Ta'lîkîzâde Mehmed Subhî- Şemâilnâme-i Al-i Osmân (İnceleme-metin)
Ta'lîkîzâde Mehmed Subhî-Şemâilnâme-i Al-i Osmân (Analysis-text)
- Tez No: 996596
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL ALPAYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Ta'lîkîzâde Mehmed Subhî, şehnâmecilik, şemâilnâme, tezkire
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ta'lîkîzâde Mehmed Subhî, XVI. yüzyılda Osmanlı sarayında edebi bir mevki olarak kurulan şehnâmecilik kurumunun eser veren son şehnâmecisidir. Şehnâmeci Ta'lîkîzâde'nin Türkçe altı eseri olduğu bilinmektedir. Kıyafetnâme, fetihnâme, gazanâme, şehnâme gibi farklı türlere ait bu eserler Osmanlı tarih çalışmaları açısından kıymetli bilgiler sunmakla birlikte, Osmanlı saray nesrinin inceliklerini ve klasik edebiyatın türsel çeşitliliğini yansıtması açısından da son derece kıymetlidir. İncelememize konu olan Şemâilnâme-i Âl-i Osmân adlı eserde Osmanlı ailesini diğer hanedan ailelerinden ayıran özellikler on yedi başlık altında değerlendirilmiştir. Şuara tezkiresi, nasihatnâme, siyasetnâme, şehir anlatıları, menâkıbnâme gibi farklı türlere temas eden bu başlıklarda müellife ait çok sayıda manzume de bulunmaktadır. Bu yanıyla eser, yalnızca tarihi ve biyografik malzemeler sunmakla kalmayıp, klasik edebiyatın türler arası etkileşimini yansıtan özgün bir yapı sergiler. Bu çalışmada, Şemâilnâme-i Âl-i Osmân transkripsiyon alfabesine aktarılmış, muhtevası incelenerek klasik Türk edebiyatı araştırmaları açısından değeri ve konumu ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın başta Osmanlı yazın geleneği üzerinde çalışan araştırmacılar olmak üzere tüm araştırmacılara istifadeli olması umulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Ta'likîzâde Mehmed Subhi was the last official shahnâme writer of the institution of shahnâme writing, which was established as a literary position in the Ottoman palace in the 16th century. It is known that Ta'likîzâde, the shahnâme writer, authored six works in Turkish. These works, which belong to different genres such as kıyafetnâme, fetihnâme, and şehnâme, provide valuable information for Ottoman historical studies, but they are also extremely valuable in terms of reflecting the subtleties of Ottoman court prose and the diversity of classical literature genres. In the work under review, Şemâilnâme-i Âl-i Osmân, the characteristics that distinguish the Ottoman family from other dynastic families are evaluated under seventeen headings. These headings, which touch on different genres such as şuara tezkiresi, nasihatnâme, siyasetnâme, city narratives, and menakıpnâme, also contain numerous poems by the author. In this respect, the work not only presents historical and biographical material but also exhibits a unique structure that reflects the interaction between genres in classical literature. In this study, the Şemâilnâme-i Âl-i Osmân has been transliterated into the transcription alphabet, its content has been examined, and its value and position in terms of Classical Turkish Literature has been attempted to be revealed. It is hoped that the study will be useful to all researchers, especially those working on the Ottoman literary tradition.
Benzer Tezler
- Talikizâde'nin Şemâilnâme-i Ali Osman'ı (İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi A.3592) ve tasvirleri
Şemâilnâme-i Ali Osman of the Talikizâde (İstanbul Topkapi Palace Museum Library A. 3592) and depictions
YUDUM EŞKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sanat TarihiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA ALTIER
- Tâlikîzâde Mehmed Subhî'nin Gürcistan seferi tarihçesi (tahlil ve metin)
Tâlikîzâde Mehmed Subhî's history of Georgia campaign (analysis and text)
KENAN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKADİR ÖZCAN
- Eğri Fetihnamesi Bezeme Unsurları Ve Minyatürleri
Eğri Fetihnamesi Elements of Ornamentation and Miniatures
MELİKE AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
El SanatlarıSakarya ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. M.HÜLYA DOĞRU
- Şehnameci Taliki Zade'ye göre Osmanlı padişahlarının şairlikleri -Taliki-Zade Şehnamesi (V. Hassa)'nın edisyon kritiği-
Başlık çevirisi yok
SAADET ŞANLI
Doktora
Türkçe
1989
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ALPASLAN