Palyatif bakım hastalarına bakım veren aile bireylerinin bakım yükü ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of care burden and quality of life of family members caring for palliative care patients
- Tez No: 996221
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU DEDEOĞLU DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, hemşirelik, bakım yükü, yaşam kalitesi, Palliative care, nursing, caregiver burden, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Palyatif bakım, yaşamı tehdit eden hastalıklarla yaşayan bireyler ve ailelerinin yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlayan; fiziksel, psikolojik, sosyal ve manevi boyutları kapsayan bütüncül bir yaklaşımdır. Günümüzde yapılan tanımlar, bakım sürecinin hem hasta hem de aile gereksinimlerini çok yönlü olarak karşılaması gerektiğini vurgulamaktadır. Aile üyeleri, bakım sürecinde önemli bir sorumluluk üstlenmekte ve bu süreç çoğu zaman uyku bozukluğu, sosyal izolasyon ve tükenmişlik gibi olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Bu noktada hemşireler, bakım verenlere yönelik destek, eğitim ve rehberlik sağlayarak sürecin sürdürülebilirliğinde kritik bir rol üstlenmektedir. Amaç Bu çalışma, palyatif bakım alan hastalara bakım veren aile bireylerinin bakım yükü ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yürütülen araştırma, Türkiye'de bir devlet hastanesinin palyatif bakım servisinde gerçekleştirildi. Katılım kriterlerini karşılayan 152 aile bireyinden veri toplandı. Veri toplama araçları olarak 'Sosyodemografik Veri Formu';“Bakım Verenlerin Yükü Ölçeği”ve“EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği”kullanıldı. Bulgular Katılımcıların yaş ortalaması 41,28±11,99 olup %57,9'u kadındır. %74,3'ü bakım nedeniyle kendini ihmal ettiğini, %77,6'sı uyku problemi yaşadığını, %71,7'sinin sosyal yaşamının olumsuz etkilendiğini bildirmiştir. Bakım yükü ortalaması 51,58±12,40 (orta-yüksek düzey) bulunmuş; en yüksek alt boyut“Genel Gerginlik”(21,18±5,13), en düşük“Duygusal Katılım”(5,40±2,16) olmuştur. Yaşam kalitesi ölçeğinde fonksiyonel durum ortalaması 68,11±21,37, genel iyilik hali 55,76±19,99, semptom skalasında en yüksek skor halsizliktir (52,85±28,34). İzolasyon, fonksiyonel durumu olumsuz etkilerken; çevre faktörü genel iyilik hali ve semptom skalası üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Sonuç: Bakım yükü arttıkça yaşam kalitesi düşmektedir. Hemşirelerin, palyatif bakım sürecinde aile bakım verenlerin izolasyonunu azaltacak, sosyal ve psikolojik desteklerini güçlendirecek müdahaleleri planlaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Palliative care is a holistic approach that aims to improve the quality of life of individuals living with life-threatening illnesses and their families, encompassing physical, psychological, social, and spiritual dimensions. Contemporary definitions emphasize that care should address the needs of both patients and their families in a multidimensional way. Family members often carry a significant burden during the caregiving process, which may lead to challenges such as sleep disturbances, social isolation, and burnout. Nurses play a crucial role in ensuring the sustainability of care by providing support, education, and guidance to family caregivers. This study aimed to determine the relationship between caregiver burden and quality of life among family members providing care to patients receiving palliative care. Method This descriptive and correlational study was conducted in the palliative care unit of a state hospital in Turkey. Data were collected from 152 family members who met the inclusion criteria. Data collection tools included the Sociodemographic Data Form, the Caregiver Burden Scale, and the EORTC QLQ-C30 Quality of Life Questionnaire. Results The mean age of participants was 41.28 ± 11.99 years, and 57.9% were female. A total of 74.3% reported neglecting themselves due to caregiving, 77.6% experienced sleep problems, and 71.7% reported a negative impact on their social life. The mean caregiver burden score was 51.58 ± 12.40 (moderate–high level), with the highest subdimension being“General Strain”(21.18 ± 5.13) and the lowest“Emotional Involvement”(5.40 ± 2.16). In the quality of life scale, the mean functional status score was 68.11 ± 21.37, global health status 55.76 ± 19.99, and the highest symptom score was fatigue (52.85 ± 28.34). Isolation was found to negatively affect functional status, while environmental factors significantly influenced both global health status and symptom scores. Conclusion As caregiver burden increases, quality of life decreases. It is recommended that nurses plan interventions aimed at reducing isolation and strengthening the social and psychological support of family caregivers during the palliative care process.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım hastalarına bakım veren hasta yakınlarının algıladığı sosyal destek ve bakım verme yükü
Başlık çevirisi yok
YAĞMUR YETİŞGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiPalyatif Bakım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERDOĞDU CEYLAN
- Palyatif bakım ünitesinde yatan hastalara bakım veren hasta yakınlarının bakım verme yüklerinin belirlenmesi
Determination of the caregiving burden of family members caring for the inpatients in palliative care unit
GÜLÇİN EKİCİ KOCAKAFA
- Palyatif bakım hastalarının bakıcılarında tükenmişlik düzeylerinin sosyal yaşamları üzerindeki etkisi
Effects on the soci̇al li̇fe of balanced levels i̇n care of palliative care patients
HATİCE İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ESEN
- Palyatif bakım alan kanser hastalarına bakım veren bireylerin spiritüel iyilik durumu, bakım yükü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study into the relation between spiritual goodness status, care burden and life quality of the individuals giving care to cancer patients taking palliative care
BURÇİN ATAMER
- Yaşlı hastalara bakım veren bireylerdeki bakım yükünün ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of care burden and affecting factors in individuals caring for elderly patients
NECİFE AYDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKafkas ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU KARABAĞ AYDIN