Geri Dön

Çeltik yetiştiriciliğinde riske karşı tutum ve yönetim stratejilerinin değerlendirilmesi: Gihanga örneği, Burundi

Assessment of risk-based attitudes and management strategies in paddy farming: Case of Gi̇hanga, Burundi̇

  1. Tez No: 996631
  2. Yazar: THIERRY KERINGINGO
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ZUHAL KARAKAYACI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çeltik yetiştiriciliği, hem gıda güvenliği hem de kırsal hanelerin gelirleri açısından Burundi tarımında stratejik bir yer tutmaktadır. Ancak, çeltik üreticileri verimlerinin istikrarını ve geçim kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit eden birçok riskle karşı karşıyadır. Risklerin niteliğini, şiddetini ve etkileşimlerini anlamak, bunları azaltmaya yönelik uygun stratejiler geliştirmeyi sağlamaktadır. Bu çalışma, Gihanga ilçesindeki çeltik üretimiyle ilişkili temel riskleri analiz etme amacıyla yürütülmüştür. Belirlenen hedeflere ulaşmak için, KoboCollect uygulaması kullanılarak anketler gerçekleştirilmiş, ardından SPSS 25 yazılımı kullanılarak sosyoekonomik ve istatistiksel analizler yapılmış ve tespit edilen risklerin ciddiyetini değerlendirmek için Fine-Kinney yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında, çeltik üreticilerinin nispeten genç olduğu, %35,79 ile 40-49 yaş aralığının en yüksek oranı oluşturduğu ve en yaygın eğitim seviyesinin %50,53 ile lise olduğu tespit edilmiştir. Üreticilerin %36,84'ünü risk sevenler, %63,16'sı risk sevmeyenler oluşturmuştur. Risk sevmeyenlerin çoğunluğu büyük araziye sahiptir ve çiftlik sermayeleri, risk sevenlere (%27,25) kıyasla daha yüksektir (%31,93). Risk seven üreticilerin GSÜD %93,38'i bitkisel üretimden oluşurken, bu oran risk sevmeyenlerde %88,93 olarak belirlenmiştir. Bu durum, risk sevmeyenlerin üretiminde hayvansal üretimin önemli bir paya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ortalama net kâr 7.569,27 bin BIF olarak belirlenmiştir. İşletmeler ortalaması incelendiğinde, risk seven ve risk sevmeyen grupların mali ve ekonomik rantabilite oranlarının birbirine oldukça yakın olduğu (yaklaşık %6,3 mali ve %14,5 ekonomik rantabilite) ortaya çıkmakta; bu durum, kârlılık üzerinde belirleyici olan temel unsurun risk tutumundan ziyade işletme ölçeği ve sermaye yapısı olduğunu açıkça göstermektedir. İncelenen işletmelerde Fine-Kinney yöntemine göre gözlenen ve şiddet değeri 400'ün üzerinde olan riskler arasında kuraklık, tarım sigortasının olmaması, bitki hastalıkları, yetersiz sulama altyapısı ve kaliteli girdilere erişimin kısıtlı olması yer almaktadır. Bu araştırmada, faktör analizi tüm risklerin özdeğeri 1'in üzerinde olan 6 bileşen altında gruplanmasını sağlamış ve bu bileşenler toplam varyansın %59.789'unu açıklanmıştır. Faktör analizi sonuçları, tarımsal üretimde karşılaşılan risklerin ekonomik-finansal, pazar ve sermaye kısıtları, kurumsal-teknolojik, çevresel-biyolojik, hayvansal üretim ile işgücü-alan-sağlık riskleri olmak üzere altı temel bileşen altında toplandığını ve her bir bileşenin ilgili risk değişkenleri tarafından güçlü biçimde temsil edildiğini göstermektedir. Çoklu regresyon sonuçlarına göre model istatistiksel olarak anlamlıdır (F = 4,757; p < 0,001) ve risk faktörleri yıllık pirinç gelirindeki değişimin yaklaşık %49,5'ini (R² = 0,495) açıklamaktadır. Sonuçlar, pazar ve sermaye kısıtlarının pirinç gelirini anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini (β = 383,216; p < 0,001), buna karşılık çevresel ve biyolojik risklerin geliri anlamlı ve negatif yönde etkilediğini (β = -308,660; p = 0,005), diğer risk faktörlerinin ise istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermediğini ortaya koymaktadır. Aynı faktör analizi, tarımsal risk yönetimi stratejilerine ilişkin değişkenleri ise 4 temel bileşen altında toplamış olup, bunlar arasında maliyet kontrolü ve sigorta temelli risk azaltma ve işletmelerin korunmasına yönelik uygulamalar en sık vurgulanan stratejiler olarak ortaya çıkmıştır. Son olarak, çoklu regresyon sonuçları, maliyet kontrolü ve sigorta temelli risk azaltma stratejilerinin ekonomik ve finansal riskler, pazar ve sermaye kısıtları ile çevresel ve biyolojik risklerden, gelir, borç ve teknolojik uyum stratejilerinin ise kooperatif üyeliği, ekonomik-finansal riskler ve pazar-sermaye kısıtlarından anlamlı biçimde etkilendiği ve bu modelin en yüksek açıklama gücüne sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş, eğitim durumu, cinsiyet, tarımsal yayım elemanlarının ziyaret sıklığı, kurumsal ve teknolojik riskler ile işgücü-alan-sağlık riskleri, tüm risk yönetim stratejileri açısından istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Ayrıca, küçük işletmelerde uygulanan yarı yoğun üretim sisteminin onların rekabet avantajını ne güçlendirdiği ne de zayıflattığı gözlemlenmiştir. Bu nedenle, üretim kararlarında tarımsal risklerin dikkate alınması ve çeltik sektörünün geliştirilmesine yönelik politikaların oluşturulması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Rice cultivation holds a strategic position in Burundian agriculture, both for food security and for the incomes of rural households. However, rice producers face numerous risks that threaten the stability of their yields and the sustainability of their livelihoods. Understanding the nature, severity, and interactions of these risks enables the development of appropriate strategies to mitigate them. This study was conducted with the objective of analysing the main risks associated with rice production in the commune of Gihanga. To achieve these objectives, surveys were collected using the KoboCollect application, followed by socioeconomic and statistical analyses carried out with SPSS 25, and the Fine-Kinney method was applied to assess the severity of the identified risks. The results revealed that rice producers are relatively young, with the 40–49 age range representing the highest proportion (35.79%), and that secondary education is the most common level (50.53%). Producers were classified into two groups: risk-takers (36.84%) and risk-averse (63.16%). The risk-averse group generally possessed larger landholdings (63%) and had higher agricultural capital (31.93%) compared with risk-takers (27.25%). While 93.38% of the GDP of risk-takers originated from crop production, this proportion was 88,93% among risk-averse producers, indicating that animal production constitutes a substantial share of their activities. The net profit was estimated at 7,569.27 thousand BIF per year on average across the farms. According to the average of the farms, it is observed that risk-seeking and risk-averse groups exhibit very similar levels of financial and economic profitability (approximately 6.3% financial profitability and 14.5% economic profitability), clearly indicating that farm size and capital structure, rather than risk attitudes, constitute the primary determinants of profitability. According to the Fine-Kinney method, several high-severity risks (severity score above 400) were observed, including drought, lack of agricultural insurance, crop diseases, inadequate irrigation infrastructure, and limited access to quality inputs. The factor analysis conducted in this research grouped all risks into 6 components with an eigenvalue greater than 1, collectively explaining 59,789% of the total variance. The factor analysis results indicate that the risks encountered in agricultural production are grouped into six main components, namely economic and financial risks, market and capital constraints, institutional and technological risks, environmental and biological risks, livestock production risks, and labor, land, and health risks, with each component being strongly represented by its associated risk variables. According to the multiple regression results, the model is statistically significant (F = 4.757; p < 0.001) and the risk factors explain approximately 49.5% of the variation in annual rice income (R² = 0.495). The findings indicate that market and capital constraints have a statistically significant and positive effect on rice income (β = 383.216; p < 0.001), whereas environmental and biological risks exert a statistically significant and negative effect (β = −308.660; p = 0.005); the remaining risk factors do not show a statistically significant impact. The same factor analysis further shows that agricultural risk management strategies are clustered into four main components, among which cost control and insurance-based risk mitigation and farm protection practices emerge as the most prominently emphasized strategies. Finally, the multiple regression results indicate that cost control and insurance-based risk mitigation strategies are significantly influenced by economic and financial risks, market and capital constraints, and environmental and biological risks, while income, debt, and technological adaptation strategies are significantly affected by cooperative membership, economic and financial risks, and market–capital constraints, with this model exhibiting the highest explanatory power. In contrast, age, education level, gender, frequency of extension service visits, institutional and technological risks, and labor, land, and health risks were found to be statistically insignificant across all risk management strategies. Moreover, the semi-intensive production system used by small farms was found to neither strengthen nor weaken their competitive advantage. Therefore, it is strongly recommended that agricultural risks be taken into account in production decisions and that policies aimed at developing the rice sector be formulated.

