığını göstermektedir. Özellikle Dönemsel Avro Değeri (DAD) sisteminin döviz kuru değişimlerini fiyatlara gecikmeli ve sınırlı biçimde yansıtması, sektörün dış ticaret dengesinin yapısal olarak bozulmasına yol açmaktadır. Çalışma genel olarak, döviz kuru hareketlerinin eczacılık ve tıbbi ürünler sektörü üzerindeki etkilerinin simetrik olmadığını ve sektörün yüksek ithal girdi bağımlılığı nedeniyle kur artışlarından olumsuz etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye'nin ilaç politikalarında kur istikrarının güçlendirilmesi, yerli üretim kapasitesinin artırılması ve ileri teknolojiye dayalı ürünlerde dışa bağımlılığın azaltılması yönündeki politikaların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the effects of exchange rate fluctuations on Turkey's foreign trade in pharmaceutical and medical products. Using monthly data for the period 2004-2024, the analysis takes into account the structural characteristics of the pharmaceutical sector, including its regulatory pricing mechanism and high dependency on imported inputs. The stationarity properties of the variables were examined through Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests. The results indicate that most variables become stationary at the first-difference level, while some exhibit stationarity in levels. Subsequently, the Dynamic Asymmetric Causality Test was employed to capture the time-varying causal effects of positive and negative exchange rate shocks on exports and imports. This method revealed the asymmetric responses of pharmaceutical trade flows to exchange rate movements. The findings show that increases in the exchange rate restrict pharmaceutical and medical product imports through rising production costs, yet fail to generate a sufficiently strong stimulating effect on exports. Furthermore, the Periodic Euro Value (PEV) mechanism, which reflects exchange rate changes on pharmaceutical prices in a delayed and limited manner, contributes to a persistent structural imbalance in the sector's foreign trade performance. Overall, the study concludes that exchange rate volatility exerts asymmetric impacts on the pharmaceutical industry, and that the sector is adversely affected by depreciation due to its strong dependency on imported inputs. These results underscore the importance of strengthening exchange rate stability, enhancing domestic production capacity, and reducing reliance on high-technology imported products to ensure a more sustainable and competitive pharmaceutical industry in Turkey.
Benzer Tezler
- İlaç sanayide AR-GE harcaması ve rekabet gücü ilişkisi: Türkiye örneği
R&d expenditure and competitiveness relationship in the pharmaceutical industry: The case of Turkey
DAMLA TAHTASAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonomiKırklareli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI OKAY TOPRAK
- Döviz kurunun Türkiye'nin ithalatı ve ihracatı üzerine etkileri: Ekonometrik bir analiz
The effects of exchange rate on Turkey's import and export: An econotmeric analysis
TUĞÇE ARALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiManisa Celal Bayar ÜniversitesiEkonomi Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL METİN
- Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne sektörel ihracatına döviz kurunun etkisi
Exchange rate impact on Turkey's sectoral exports to European Union
ŞULE GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiMersin ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KAPLAN
- Analysis of the monetary stance of Turkey between 2011 and 2018 with a new monetary conditions index: The roles of government bond yields and the exchange rate
Türkiye'nin 2011 ile 2018 yılları arasındaki parasal duruşunun yeni bir parasal koşullar endeksi ile analizi: Devlet tahvillerinin ve döviz kurunun rolleri
SAVAŞ KAPTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA GAYGISIZ
- Döviz kuru oynaklığının Türkiye'nin tarımsal dış ticaretine etkisi
The effect of exchange rate volatility on Turkey's agricultural foreign trade
GÜNGÖR KARAKAŞ
Doktora
Türkçe
2015
EkonomiGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLİSTAN ERDAL