Tüketici mahkemeleri ve tıbbi uygulama hatasından doğan davalar
Consumer courts and lawsuits arising from medical malpractice
- Tez No: 996121
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN ÇINARLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tıbbi uygulama hatalarından doğan uyuşmazlıkların Türk hukukunda tüketici hukuku çerçevesinde değerlendirilmesinin yarattığı yapısal ve normatif sorunları incelemektedir. Tüketici hukukunun“ayıplı hizmet”ve“tüketici işlemi”kavramları, yüksek uzmanlık, belirsizlik ve güven ilişkisine dayanan sağlık hizmetinin sui generis niteliğiyle kavramsal açıdan bağdaşmamaktadır. Bu yaklaşım, hem teorik düzeyde bir kategori hatasına, hem de uygulamada öngörülemezlik, adaletsizlik ve verimsizliğe yol açmaktadır. Araştırmanın temel savı, sağlık hizmetinin adil ve etkin biçimde düzenlenebilmesi için kusur temelli, yargısal ağırlıklı sistemden; öğrenmeye dayalı, uzmanlaşmış ve idari nitelikli bir modele geçilmesi gerektiğidir. Çalışma bu kapsamda üç eksende yürütülmüştür: (i) Türk hukukunda tüketici işlemi kavramının tıbbi müdahalelere uygulanabilirliği ve doğurduğu normatif gerilim, (ii) mahkeme ve hakem heyeti kararları ışığında tüketici hukukunun tıbbi uyuşmazlıklara uygunluğu, (iii) İskandinav ülkelerinde uygulanan kusursuz sorumluluk (no-fault) modellerinin karşılaştırmalı analizi. Elde edilen bulgular, mevcut sistemin sağlık hizmetinin teknik ve etik gerçekliğini yeterince yansıtamadığını; bilirkişilik, illiyet bağı ve komplikasyon değerlendirmesinde tutarlılık sağlayamadığını göstermektedir. Buna karşılık, uzmanlaşmış yargı birimleri, idari değerlendirme kurulları ve standartlaştırılmış bilirkişilik mekanizması içeren bütüncül bir modelin, hem hastaların hak arama özgürlüğünü güçlendireceği hem de hekimlerin hukuki güvenliğini artıracağı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak tez, tıbbi sorumluluk hukukunda yüzeysel değişikliklerin yeterli olmayacağını; sistemin, hatalardan öğrenmeyi esas alan, defansif tıbbı azaltan ve hasta–hekim güvenini yeniden tesis eden bir yapısal dönüşüm süreciyle reforme edilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the structural and normative problems arising from the legal treatment of medical malpractice disputes within the framework of consumer law in Turkish practice. The concepts of“defective service”and“consumer transaction,”developed for standardized commercial relations, are conceptually incompatible with the sui generis nature of healthcare—a field defined by high specialization, inherent uncertainty, and professional trust. This approach results in a categorical error in theory while generating unpredictability, injustice, and inefficiency in practice. The central argument of the research is that a fair and effective regulation of healthcare requires a shift from a fault-based, judicially dominated system toward a learning-oriented, specialized, and administrative model. The study proceeds along three analytical axes: (i) the applicability of the“consumer transaction”concept to medical interventions and its normative tensions within Turkish law; (ii) an evaluation of the adequacy of consumer law mechanisms in resolving medical disputes, based on court and arbitration decisions; and (iii) a comparative analysis of no-fault models implemented in Scandinavian countries to derive guiding principles for a new Turkish medical liability regime. The findings indicate that the current system fails to reflect the technical and ethical realities of healthcare and lacks consistency in expert evaluation and causation assessment. To address these systemic failures, this thesis proposes a comprehensive model incorporating specialized judicial units, administrative review boards, and standardized expert mechanisms to enhance both patients' access to justice and physicians' legal security. In conclusion, the research argues that superficial reforms cannot address the underlying issues of medical liability law; instead, a systemic transformation—one that promotes learning from errors, reduces defensive medicine, and rebuilds trust—is essential for a sustainable and just healthcare framework.
Benzer Tezler
- Tıbbi Uygulama Hatası İddiası ile Asliye Ceza ve Tüketici Mahkemelerinde Karara Bağlanmış Davaların Değerlendirilmesi
Evaluation of Cases Resolved in Criminal and Consumer Courts Regarding Claims of Medical Malpractice
BAYRAM KAAN IŞILDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Adli TıpMarmara ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF İNANICI
- Sağlık hukukunda arabuluculuk
Mediation in health law
ŞEBNEM AKÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hukukİstanbul Okan ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERVİN SOMER
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Yargı kararları ışığında hatalı tıbbi uygulamalardan kaynaklı özel hukuk uyuşmazlıklarında ispat ve ispat yükü
The law of evidence and burden of proof in medical negligence compensation litigati̇on in light of court decisions
ŞERAFETTİN MİTHAT SATIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hukukİstanbul Kültür ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL SİMİL
- Nanoscale aspects of solid adsorbents used for removalof emerging contaminants from wastewater
Atıksularda bulunan kirleticilerin uzaklaştırılmasındakullanılan katı adsorbentlerin nanoboyut özellikleri
ZÜLFİYE AHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiNanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DEMİR