Çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının gebelik döneminde travmatik stres ve prenatal bağlanmaya etkisi
The effect of adverse childhood experiences on traumatic stress during pregnancy and prenatal bonding
- Tez No: 996667
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FADİME BAYRI BİNGÖL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Psikoloji, Midwifery, Obstetrics and Gynecology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, gebelik, anne-fetüs ilişkisi, travma sonrası stres bozukluğu, Stres bozuklukları-post travmatik, Adverse childhood experiences, pregnancy, maternal-fetal relations, post traumatic stress disorder, Stress disorders-post traumatic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada gebelik döneminde travmatik stresi değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi ve çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının (ÇÇOY) gebelikte travmatik stres ve prenatal bağlanma üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma iki aşamalıdır. İlk aşamada 375 gebe üzerinde Gebelikte Travmatik Stres Ölçeği (GTSÖ) geliştirilmiş, kapsam, yapı ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. İkinci aşama 602 gebe ile yürütülmüş; veriler Bilgi Formu, ÇÇOY Ölçeği, GTSÖ ve Prenatal Bağlanma Envanteri ile toplanmıştır. Analizlerde korelasyon, regresyon ve lojistik regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: GTSÖ'nün iki faktörlü yapısı toplam varyansın %41,72'sini açıklamış ve ölçek yüksek iç tutarlılık göstermiştir (α=0,89). İkinci aşamada, sigara kullanımı, psikiyatrik öykü ve plansız gebeliğin travmatik stres düzeyini artırdığı bulunmuştur (p<0,05). ÇÇOY'nin travmatik stres ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu (r=0,24), ancak prenatal bağlanma ile çok zayıf bir ilişki gösterdiği (r=0,09) saptanmıştır. Prenatal bağlanma, kendi seçimiyle yapılan evlilik, planlı gebelik ve fetüsün cinsiyetini bilme gibi psikososyal faktörlerle anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde, ÇÇOY ve plansız gebeliğin beklenen doğuma yönelik Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) riskini yaklaşık iki kat artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, ÇÇOY'nin prenatal bağlanma ile GTSÖ arasındaki ilişkide olası düzenleyici rolü incelenmiş, ancak bu etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: GTSÖ gebelikte travmatik stresin değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. ÇÇOY'ler gebelikte travmatik stres açısından önemli bir risk faktörüyken, prenatal bağlanma üzerinde sınırlı bir etkiye sahiptir. Çalışma, prenatal dönemde ruhsal destek yaklaşımlarının yalnızca bireyin geçmiş yaşantılarına değil, aynı zamanda güncel psikososyal koşullarına da odaklanması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to develop a valid and reliable scale to assess traumatic stress during pregnancy and to examine the effects of Adverse Childhood Experiences (ACEs) on traumatic stress and prenatal bonding in pregnant women. Materials and Methods: The research was conducted in two phases. In the first phase, the Traumatic Stress Scale for Pregnant Women (TSS-PW) was developed based on data collected from 375 pregnant women, and its content validity, construct validity, and reliability analyses were performed. The second phase was conducted with 602 pregnant women, and data were collected using the Information Form, ACE Scale, TSS-PW, and the Prenatal Attachment Inventory. Correlation, regression, and logistic regression analyses were used in the data analysis. Results: The two-factor structure of the TSS-PW explained 41.72% of the total variance and showed high internal consistency (α=0.89). In the second phase, smoking, psychiatric history, and unplanned pregnancy increased traumatic stress (p<0.05). ACEs were positively correlated with traumatic stress (r=0.24) but showed a very weak association with prenatal bonding (r=0.09). Prenatal bonding was significantly associated with psychosocial factors such as self-choice marriage, planned pregnancy and knowledge of the fetus's gender. Logistic regression revealed that ACEs and unplanned pregnancy nearly doubled the risk of posttraumatic stress symptoms. The potential moderating role of ACEs on the relationship between prenatal bonding and TSS-PW was examined but was not statistically significant. Conclusion: TSS-PW is a valid and reliable instrument for assessing traumatic stress during pregnancy. ACEs constitute a significant risk factor for traumatic stress in pregnancy, while they have a limited effect on prenatal attachment. The findings indicate that psychological support approaches during the prenatal period should focus not only on individuals' past experiences but also on their current psychosocial factors.
Benzer Tezler
- Birinci basamağa başvuran erişkin hastalarda çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının uzun dönem etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmesi
Detailed examination of the long-term effects of adverse childhood experiences in adult patients admitted to primary care
BÜŞRA NUR ABACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
- Gebelerin çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının cinsel mit inançlarına ve doğum korkusuna etkisi
The effect of adverse childhood experiences of pregnant women on sexual MYTH beliefs and fear of childbirth
MESERRET ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FADİME BAYRI BİNGÖL
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının ve ciddi ebeveyn hastalıklarının sağlık kaygısı ı̇le ı̇lı̇şkı̇sı̇nde sağlık bilişlerinin, negatif duygu, sürekli kaygı ve somatik duyarlılığın aracı rolünün ı̇ncelenmesı̇
The relationship between adverse childhood experiences, parental illness and health anxiety: The role of health beliefs, negative affect, trait anxiety and somatic hypervigilance
DİDEM ALTAY
Doktora
Türkçe
2019
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE YÜKSEL
PROF. DR. HALİL EKŞİ
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının anksiyete ile ilişkisinde ebeveyn tutumları ve bağlanma stillerinin aracı rolü
The mediating role of parental attitudes and attachment styles in the relationship between childhood adverse experiences and anxiety
GAMZE GÜNDOĞMUŞ KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM ZEYNEP METİN
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının dinî tutum ile ilişkisinde bağlanma stillerinin aracı rolü
The mediating role of attachment styles in the relationship between adverse childhood experiences and religious attitudes
RUMEYSA AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA KILIÇ AHMEDİ