Ekoeleştiri ve belgesel sinema: 2000 sonrası çevre temalı Türk belgesel sineması
Ecocriticism and documentary cinema: Environmental-themed Turkish documentary films after 2000
- Tez No: 996120
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY HİLAL TUĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın kuramsal temelini, ekoeleştirel yaklaşım ve bu yaklaşıma kuramsal perspektif sağlayan; derin ekoloji, sığ ekoloji, politik ekoloji, toplumsal ekoloji ve ekofeminizm oluşturmaktadır. Bu çerçeveden hareketle araştırmanın temel amacı, 2000 sonrası Türkiye'de çevre temalı belgesel filmlerde, doğa ve insan ilişkisinin nasıl temsil edildiğini ve bu temsillerin ekoeleştirel yaklaşımlar bağlamında ne tür anlamlar ürettiğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışma, doğa ve insan ilişkisini merkezine alan çevre temalı belgesellerde doğanın, edilgen bir dekor ya da estetik bir arka plan olarak kurgulanmasının ötesinde, özneleşen bir varlık olarak nasıl temsil edildiğini incelemeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda yönetmenlerin belgesel filmlerindeki etik, estetik, politik ve ekolojik tercihleri çözümlenerek, anlatısal stratejilerin çevresel farkındalığı hangi biçimlerde inşa ettiği incelenmektedir. Elde edilen bulgular, 2000 sonrası Türk belgesel sinemasında doğa temsillerinin farklı ekolojik yaklaşımlarla ilişkilendiğini ve insanmerkezci anlatı anlayışını aşan bir görsel-işitsel duyarlılık alanı oluşturduğunu göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, doğa ve insan ilişkisini etik, estetik, kültürel ve politik boyutlarıyla yeniden düşünmeye imkan veren ekoeleştirel bir okuma önererek Türk belgesel sineması literatürüne katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The theoretical foundation of this study is based on the ecocritical approach and the perspectives that inform this approach, namely deep ecology, shallow ecology, political ecology, social ecology, and ecofeminism. From this framework, the primary aim of this research is to reveal how the relationship between humans and nature is represented in environmentally themed documentary films produced in Turkey after 2000, and the kinds of meanings these representations generate within the context of ecocritical approaches. Within this scope, the study aims to examine how environmental documentaries that center the nature–human relationship represent nature, portraying it not merely as a passive backdrop or aesthetic element, but as an agentive subject. In this direction, the ways in which narrative strategies construct environmental awareness are critically examined by analyzing the ethical, aesthetic, political, and ecological choices of the directors in the documentary films. The findings indicate that representations of nature in Turkish documentary cinema after 2000 are associated with diverse ecological perspectives and contribute to the emergence of an audio-visual sensibility that transcends anthropocentric narrative perspectives. In this respect, the study proposes an ecocritical reading that enables the nature–human relationship to be reconsidered through ethical, aesthetic, cultural, and political dimensions, thereby contributing to the literature on Turkish documentary cinema.
Benzer Tezler
- Endüstriyel tarım üretimine karşı çevreci bir çözüm: Agroekoloji temalı belgesel filmler üzerinden bir analiz
An environmentally friendly solution to industrial agricultural production: An analysis through documentary films on the theme of agroecology
TAMER AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İletişim BilimleriBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VACİT ERTAN YILMAZ
- Eko-eleştiri ve belgesel sinema: Doğa ve insan temsili
Eco-critical and documentary cinema: Nature and human representation
AYŞE ALTUN
Doktora
Türkçe
2024
Radyo-TelevizyonAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİ ULUTAK
- Antroposen çağında bir bilinç oluşturma çabası olarak ekosinema üzerine inceleme
A study on ecocinema as an effort to foster awareness in the anthropocene epoch
GÖKHAN TOPAL
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriAtatürk ÜniversitesiTemel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİ İSPİR
- 1950 sonrası türk hikâyesinde ekoeleştiri ve çevre bilinci
Ecocriticism and environment consciousness in the turkish story after 1950
ŞÜKRÜ CAN BALTA
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE DEMİR
- A postcolonial ecocritical approach to Animal's People by Indra Sinha
Indra Sinha'nın Animal's People adlı romanına postkolonyal ekoeleştirel bir yaklaşım
YEŞİM İPEKÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İngiliz Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDA ARIKAN