Antalya Havzası doğusu su kaynaklarının hidrojeokimyasal, izotopik ve kalite özellikleri ile manavgat yangınının (2021) su kaynakları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the hydrogeochemical, isotopic and quality characteristics of water resources in the eastern antalya basin and the effects of Manavgat fire (2021) on water resources
- Tez No: 995883
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEHNAZ ŞENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Hidrojeoloji, Hydrogeology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Antalya Havzası'nın doğusunda yer alan yüzey ve yeraltısularının hidrojeolojik, hidrojeokimyasal, izotopik ve su kalitesi özellikleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Alüvyal ve karstik akiferlerin birlikte yayılım gösterdiği havzada, farklı mevsimsel dönemlerde (kurak ve yağışlı) gerçekleştirilen arazi çalışmaları kapsamında 145 yeraltısuyu (Ekim 2020, Mayıs 2021, Ekim 2021 ve Mayıs 2022) ve 16 yüzey suyu (Ekim 2021 ve Mayıs 2022) örneğinden fizikokimyasal, majör iyon, iz element ve çevresel izotop (δ¹⁸O, δ²H, ³H) analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler Piper, Schoeller, Chadha, Gibbs ve Wilcox diyagramları ile değerlendirilerek su tipleri, baskın iyon bileşimleri ve hidrojeokimyasal evrim süreçleri belirlenmiştir. Suların içme ve sulama amaçlı kullanılabilirliği TS-266 (2005), WHO (2017), SKKY (2004) ile ABD Tuzluluk ve Wilcox diyagramı kriterlerine göre sınıflandırılmıştır. Çevresel izotop analizleri, akiferlerin beslenme alanlarını, yeraltısuyu yenilenme sürelerini ve karışım süreçlerini ortaya koymuştur. Çalışma alanındaki yeraltısuları, ağırlıklı olarak Ca–Mg–HCO₃ fasiyesinde olup karstik kayaçlarla su-kayaç etkileşimi baskındır. Havzadaki su kalitesi genel olarak içme ve sulama amacıyla uygundur, ancak kıyı kesimlerde tuzluluk artışı izlenmektedir. Çevresel izotop verileri, suların yağış kökenli ve karma akifer sisteminden beslendiğini ortaya koymuştur. Ağır metal konsantrasyonları genel olarak düşük düzeydedir, ancak Fe, Mn ve Zn yer yer sınır değerlere yaklaşmaktadır. 2021 yılında gerçekleşen Manavgat Orman Yangını, kısa süreli fakat belirgin kimyasal değişimlere neden olmuştur; özellikle NO₃⁻ ve SO₄²⁻ artışları dikkat çekicidir. Havza ölçeğinde sürdürülebilir su yönetimi için mevsimsel izleme, hidrojeokimyasal veri bütünlüğü ve yangın sonrası izleme programları düzenli olarak sürdürülmeli, kıyı alanlarda deniz suyu girişimi ve tarımsal tuzluluk riski izlenmelidir.
Özet (Çeviri)
In this study, the hydrogeological, hydrogeochemical, isotopic, and water quality characteristics of the surface and groundwater in the eastern part of the Antalya Basin were evaluated through an integrated approach. In the basin, where alluvial and karstic aquifers coexist, field studies were carried out during different seasonal periods (dry and wet), and physicochemical, major ion, trace element, and environmental isotope (δ¹⁸O, δ²H, ³H) analyses were performed on 145 groundwater (October 2020, May 2021, October 2021 ve May 2022) and 16 surface water (October 2021 ve May 2022) samples. The obtained data were evaluated using Piper, Schoeller, Chadha, Gibbs, and Wilcox diagrams to determine the water types, dominant ion compositions, and hydrogeochemical evolution processes. The usability of the waters for drinking and irrigation purposes was classified according to the criteria of TS-266 (2005), WHO (2017), SKKY (2004), and the U.S. Salinity and Wilcox diagrams. Environmental isotope analyses revealed the recharge areas, groundwater renewal times, and mixing processes of the aquifers. Groundwaters in the study area are predominantly of the Ca–Mg–HCO₃ facies, indicating that water–rock interaction with karstic rocks is the dominant process. The general water quality of the basin is suitable for both drinking and irrigation purposes; however, an increase in salinity is observed in coastal areas. Environmental isotope data revealed that the waters are of meteoric origin and are recharged from a mixed aquifer system. Heavy metal concentrations are generally low, though Fe, Mn, and Zn occasionally approach the threshold values. The Manavgat Forest Fire in 2021 caused short-term but significant chemical changes, particularly increases in NO₃⁻ and SO₄²⁻ concentrations. For sustainable water management at the basin scale, regular seasonal monitoring, hydrogeochemical data integration, and post-fire observation programs should be maintained. In coastal zones, seawater intrusion and agricultural salinization risks should be continuously monitored.
Benzer Tezler
- Yenilikçi yaklaşımlar kullanılarak Antalya havzasında yağışların trend analizi
Trend analysis of precipitation in the Antalya basin using innovative approaches
AHMET VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiKonya Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL BÜYÜKYILDIZ
- Yukarı Ermenek Havzası karst hidrojeolojisi incelemesi
Başlık çevirisi yok
CAHİT YEŞERTENER
Doktora
Türkçe
1995
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPARSLAN ARIKAN
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT
- A case study on impact assessment of drained Amik lake
Kurutulan Amik gölünün etki değerlendirmesi üzerine bir durum çalışması
AYSUN KÖROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN TALINLI
- Yukarı Sakarya havzasında yeraltı suyu yaş dağılımının çevresel izleyiciler ile incelenmesi
Investigation of groundwater residence time distribution in the Upper Sakarya basin by means of environmental tracers
İSMAİL NOYAN GÜNER
Doktora
Türkçe
2009
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. C. SERDAR BAYARI