Sirkadyen ritm ve inflamasyon ile ilişkili biyobelirteçlerin otizm spektrum bozukluğu etiyolojisindeki rolünün değerlendirilmesi
Evaluation of the role of circadian rhythm and inflammation-related biomarkers in the etiology of autism spectrum disorder
- Tez No: 996291
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF FUNDA ŞENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Moleküler Tıp, Genetik, Molecular Medicine, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Moleküler genetik, Çocuk psikiyatrisi, Molecular genetic, Child psychiatry
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde başlayan, sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile tekrarlayıcı ve stereotipik davranışlarla karakterize, heterojen bir nörogelişimsel bozukluktur. OSB'li bireylerde sık gözlenen uyku bozuklukları (%40–86) hem hastaların hem de ailelerinin yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte ve bilişsel işlevler ile günlük yaşam becerilerini önemli ölçüde bozabilmektedir. Uyku problemlerinin, sirkadiyen hormon profilleri ve inflamatuar belirteçler üzerinde etkili olduğu; yürütücü işlevler, dikkat ve karar verme süreçlerinde bozulmalara yol açarak OSB'nin klinik görünümünü ağırlaştırabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada, OSB etiyolojisinde inflamasyon ve biyolojik ritimle ilişkili biyobelirteç ve genlerin (SIRT1, PER1, PER2, NLGN1, SCN2A, NLRP3, IL-1β, CLOCK ve BMAL1) melatonin düzeyi ve OSB şiddetiyle ilişkisi araştırıldı. Çalışmaya, DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısı almış, 3–12 yaş arası 50 çocuk ve anneleri ile bu çocukların 30 sağlıklı kardeşi dâhil edildi. Kontrol grubu ise 3–12 yaş arası 50 çocuk ile anneleriden oluşturuldu. Katılımcılardan sabah saat 08.00'de biyokimya ve EDTA'lı tüplere 2'şer ml kan örneği alındı, analizler Erciyes Üniversitesi GENOM Merkezi'nde yürütüldü. Melatonin düzeyi ELISA ile gen ekspresyonları Real Time PCR ile belirlendi. Yapılan analizlerde BMAL1 ve PER1 ekspresyon düzeyleri OSB grubunda düşük seyrederken; PER2 ve inflamasyon ile ilişkili NLRP3, IL-1β ekspresyon düzeylerinin yüksek olduğu gözlendi. Sabah serum melatonin düzeyleri OSB tanılı çocukların yanı sıra anne ve kardeşlerinde de kontrol grubu ve annelerine göre yüksek bulundu. Bu sonuçlar OSB'li çocuklar ve ailelerinde genetik ve epigenetik bağlamda şekillenen bir faz kayması olabileceği, artan inflamasyon yönünde bir sonuca neden olabileceği şeklinde yorumlandı. Bu alanda hipotezlerimizi de değerlendirecek boylamsal aile temelli yapılacak çalışmalar ile uyku ritmini düzenlemeye ve inflamasyonu azaltmaya yönelik tedavilerin etkilerinin değerlendirildiği araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünüldü.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a heterogeneous neurodevelopmental disorder characterized by deficits in social interaction and communication, along with repetitive and stereotyped behaviors, typically emerging before the age of three. One of the most frequently reported problems by individuals with ASD and their families is sleep disturbances, which are observed in approximately 40% to 86% of cases. These disturbances significantly impair daily functioning by affecting cognitive processes. In particular, sleep problems are known to influence circadian hormone profiles and inflammatory markers, potentially leading to impairments in executive functioning, attention, and decision-making, thereby exacerbating the clinical manifestations of ASD. In this study, the aim was to investigate the role and interactions of biomarkers and genes related to inflammation and circadian rhythm (SIRT1, PER1, PER2, NLGN1, SCN2A, NLRP3, IL-1β, CLOCK, and BMAL1) with melatonin levels, and to evaluate their associations with etiology and ASD severity. The study included 50 children aged 3–12 years diagnosed with ASD according to DSM-5 criteria, along with their mothers and 30 healthy siblings. The control group consisted of 50 healthy children aged 3-12 and their mothers. Blood samples (2 ml in biochemistry tubes and 2 ml in EDTA tubes) were collected at 08:00 in the morning and analyzed at the GENKOK research center. Melatonin levels were determined by ELISA, and gene expression levels were determined by Real Time PCR. Analyses revealed that BMAL1 and PER1 expression levels were low in the ASD group, while PER2 and inflammation-related NLRP3 and IL-1β expression levels were high. Morning serum melatonin levels were also found to be higher in children diagnosed with ASD, as well as in their mothers and siblings, compared to the controls. These results were interpreted as suggesting a possible phase shift in children with ASD and their families, shaped by genetics and epigenetics, which could lead to increased inflammation. It was thought that there was a need for longitudinal family-based studies in this field to evaluate our hypotheses, as well as research evaluating the effects of treatments aimed at regulating sleep rhythms and reducing inflammation.
Benzer Tezler
- Sistemik lupus eritematozus ve romatoid artrit'li hastaların serum prolaktin düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SEYİT UYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
RomatolojiSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
- Akut koroner sendromlu hastalarda non-dipper, dipper hipertansiyonun klinik seyre etkisi
Clinical effect of non-dipper and dipper hypertension with acute coronary syndrome patients
DENİZ ELÇİK
- Biyotinidaz eksikliği olan pediyatrik hastalarda melatonin ve melatonin metaboliti 6-sülfatoksimelatoninin idrar düzeylerinin araştırılması
Investigation of melatonin and melatonin metabolite 6-sulfatoxymelatonin urinary levels in pediatric patients with biotinidase deficiency
MILAD RANJBAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyokimyaLokman Hekim ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN YÜCEL
- Epilepsi nöbetlerinin sirkadyen ritm ve melatonin ile ilişkisi
Association of epileptic seizures with circadien rhytm and melatonin
ÖNER YALIN
- Investigation of the effects of lithium on locomotor activity, circadian rhythm, and learning using computational methods in honey bees
Lityumun bal arılarında lokomotor aktivite, sirkadyen ritm ve öğrenme üzerine etkilerinin hesaplamalı yöntemler kullanılarak araştırılması
BABÜR ERDEM
Doktora
İngilizce
2024
ZoolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. AYŞE GÜL GÖZEN
DOÇ. DR. HANDE ALEMDAR