Yaygın eşdizimleriyle Arapçada muzâf-muzâfun ileyh birlikteliği
The construction of mudaf and mudafun ilayh in Arabic through common collocational patterns
- Tez No: 995782
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET SELİM İPEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusu,“Yaygın Eşdizimleriyle Arapçada Muzâf-Muzâfun İleyh Birlikteliği”olup Arapça tamlama yapılarının yalnızca biçimsel bir birleşim olarak değil, aynı zamanda dilin anlam örgüsünü kuran temel bir unsur olarak işlev gördüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Arapçada izafet yapılarının dilin derin yapısına katkısı ve kelimeler arası anlam ilişkilerini belirlemedeki rolü göz önüne alındığında, bu yapıların eşdizimsel düzlemdeki kullanımlarının incelenmesi, dilin işleyişine dair önemli veriler sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, et-Tâhir b. Abdusselam Hâşim Hâfız'ın Arabic Collocations Dictionary adlı eserinde yer alan muzâf-muzâfun ileyh örneklerinin sistematik biçimde incelenmesine dayanmaktadır. Araştırmada betimsel ve çözümleyici yöntem benimsenmiş; veriler söz konusu sözlükten örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Elde edilen örnekler yapısal, anlamsal ve işlevsel açılardan değerlendirilmiş; her bir yapı eşdizimsel özellikleri bakımından sınıflandırılmış ve tablolar aracılığıyla sunulmuştur. Böylece Arapçada izafet yapılarının kullanım sıklığı, anlam ilişkileri ve kalıplaşma eğilimleri bütüncül bir bakış açısıyla ortaya konmuştur. Bu çalışmanın önemi, Arapçada yaygın olarak kullanılan tamlama kalıplarının yalnızca gramer düzeyinde değil, aynı zamanda söylem ve anlam düzeyinde ele alınmasıyla hem Arap dilbilimi araştırmalarına hem de yabancılara Arapça öğretimi ve çeviri çalışmaları gibi uygulamalı alanlara eşdizim temelli özgün bir katkı sunmasında yatmaktadır.
Özet (Çeviri)
The subject of this study is“The Co-occurrence of Muḍāf–Muḍāfun Ilayh Constructions in Arabic with Common Collocations.”The aim is to demonstrate that Arabic genitive constructions (iḍāfa) function not merely as formal combinations but also as fundamental elements that construct the semantic framework of the language. Considering the contribution of iḍāfa structures to the deep structure of Arabic and their role in determining semantic relations between words, examining their usage on the collocational level provides significant insights into the functioning of the language. In this context, the study is based on a systematic analysis of muḍāf–muḍāfun ilayh examples found in Al-Ḥāfiẓ's Arabic Collocations Dictionary. A descriptive and analytical method has been adopted, and data were selected from the dictionary through sampling. The obtained examples were evaluated from structural, semantic, and functional perspectives; each construction was classified according to its collocational features and presented in tables. In this way, the study offers a holistic view of the frequency, semantic relations, and formulaic tendencies of iḍāfa structures in Arabic. The significance of this research lies in its collocation-based, original contribution to both Arabic linguistics and applied fields such as teaching Arabic as a foreign language and translation studies, by addressing commonly used iḍāfa patterns not only at the grammatical level but also at the discourse and meaning levels.
Benzer Tezler
- A comparative corpus-based analysis of lexical collocations in the efl coursebooks
İngilizcenin yabancı dil olarak öğretildiği ders kitaplarındaki sözcük eşdizimlerin derlem temelli karşılaştırmalı bir analizi
SELİN DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
DilbilimMaltepe Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH NEJAT TÖNGÜR
- Yaygın gelişimsel bozukluğu (Otizm spektrumu) olan çocuklarda klinik ve elektroensefalografi bulguları.
Başlık çevirisi yok
SEMİH AYTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEFKURE ERAKSOY
- Yaygın yük-akım dağılımının radyasyon alanının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA TEMİZ
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. İHSAN ULUER
- Yaygın psoriasis vulgariste steroidli merhemin yerel ve sistemik yan etkileri
Başlık çevirisi yok
SEVENGÜL KIRCALI
- Yaygın turizm eğitiminde nitel dış verimlilik Antalya TUREM ve HEM'nin turizm eğitimi programlarının mezunlarını izleme araştırması
Başlık çevirisi yok
MEZİYET TÜRKER(ATILGAN)
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP AYHAN