Dini inançların suç olgusu üzerindeki etkisi: Akhisar Cezaevi örneği
The effect of religious beliefs on the phenomenon of crime: The case of Akhisar Prison
- Tez No: 996413
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET CEM ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Anomi, Din, Dindarlık, Sapma, Suç, Toplum, Anomie, Religion, Religiousness, Deviation, Crime, Society
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal bir varlık olarak yaratılan ve varoluş boyunca kaosa karşı düzen arayışında olan insanoğlu, bu düzeni sağlayabilmek için iki büyük güce sığınmıştır: Dışsal bir denetleme mekanizması olarak yasalar ve içsel bir vicdan pusulası olarak din. İnsanlık tarihi boyunca din, bireyi ''iyi'' ye yönelten ve ''kötü'' den (suçtan) alıkoyan güçlü bir kontrol mekanizması olarak kabul edilmiştir. Ancak, aşkın bir varlığa ve ahiret hayatına inandığını söyleyen bireylerin, aynı zamanda toplumun en büyük tabularından olan ''suçu'' işleyebilmeleri, insanoğlunun tabiatına dair karmaşık bir paradoksu gözler önüne sermektedir. Öyle ki, inancın teorik varlığı ile davranışsal yansıması arasındaki bu derin uçurum, kriminolojinin ve din sosyolojisinin en tartışmalı alanlarından birini oluşturmaktadır. Bu araştırma, söz konusu paradoksu ve dindarlık ile suç olgusu arasındaki çok katmanlı ilişkiyi; Anomi, Gerilim, Sosyal Kontrol, Sosyal Öğrenme, Rasyonel Tercih, Ekolojik ve Fonksiyonalist (İşlevselci) kuramlar ve literatürümüzdeki çeşitli çalışmalar ışığında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın saha çalışması, 28 Şubat - 14 Mayıs 2025 tarihleri arasında Akhisar T Tipi Kapalı ve Akhisar Açık Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan 200 hükümlü ile gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler ve anket/ölçek teknikleriyle şekillendirilmiştir. Elde edilen bulgular, dinin suç üzerindeki etkisinin homojen olmadığı, bilakis suç türüne göre radikal bir farklılaşma gösterdiği yönündedir. Mala karşı işlenen ekonomik suçlarda dindarlık seviyesinin düşük olduğu, şiddet suçlarında ise dindarlık algısının istatistiksel olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların, yüksek inançlarına rağmen işledikleri suçun vicdani yükünden kurtulmak için eylemlerini kader, kötü çevre veya mağdurun hak etmesi gibi gerekçelerle meşrulaştırdıkları belirlenmiştir. Ceza infaz kurumunda kaldıkları süreçte ise ibadet pratiklerinde gözlemlenen nicel artış, dinin zorlu şartlar altında bireyi psikolojik olarak ayakta tutan işlevselci yönünü ve dini başa çıkma mekanizmasını açığa çıkartmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma; suçun önlenmesinde inancın sadece beyan edilmesinin yeterli olmadığını; sosyo-ekonomik şartlar iyileştirilmediğinde ve inanç içselleştirilerek ahlaki bir reflekse (amel) dönüşmediğinde, dinin suç karşısında caydırıcı etkisinin sınırlandığını destekler niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Humans, social beings by nature and seekers of order against chaos throughout existence, have sought refuge in İwo major powers to sustain this order: laws as an external monitoring mechanism and religion as an internal compass of conscience. Throughout human history, religion has been regarded as a potent control mechanism, guiding individuals toward the ''good'' and deterring them from the ''bad'' (crime). Nevertheless, the fact that individuals who profess faith in a transcendent being and an afterlife can commit ''crimes'' one of society's most profound taboos unveils a complex paradox concerning human nature. Indeed, this profound chasm between the theoretical existence of faith and its behavioral manifestation constitutes one of the most debated subjects in both criminology and the sociology of religion. This research aims to analyze the aforementioned paradox and the multi layered relationship between religiosity and the phenomenon of crime in light of Anomie, Strain, Social Control, Social Learning, Rational Choice, Ecological, and Functionalist theories, as well as various studies in the literature. The fieldwork of the study was conducted between February 28 and May 14, 2025, involving 200 inmates at the Akhisar T-Type Closed and Akhisar Open Penal Institutions. The data were collected through face to face interviews and survey/scale techniques. The findings indicate that the impact of religion on crime is not homogeneous; rather, it exhibits a radical differentiation based on the type of crime. It was determined that while religiosity levels are lower in economic crimes committed against property, the perception of religiosity is statistically higher in violent crimes. Furthermore, it was observed that despite their high level of faith, participants justify their criminal actions through rationalizations such as fate, a negative environment, or the victim deserving the outcome in order to alleviate the burden of conscience. Regarding the incarceration process, the quantitative increase in religious practices reveals the functionalist aspect of religion which sustains the individual psychologically under challenging conditions and the mechanism of religious coping. In conclusion, this study supports the finding that the mere declaration of faith is insufficient for crime prevention. Unless socio-economic conditions are improved and faith is internalized to transform into a moral reflex (action/amal), the deterrent effect of religion against crime remains limited.
Benzer Tezler
- Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması
Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias
MAHMUT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI
- Kutsal günlerin suç olgusu üzerine etkileri (İstanbul ve Sakarya örneği)
The effects on crime of the holy days (Istanbul and Sakarya cases)
MUSTAFA ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2016
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI MUSA TAŞDELEN
- Hz. Ömer'in kişiliği ve dindarlığı
Hz. Ömer's personality and religiousness
MUHAMMED TALHA KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinUşak ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİL ŞENTÜRK
- Mekansal ve sosyoekonomik parametrelerin çocuk suçluluğu ile ilişkisinin CBS ile araştırılması
Investigation the relationship of spatial and socioeconomic parameters on juvenile delinquency through CBS
BİLGE BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZGÜR DOĞRU
- İnsanı suça iten sebepler ve Kur'an'a göre çözüm yolları
The reasons that make people commit crime and solutions
METİN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN PARLAK