Martini-Henry tüfeğinin Osmanlı Devleti'ndeki kullanımı, toplumsal ve kültürel yansımaları
The use of the Martini-Henry rifle in the Ottoman Empire and its social and cultural implications
- Tez No: 996797
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET NURİ TUNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Martini-Henry tüfeği, Osmanlı‟da ateşli silahlar, Osmanlı askeri teşkilatı, Eşkıyalık, Osmanlı‟da kültürel hayat, The Martini-Henry rifle, Firearms in the Ottoman empire, Ottoman military organization, Banditry, Cultural life in the Ottoman empire
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Martini-Henry tüfeğinin Osmanlı‟daki Devleti‟ndeki kullanımı, toplumsal ve kültürel yansımaları incelenmeye çalışılmıştır. Osmanlı askeri envanterine dahil edilmesinde olumlu sonuçları görülen bu tüfekle alakalı olarak ilk etapta tüfeğin Osmanlı Devleti‟ne geliş süreci ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise; tüfeğin eşkıyalık, kaçakçılık gibi çeşitli toplumsal olaylarda kendine yer bulması ile ilgili araştırmalarda bulunulmuştur. Son olarak tez konumuzun ana unsuru olan Martini-Henry tüfeği ile ilgili olarak gazete, hikaye, roman ve türküler taranmış, tüfeğin kültürel hayata yansıması incelenmiştir. Çalışmada, benzer veya yakın konular hakkında yapılan araştırmalar için literatür taraması yapılmıştır. Özellikle ilk bölümde, Martini-Henry tüfeğinin Osmanlı Devleti‟ne getirilmesi süreci ve ikinci bölümde ele alınan tüfeğin toplumsal yansımaları bölümü için Osmanlı arşiv belgelerinin tetkikine gayret edilmiştir. İncelenen arşiv belgeleri gibi birincil elden kaynakların yardımıyla, Osmanlı askeri ve içtimai hayatında yer edinen Martini-Henry tüfeği araştırılmıştır. Ordusunu çağın gereklerine göre modernize etmeye çalışan, deniz ve kara mühendishaneleri kuran Osmanlı Devleti, ordunun modern silahlarla teçhiz edilmesine çalışmıştır. Bu amaçla Amerikan menşeli özel silah şirketi Providence Tool Kumpanyası‟ndan 600.000 adet Martini-Henry tüfeği satın almıştır. Söz konusu tüfek, askeri çevreler tarafından beğenilerek kullanılmıştır. Zamanla tüfeğin halkın eline geçtiği görülmüş; eşkıyalık, kaçakçılık gibi olaylarda adı zikredilmiştir. Martini-Henry tüfeği; sevilen bir eşkıya ya da zeybeğin ölümü sonrasında adına yakılan türkülerde, bir gazete sayfasında, Kurtuluş Savaşı‟nı konu olan hikaye ve romanlarda geçerek kültürel hayatta da kendine yer bulmuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis attempts to examine the use of the Martini-Henry rifle in the Ottoman Empire and its social and cultural implications. The study first examines the rifle's arrival in the Ottoman Empire, noting its positive inclusion in the Ottoman military inventory. The second part of the study investigates the rifle's role in various social events such as banditry and smuggling. Finally, newspapers, stories, novels, and folk songs related to the Martini- Henry rifle, the main focus of this thesis, are reviewed to examine its reflection in cultural life. The study conducted a literature review for research on similar or related topics. In particular, the first part explores the process of the Martini-Henry rifle's introduction to the Ottoman Empire, and the second part explores the rifle's social repercussions, which explores Ottoman archival documents. Using primary sources such as the archive documents examined, the Martini-Henry rifle, which gained a place in Ottoman military and social life, was investigated. The Ottoman Empire, which had been undergoing various military transformations for some time, sought to equip its army with modern weaponry. The Ottoman Empire, striving to modernize its army to meet the demands of the era, established naval and land engineering schools and worked to equip its forces with modern weapons. To this end, it purchased 600,000 Martini-Henry rifles from the American private arms company, Providence Tool Company. These rifles were well-received and used by military circles. Over time, however, the rifles fell into the hands of the general public; their name was mentioned in connection with banditry and smuggling. The Martini-Henry rifle also found its place in cultural life, appearing in folk songs sung in honor of a beloved bandit or Zeybek (a type of folk dancer), in newspaper articles, and in stories and novels about the Turkish War of Independence.
Benzer Tezler
- Osmanlı Devleti'nin 93 Harbi'nde silah ve mühimmat tedariki
Arms and ammunition procurement of the Ottoman Empire in the 93 War
KÜBRA GÖVEZ
- Yazılı basında sivil itaatsizlik Gezi Parkı örneği
Civil disobedience in printed media case study of Gezi Park
ALİ KEMAL TANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halkla İlişkilerMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ANIK
- Fotoğraf-arkeoloji ilişkisi ve çağdaş fotoğraf sanatında temsili
Photography-archaeology relationship and representation in contemporary art photography
BURCU BÖCEKLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SİMBER ESKİER
- İslam hukukunda şiddet içermeyen eylem
Non-violent action in Islamic law
HANİFE IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN GÜMAN