Geri Dön

Hashimoto tiroiditi olan kadınlarda glutensiz diyetin tiroid fonksiyon değerleri üzerine etkisi

The effect of a gluten-free diet on thyroid function values in women with Hashimoto's thyroiditis

PDF İndir

  1. Tez No: 996682
  2. Yazar: ELİF MELEK AVCİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Başkent Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hashimoto tiroiditi, otoimmün mekanizmalarla ilerleyen ve özellikle kadınlarda sık görülen kronik bir tiroid hastalığıdır. Hastalığın yönetiminde farmakolojik tedavilerin yanı sıra beslenme yaklaşımlarının otoimmün yanıt ve tiroid fonksiyonları üzerindeki etkisi giderek daha fazla araştırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Hashimoto tiroiditi tanısı almış kadınlarda 6 haftalık glutensiz diyet uygulamasının tiroid fonksiyon testleri ve otoantikor düzeyleri üzerindeki etkisini standart diyet ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu randomize kontrollü müdahale çalışması, 2023–2025 yılları arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran, 20–45 yaş aralığında, levotiroksin tedavisi almayan, ötiroid ve ek kronik hastalığı bulunmayan toplam 129 kadın hasta ile yürütülmüştür. Hastalar glutensiz diyet ve standart diyet olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Müdahale öncesi ve sonrasında serum TSH, serbest T3 (sT3), serbest T4 (sT4), Anti-tiroid peroksidaz (Anti-TPO) ve Anti-tiroglobulin (Anti-TG) düzeyleri ölçülmüş; ayrıca antropometrik ölçümler ve vücut bileşimi analizleri yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Glutensiz diyet grubunda müdahale sonrası TSH medyan değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0.001). TSH düzeyindeki düşüşün yaklaşık %20–25 aralığında olduğu ve etki büyüklüğünün orta–yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Glutensiz diyet müdahalesi yapılan grupta TSH'da azalma olasılığı 3.17 kat daha fazladır. Aynı grupta otoimmüniteyi yansıtan Anti-TPO düzeylerinde belirgin bir azalma gözlenmiş; medyan Anti-TPO değerinde yaklaşık %60–70 oranında düşüş saptanmıştır (p<0.001). Anti-TG düzeylerinde de benzer şekilde anlamlı bir azalma meydana gelmiş olup, medyan değerlerde yaklaşık %50'nin üzerinde düşüş gözlenmiştir (p<0.001). Bu değişimlerin etki büyüklüklerinin büyük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Serbest T3 ve serbest T4 düzeylerinde glutensiz diyet grubunda istatistiksel olarak anlamlı artışlar saptanmış (p<0.05), bu artışların klinik olarak ötiroid aralıkta kalmakla birlikte tiroid hormon metabolizmasında iyileşmeye işaret ettiği değerlendirilmiştir. Her iki grupta da müdahale sonrasında beden ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi ve vücut yağ oranında istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlenmiştir (p<0.05). 6 haftalık glutensiz diyet uygulaması Hashimoto tiroiditi olan kadınlarda özellikle otoantikor düzeylerinde (Anti-TPO ve Anti-TG) belirgin ve yüksek etki büyüklüğüne sahip azalmalar sağlamış; TSH düzeylerinde anlamlı düşüş ve tiroid hormon profilinde iyileşme ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, glutensiz diyetin Hashimoto tiroiditinde otoimmün yükü azaltmaya yönelik tamamlayıcı ve hedefe yönelik bir beslenme stratejisi olabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Hashimoto's thyroiditis is a chronic thyroid disease that progresses through autoimmune mechanisms and is particularly common in women. In the management of the disease, the effects of nutritional approaches on autoimmune response and thyroid function, in addition to pharmacological treatments, are increasingly being investigated. The aim of this study is to evaluate the effect of a 6-week gluten-free diet on thyroid function tests and autoantibody levels in women diagnosed with Hashimoto's thyroiditis, in comparison with a standard diet. This randomized controlled trial was conducted with a total of 129 female patients aged 20–45 years, who were not receiving levothyroxine treatment, were euthyroid, and had no other chronic diseases, and who presented to the Department of Endocrinology and Metabolism at Başkent University Ankara Hospital between 2023–2025. Participants were divided into two groups: a gluten-free diet and a standard diet. Serum TSH, free T3 (sT3), free T4 (sT4), anti-thyroid peroxidase (anti-TPO), and anti-thyroglobulin (anti-TG) levels were measured before and after the intervention; anthropometric measurements and body composition analyses were also performed. Statistical significance was accepted at p<0.05. A statistically significant decrease in the median TSH value after the intervention was observed in the gluten-free diet group (p<0.001). The decrease in TSH levels was approximately in the range of 20–25%, and the effect size was determined to be moderate-to-high. The probability of a decrease in TSH was 3.17 times higher in the group that underwent gluten-free diet intervention. In the same group, a significant decrease in anti-TPO levels, reflecting autoimmunity, was observed; a decrease of approximately 60–70% was detected in the median anti-TPO value (p<0.001). A similarly significant decrease occurred in anti-TG levels, with a median decrease of over 50% (p<0.001). The effect sizes of these changes were determined to be large. Statistically significant increases were observed in free T3 and free T4 levels in the gluten-free diet group (p<0.05), and these increases, while remaining within the clinically euthyroid range, were considered to indicate improvement in thyroid hormone metabolism. In both groups, statistically significant decreases in body weight, body mass index, waist circumference, and body fat percentage were observed after the intervention (p<0.05). A 6-week gluten-free diet resulted in significant reductions with high effect sizes, particularly in autoantibody levels (Anti-TPO and Anti-TG), in women with Hashimoto's thyroiditis; it was also associated with a significant decrease in TSH levels and improvement in the thyroid hormone profile. These findings suggest that a gluten-free diet may be a complementary and targeted nutritional strategy to reduce the autoimmune burden in Hashimoto's thyroiditis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    771166

    Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesinde çölyak tanısı alan hastaların değerlendirilmesi

    Evaluation of patients diagnosed with celiac in Sivas Cumhuriyet University Hospital

    SEDA YILMAZ GÜNEŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    GastroenterolojiSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NACİYE ÖZLEM SAYGILI YÖNEM

  2. Tez No

    311480

    Hashimoto tiroiditi olan gebelerde gebelik süresince T helper-1, T helper-2 ve T helper-17 ile ilişkili sitokin düzeylerinin seyrinin incelenmesi

    Investigation of patterns of T helper-1, T helper-2 and T helper-17 associated cytokines in pregnant patients with hashimoto thyroiditis

    ÖZLEM TURHAN İYİDİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖKSUN AYVAZ

  3. Tez No

    939542

    Dispeptik şikayeti olan hashimoto tiroiditi tanılı hastalarda çölyak otoantikorları sıklığı ve bu otoantikorların Helikobakter pylori ile ilişkisi

    Frequency of celiac autoantibodies in hashimoto's thyroiditis patients with dyspeptic complaints and relationship of these autoantibodies with Helicobacter pylori

    BATUHAN KOÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARİF ALPER KIRKPANTUR

  4. Tez No

    260231

    Otoimmün tiroiditi olan çocukların klinik, laboratuar ve epidemiyolojik olarak değerlendirilmesi ve selenyum destek tedavisinin hastalığın seyrine etkisi

    Başlık çevirisi yok

    GONCA KESKİNDEMİRCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bakanlığı

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. S. ERDAL ADAL

  5. Tez No

    467018

    Otoimmün tiroiditi olan ve olmayan polikistik over sendromu olgularında AMH (anti müllerian hormon) düzeylerinin değerlendirilmesi

    AMH (anti müllerian hormone) levels in polycystic over syndrome patients with and without autoimmune thyroiditis

    ALİYE NİGAR SERİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYSEL UYSAL

Geri Dön