Klasik Türk şiirinde şeytan
The devil in classical Turkish poetry
- Tez No: 995884
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM ERCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebiyat dünyasındaki konu dağarcığına bakıldığında konu çeşitliliği olarak çok farklı alanlarla karşılaşılır. Bu konulardan bir tanesi de insan hayatının her alanında karşısına çıkan ve edebiyat dünyasında fazlaca işlenmiş olan 'din' konusudur. İnsanlar yüzyıllar boyunca çeşitli dinlere inanmış ve bu dinlerin gerekçelerini yerine getirerek yaşamlarını sürdürmüştür. Klasik Türk şiiri genel çerçeveleri ve konuları olan bir dönem olarak görülse de eserler ayrıntılı incelendiğinde sosyal yapının, tarihin, kültürün yansımasına dair örnekleri barındırdığı da fark edilecektir. Bu tezde; şeytanın İslamiyet, Yahudilik ve Hristiyanlık dinlerindeki yeri anlatıldıktan sonra şeytan konusunun klasik Türk şiirine nasıl yansıdığı divanlar taranarak anlatılmıştır. Divanlar incelenirken şeytanın çeşitli nazım şekillerinde nasıl işlendiği ve şairlerin farklı adlandırmalarla şeytan kavramını nasıl yansıttığı tespit edilmiştir. Azazil, dîv, şeyâtin, ehremen adlandırmalarıyla geçen şeytanın yansıtılan yönünün dinî ağırlıkta olduğu görülürken bununla birlikte şeytanın sevgili, rakip ve âşıkla da ilgi kurularak anlatıldığı ortaya konulmuştur. Şeytan konusu sadece dinî anlamda değil topluma ait unsurlarda da işlenmiş ve divanlara yansımıştır. Bu çalışma, klasik Türk şiirinin; sevgili, aşk, şarap, kadın gibi belirli bir konu çerçevesinde kalmadığını, divanlar ve yazılan diğer nesir eserleri de incelendiğinde şeytan gibi çerçeve dışına çıkacak konuları da içinde barındırdığını tespit etmek amacıyla oluşturulmuştur. Çalışma klasik Türk şiirine dair yapılan çalışmalara farklı yönden ışık tutmayı ve içerik zenginliğini göstererek çalışmaları çeşitlendirmeyi de amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
When the thematic repertoire of the literary world is examined, a wide variety of subjects across different fields can be observed. One of these subjects is religion, which appears in every aspect of human life and has been extensively treated in literature. For centuries, people have believed in various religions and have continued their lives by fulfilling the requirements of these beliefs. Although Classical Turkish poetry is generally regarded as a period with well-defined frameworks and themes, a closer examination of its works reveals that it also contains reflections of social structure, history, and culture. In this study, after explaining the place of the devil in Islam, Judaism, and Christianity, the reflection of the concept of the devil in Classical Turkish poetry is examined through an analysis of divans. While examining these divans, it has been identified how the devil is treated in various poetic forms and how poets reflect the concept of the devil through different names such as Azazil, dîv, şeyâtin, and ehremen. While the representation of the devil under these names is predominantly religious in nature, it has also been revealed that the devil is described through associations with the beloved, the rival, and the lover. The theme of the devil is not handled solely in a religious sense but is also processed through social elements and reflected in the divans. This study has been conducted with the aim of demonstrating that Classical Turkish poetry is not confined to a limited thematic framework centered on subjects such as the beloved, love, wine, and women; rather, through an examination of divans and other prose works, it is shown that it also encompasses themes that extend beyond this framework, such as the devil. Additionally, this study aims to shed light on research related to Classical Turkish poetry from a different perspective and to diversify existing studies by highlighting the richness of its content.
Benzer Tezler
- Klasik Türk şiirinde peri
Fairy in classical Turkish poetry
AYNUR ŞANLITÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİKE GÖKCAN
- Modern Türk şiirinde Prometheus
Prometheus in modern Turkish poetry
TOLGA KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM KAYA
- Klasik Türk şiirinde melek düşüncesi
The idea of angel in classical Turkish poetry
MERVE BEYZA ŞEYRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUVAFFAK EFLATUN
- Klasik Türk şiirinde hiciv
Satire in Turkish classical school of poety
HİKMET FERİDUN GÜVEN
Doktora
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKERİM ABDULKERİMOĞLU