Fotoğraf sanatında dijital yaratıcılık ve güzellik algısının yeniden inşası
Digital creativity in photography and reconstruction of the perception of beauty
- Tez No: 995711
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR BOZTEPE MUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Fotoğraf sanatı, dijital yaratıcılık, güzellik algısı, dijital imge, sosyal medya, görsel kültür, beden politikaları, yapay zekâ, qualia, Photographic art, digital creativity, perception of beauty, digital image, social media, visual culture, body politics, artificial intelligence, qualia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, fotoğraf sanatında dijital yaratıcılığın güzellik kavramını nasıl dönüştürdüğünü ve yeniden inşa ettiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital teknolojilerin gelişimiyle birlikte fotoğraf, yalnızca gerçekliği belgeleyen bir araç olmaktan çıkarak; estetik, kültürel ve ideolojik anlamların üretildiği çok katmanlı bir ifade alanına dönüşmüştür. Özellikle dijital manipülasyon, yapay zekâ temelli görsel üretimler ve sosyal medya platformlarında yaygınlaşan filtre uygulamaları, güzelliğin algılanış biçimini köklü biçimde değiştirmiştir. Instagram, TikTok ve benzeri dijital medya platformlarında kullanılan güzellik filtreleri, yüz ve beden üzerinde standartlaştırıcı estetik müdahaleler gerçekleştirerek idealize edilmiş bir görünüm üretmektedir. Bu uygulamalar, güzelliği doğal ve bireysel bir özellik olmaktan çıkarıp, dijital ortamda sürekli yeniden üretilen ve dolaşıma sokulan bir görsel performansa dönüştürmektedir. Böylece güzellik, fotoğraf aracılığıyla hem tüketilen hem de onaylanan bir içerik nesnesi hâline gelmektedir. Bu dönüşüm, çağdaş fotoğraf sanatını da etkilemiş; sanatçılar dijital araçları kullanarak güzellik normlarını sorgulayan, bozan ve yeniden kurgulayan eleştirel pratikler geliştirmiştir. Çalışmada, dijital fotoğrafın estetik üretim süreçleri görsel kültür, beden politikaları ve medya teorileri bağlamında ele alınmış; güzelliğin tarihsel olarak sabit değil, kültürel ve teknolojik koşullar tarafından şekillenen bir kavram olduğu ortaya konulmuştur. Dijital yaratıcılık, fotoğraf sanatında güzelliği nesnel bir ölçüt olmaktan çıkararak öznel, deneyimsel ve değişken bir estetik alan yaratmaktadır. Bu bağlamda tez, güzellik algısının dönüşümünü qualia kavramı üzerinden değerlendirmektedir. Dijital imgeler aracılığıyla üretilen güzellik, izleyicinin öznel estetik deneyimine, duygulanımına ve algısal tepkilerine bağlı olarak anlam kazanmaktadır. Güzellik artık yalnızca görülen bir özellik değil; hissedilen, deneyimlenen ve bireysel bilinçte şekillenen bir estetik deneyimdir. Bu bağlamda fotoğraf sanatında dijital yaratıcılık, güzelliği evrensel normlardan kopararak qualia temelli öznel bir estetik algı alanı yaratmakta ve çağdaş görsel kültürde güzelliğin yeniden inşasına olanak sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how digital creativity in photographic art transforms and reconstructs the concept of beauty in the contemporary visual culture. With the development of digital technologies, photography has evolved from a medium of documenting reality into a multilayered field of aesthetic, cultural, and ideological production. Digital manipulation techniques, artificial intelligence–based image generation, and social media beauty filters have fundamentally altered the perception and representation of beauty. On digital media platforms such as Instagram and TikTok, beauty filters perform standardized aesthetic interventions on faces and bodies, producing idealized and homogenized visual forms. These practices transform beauty from a natural and individual attribute into a digitally constructed, performative, and circulatory visual product. As a result, beauty becomes not only something to be seen but also something to be consumed, evaluated, and validated through digital visibility. This transformation has significantly influenced contemporary photographic art, leading artists to develop critical practices that question, deconstruct, and redefine dominant beauty norms through digital tools. Within this framework, the study analyzes digital photography through visual culture, body politics, and media theory perspectives, emphasizing that beauty is not a fixed or universal category but a concept shaped by cultural and technological conditions. Digital creativity in photography expands aesthetic production beyond objective standards, opening up a subjective and experiential field of beauty. In conclusion, the study approaches the reconstruction of beauty through the concept of qualia, emphasizing the role of individual perception, sensation, and emotional experience in aesthetic judgment. Digitally produced beauty images gain meaning through the viewer's subjective sensory experience rather than through universal norms. Thus, digital creativity in photographic art enables a shift from standardized beauty ideals toward a qualia-based, individualized aesthetic experience, redefining beauty in the context of contemporary visual culture.
Benzer Tezler
- Dijital sanatta nesne
Digital art object
KENAN AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET TATAR
- Grafik tasarımında manipüle fotoğrafın kullanımı ve tasarıma olumlu olumsuz etkilerinin araştırılması
The use of manipulated photographs in graphic design and the research of their positive and negative effects on graphic design
ENES HULUSİ ÇİMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. AÇELYA BETÜL GÖNÜLLÜ
- Aktivist bir eylem pratiği olarak fotoğraf sanatı
Photography art as a practice of the activist movement
ÖZLEM DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. SADIK TUMAY
PROF. DR. BARIŞ ÇOBAN
- Baskıresimde teknolojik yöntemlerin kullanımı ve yaratıcı sürece olan etkileri
Use of technological methods in printmaking and effects on creative process
MÜNEVVER AYTEN TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ERHUN ŞENGÜL
- Fotoğrafik temsil olgusu ve çağdaş fotoğrafta savaşın estetize edilmesi
Photographic representation fact and the aestheticization of war within the contemporary photography
SUZAN ORHAN
Doktora
Türkçe
2011
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SİMBER ATAY ESKİER