KONTAKT DERMATİTLİ HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ, TEDAVİYE UYUM VE HASTALIĞIN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ
DETERMINATION OF RISK FACTORS, TREATMENT ADHERENCE, AND THE IMPACT OF THE DISEASE ON QUALITY OF LIFE IN PATIENTS WITH CONTACT DERMATITIS
- Tez No: 996681
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT AYDOĞAN, PROF. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER, UZMAN ZEYNEP BÜŞRA BALIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Aile Hekimliği, Dermatology, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kontakt dermatit, risk faktörleri, tedaviye uyum, yaşam kalitesi, Contact dermatitis, risk factors, treatment adherence, quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kontakt dermatit hem fiziksel hem de psikososyal sorunlara yol açarak yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen bir dermatolojik hastalıktır. Risk faktörlerinin belirlenmesi, uygun tanı yöntemleriyle doğru tanının konulması ve koruyucu önlemler ile tedavi yaklaşımlarının uygulanması, hastalarda semptomatik rahatlama sağlanması ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, kontakt dermatit tanısı almış hastalarda olası risk faktörlerini belirlemek, tedaviye uyum düzeylerini değerlendirmek ve hastalığın yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırma olarak planlanan çalışmamıza 01/06/2025-31/12/2025 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Kliniklerine bağlı polikliniklerde takip edilen ve çalışmamıza katılmayı kabul eden 175 Kontakt Dermatit tanılı hasta dahil edilmiştir. Anketimizde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık durumu, hastalık öyküsü, tetikleyici faktörler, tedavi/koruyucu önlemler, yaşam kalitesi ve tedaviye uyum için sorular yer almaktadır. Anket yüz yüze görüşme yöntemiyle doldurulmuştur. Yaşam kalitesi Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi kullanılarak değerlendirilmiş olup tedaviye uyum Morisky Green Levine Tedavi Uyum Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizi IBM Statistics Package for Social Sciences (SPSS ver. 31.0; IBM Corp, Armonk, NY, USA) paket programı kullanılarak yapılmış, istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya kontakt dermatit tanılı 175 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 48,0±18,6 yıl olup %69,7'si kadındır. Hastaların %74,3'ünde kronik hastalık, %39,4'ünde bilinen alerji öyküsü bulunmaktadır. Katılımcıların %55,4'ü kullandıkları ürünlerin ciltte tahrişe neden olduğunu belirtmiştir. En sık görülen belirtiler kaşıntı (%45,8), kabarcıklanma (%44,7) ve kızarıklıktır (%44,1). Alevlenmeyi tetikleyen en sık faktör alerjenler (%40,0) olup bunu stres (%36,0) ve kimyasal maddeler (%34,0) izlemektedir. Hastaların %82,3'ü şikâyetleri için tedavi kullanmakta ve en sık tercih edilen tedavi antihistaminiktir (%47,2). Katılımcıların %52,0'ı ürün içeriklerine dikkat ettiğini belirtmiştir. Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi'ne göre hastaların %77,7'sinin yaşam kalitesinin hastalıktan“çok”düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. Morisky Green Levine Tedavi Uyum Ölçeği'ne göre hastaların %68,6'sının orta düzeyde tedavi uyumuna sahip olduğu saptanmıştır. Tedavi uyumu ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Cinsiyet, eğitim ve meslek gruplarına göre yaşam kalitesi ve tedavi uyumu açısından anlamlı fark saptanmamış, ancak stresin kadınlarda daha sık tetikleyici faktör olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, kontakt dermatitin hastaların yaşam kalitesini belirgin düzeyde olumsuz etkilediğini göstermiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunda yaşam kalitesinin yüksek düzeyde etkilenmiş olması, hastalığın yalnızca fiziksel değil, psikososyal boyutlarının da önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Tedaviye uyumun çoğunlukla orta düzeyde olduğu ve tedavi uyumu ile yaşam kalitesi arasında belirgin bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir. Alerjenler, stres ve kimyasal maddeler en sık bildirilen tetikleyici faktörler olup, bu durum hastalık yönetiminde çevresel ve psikososyal etkenlerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, kontakt dermatit yönetiminde yalnızca medikal tedavilerin değil, risk faktörlerinin belirlenmesi, tetikleyicilerden kaçınma stratejileri ve hasta eğitiminin de bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Contact dermatitis is a common dermatological disease that