Ortaöğretim İngilizce ders kitaplarındaki görsellerin toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi
An analysis of images in high school English textbooks from a gender perspective
- Tez No: 995653
- Danışmanlar: PROF. DR. F. AYŞE BALCI KARABOĞA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ders kitapları, eğitimde kullanılan en önemli ve en yaygın araçlardan biridir. İçerdikleri görseller, etkinlikler ve diyaloglarla sadece öğretim ve bilgi kaynağı olmanın yanı sıra toplumsal hayata dair ip uçları da taşımaktadırlar. Bu nedenle ders kitapları öğrencileri öğretim açısından desteklerken, toplumsallaşma konusunda da etkili bir rol oynamaktadırlar. Toplumsal cinsiyete dair doğrudan ya da dolaylı izler ders kitaplarında sıkça karşılaşılan içeriklerdendir. Bu nedenle, ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamındaki rolünün önemli olduğu varsayımından yola çıkılarak bu çalışmanın amacı ortaöğretim 9. ve 10. sınıflarda Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın izniyle okullara gönderilen İngilizce ders kitaplarının görsellerini toplumsal cinsiyet açısından incelemektir. Örneklem olarak 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında liselere gönderilen 10. sınıf İngilizce ders kitabı (Pasifik Yayınları) ile 9. sınıf İngilizce ders kitabı (Erkad Yayıncılık) seçilmiştir. Araştırma nitel bir desene sahiptir. Bu araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İncelenen görsellerdeki erkek ve kadın karakterlerin yer alma dağılımına, mesleklerine, boş zaman aktivitelerine, ev içi rollerine ve ünlü şahsiyetlere bakılarak genel bir durum ortaya konulmuştur. Kitaplarda incelenen bu kategorilerden bazılarında toplumsal cinsiyete dayalı dengeli bir dağılım gözlenirken diğer kategorilerde bu denge saptanamamıştır.
Özet (Çeviri)
Textbooks are one of the most important and widely used tools in education. With their visuals, activities, and dialogues, they serve not only as teaching and information resources but also provide insights into social life. Therefore, while supporting students in terms of teaching, textbooks also play an effective role in socialization. Direct or indirect references to gender are frequently encountered content in textbooks. Therefore, based on the assumption that textbooks play an important role in the context of gender equality, the aim of this study is to examine the images in English textbooks sent to schools with the permission of the Ministry of National Education (MEB) Council of Education and Training for 9th and 10th grades in terms of gender. 10th grade textbook (Pacific Yayınları) and the 9th grade textbook (Erkad Yayıncılık), which were sent to high schools in the 2024-2025 academic year, were selected as the sample. The research has a qualitative descriptive design. Document review was used in this research. A general picture has been presented by looking at the distribution of male and female characters in the images, their occupations, leisure activities, domestic roles, and famous personalities. A balanced distribution based on gender is observed in some of the categories examined in the books; however this balance cannot be determined in other categories.
Benzer Tezler
- Çokkültürlülük bağlamında ortaöğretim İngilizce ders kitaplarının incelenmesi
Investigation of the English coursebooks in secondary education within the context of multiculturalism
DERYA ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY DAĞYAR
- Türkiye'de lise İngilizce ders kitaplarındaki görsellerin toplumsal sınıf betimleri üzerinden çözümlemesi
Analysis of social class depictions in high school English textbooks in in Türkiye
MERVE ALPAYDIN ÜRETEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN URAL
- Sexism in language coursebooks a study on gender representations in the visuals of the primary and secondary education English coursebooks
Ders kitaplarında cinsiyetçilik: İlköğretim ve ortaöğretim İngilizce ders kitaplarındaki resimlerdeki cinsiyet temsilleri üzerine bir çalışma
AYŞE SELMİN SÖYLEMEZ
Doktora
İngilizce
2010
İngiliz Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDAN ERSÖZ
- A comparison between students' mental models of atomic structure and visualizations in textbooks for the concept of atom
Öğrencilerin atom konusundaki zihinsel modelleri ile ders kitaplarındaki atom görsellerinin karşılaştırılması
ZEYNEP POLAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. SEVİL AKAYGÜN
- Perspectives on identity representation in intermediate level English language teaching coursebooks used in Turkey
Türkiyede kullanılan orta düzey İngilizce ders kitaplarında kimlik gösterimlerinin incelenmesi
DEVRİM GÜNAY
Doktora
İngilizce
2012
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN POLAT