Benzer Tezler

  1. A multiresidue analytical method for the determination oforganic contaminants in agricultural soil

    Tarım topraklarındaki organik kirleticilerintayininde çoklu kalntı analtik metod

    FERİDE ÖYKÜ SEFİLOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Çevre MühendisliğiBoğaziçi Üniversitesi

    Çevre Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. IŞIL BALCIOĞLU

  2. Doğu Karadeniz Bölgesinde bitkisel artık ve atıkların pleurotus ostreatus ve pleurotus florida üretiminde hammadde olarak değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    SİBEL KARAKOÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL YALINKILIÇ

  3. Eskişehir yöresinde yetiştirilen siyah alaca sığırlarında boynuzsuzluk (Polled) geni varyasyonlarının belirlenmesi

    Determination of Polled gene variations in holstein friesian cattle raised in Eskişehir region

    ERKAN GÜLAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BiyoteknolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHAMMET KAYA

  4. Antalya'da yetiştirilen bazı meyvelerde pestisit kalıntı düzeylerinin belirlenmesi

    Determination of pesticide residual levels in some fruits growed in Antalya

    MEHMET FATİH ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    ZiraatKastamonu Üniversitesi

    Sürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK

  5. Bazı guava genotiplerinin karakteristik özelliklerinin belirlenmesi ve melezleme olanaklarının araştırılması

    Determination of characteristic properties of some guava genotypes and investigation of hybridization possibilities

    BERKAY ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    ZiraatAkdeniz Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMİDE GÜBBÜK