significantly affects quality of life by causing both physical and psychosocial problems. Identifying risk factors, establishing an accurate diagnosis through appropriate diagnostic methods, and implementing preventive measures and treatment approaches are essential for achieving symptomatic relief and improving quality of life. This study aimed to determine potential risk factors in patients diagnosed with contact dermatitis, to evaluate treatment adherence levels, and to assess the impact of the disease on quality of life. Materials and Methods: This cross-sectional study included 175 patients diagnosed with contact dermatitis who were followed up at the outpatient clinics of the Department of Dermatology and Venereology at SBU Gülhane Training and Research Hospital between 01/06/2025 and 31/12/2025 and who agreed to participate. The questionnaire included items on sociodemographic characteristics, health status, disease history, triggering factors, treatment/protective measures, quality of life, and treatment adherence. The questionnaire was administered through face-to-face interviews. Quality of life was assessed using the Dermatology Life Quality Index, and treatment adherence was evaluated using the Morisky Green Levine Medication Adherence Scale. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics (version 31.0; IBM Corp., Armonk, NY, USA), and p<0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the participants was 48.0±18.6 years, and 69.7% were female. Chronic disease was present in 74.3% of the patients, and 39.4% had a known history of allergy. Among the participants, 55.4% reported that the products they used caused skin irritation. The most common symptoms were itching (45.8%), blistering (44.7%), and erythema (44.1%). The most frequently reported triggering factors were allergens (40.0%), stress (36.0%), and chemical substances (34.0%). Most patients (82.3%) were receiving treatment for their complaints, and antihistamines were the most commonly preferred treatment (47.2%). According to the Dermatology Life Quality Index, 77.7% of the patients were highly affected by the disease. Based on the Morisky Green Levine Medication Adherence Scale, 68.6% of the patients had moderate treatment adherence. No significant association was found between treatment adherence and quality of life. Conclusion: This study demonstrated that contact dermatitis significantly impairs patients' quality of life. The high proportion of patients reporting substantial impact highlights the importance of both physical and psychosocial aspects of the disease. Since allergens, stress, and chemical agents were the most commonly reported triggering factors, environmental and psychosocial determinants should be considered in disease management. A comprehensive approach including identification of risk factors, avoidance of triggers, patient education, and appropriate medical treatment is essential in the management of contact dermatitis.
Benzer Tezler
- Nikel kontakt duyarlılığında risk faktörlerinin belirlenmesi.
Determination of risk factors in nickel contact sensitivity.
TUĞÇE KÖKSÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
DermatolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. Z.NURHAN SARAÇOĞLU
- Anabilim dalımız alerji polikliniğinde 1996-2021 yılları arasında standart seri metalleri (Ni, Co, Cr, Pd) ile yama testi yapılan olguların değerlendirilmesi
Evaluation of patients patch tested with baseline series metal allergens (Ni, Co, Cr, Pd) between 1996-2021at the allergy outpatient clinic of our department of dermatology
MUHAMMED BURAK GÜNAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Dermatolojiİstanbul ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESEN ÖZKAYA
- El ekzemaları ve tırnak tutulumu
Hand eczema and nail involvement
MİNE GÖKDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
DermatolojiKocaeli ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REBİAY KIRAN
- Alerjik hastalıklarda immünoterapi öncesi ve sonrası lateks duyarlılık sıklığı
Başlık çevirisi yok
AYTÜL ZERRİN SİN
- Kaşıntı şikayeti ile başvuran gebelerin etiyoloji, klinik özellikler ve gebelik süreci açısından retrospektif olarak değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of pregnant women presenting with pruritus in terms of etiology, clinical characteristics, and pregnancy course
HİLAY GARİPCAN KARAEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA IŞIK MERMUTLU
DOÇ. DR. İBRAHİM EREN PEK