Büyük Selçuklu Devleti'nde diplomatik faaliyetler
Diplomatic activities in the Great Seljuk State
- Tez No: 996855
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
X. yüzyılın sonlarından itibaren tarih sahnesinde görülmeye başlayan Selçuklularda ilk diplomatik ilişkiler daha devlet kurulmadan başlamıştır. 431/1040 yılında gerçekleşen Dandanakan Savaşı'ndan sonra ise devlet resmi olarak kurulmuş ve büyük bir cihan devleti hüviyetine kavuşmuştur. Büyük Selçuklu Devleti diplomasisinde bazen dost bazen de düşmanca bir siyaset takip edilerek tahta çıkış, tebrik, savaş, muhasara, yardım istemek, evlilik, tâbîlik ve ticari faaliyetler gibi sebeplerle diğer devletlerle diplomatik görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Büyük Selçuklu Devleti'nin ilk sultanı Tuğrul Bey, kuruluş aşamasında yer edinmek, hâkimiyeti pekiştirmek ve siyasî birliği sağlamak için komşu devletlerle mücadele etmiş ve bunun sonucunda müzakereler yapmıştır. Bundan sonraki süreçte devlet yükseliş dönemine girerek birinci yükseliş devrini yaşamış ve içinde bulunulan şartlara göre ağırlıklı olarak devletin batısına hâkim olmaya çalışmış, bu amaç doğrultusunda diplomasi faaliyetlerini geliştirmiştir. Son sultan Sencer ile devlet hem ikinci yükseliş devrini yaşamış hem de yıkılış sürecine girmiştir. Bu dönemde devletin merkezi ve politikaları doğuya kaymış, doğal olarak diplomasi de bu duruma göre şekillenmiştir. Devletlerarasındaki diplomatik ilişkileri elçiler gerçekleştirmiş, bu elçilere uygulanan muamele devletin gücü ve temas halinde olunan devletle olan menfaatlere göre iyi ya da kötü yönde değişiklik göstermiştir. 536/1141 yılında cereyan eden Katvân Savaşı'nda Karahıtaylar karşısında alınan yenilgi sonrasında Büyük Selçuklu Devleti yıkılış sürecine girmiş, bu süreçte diplomatik faaliyetlerin amacı ise devletin kurtuluşu olmuştur. Ancak, Sultan Sencer'in 552/1157 yılında ölümüyle Büyük Selçuklu Devleti yıkılmış ve diplomatik ilişkileri de sona ermiştir.
Özet (Çeviri)
The diplomatic relations of the Seljuks began even before the formal establishment of their state, emerging on the historical stage from the late 10th century onward. Following the Battle of Dandanakan in 431/1040, the state was officially established and attained the status of a great world power. In the diplomacy of the Great Seljuk State, relations with other states were conducted—sometimes in a friendly, sometimes in a hostile manner—for reasons such as accessions to the throne, congratulations, declarations of war, sieges, requests for assistance, marriage alliances, acknowledgment of vassalage, and commercial activities. The first sultan of the Great Seljuk State, Tughril Beg, fought against neighbouring states during the founding period in order to secure a territorial base, consolidate his authority, and achieve political unity; these struggles were invariably accompanied by negotiations. In the subsequent period, the state entered its first phase of ascendancy and, in accordance with prevailing circumstances, concentrated primarily on gaining dominance in the west; to this end, it systematically developed its diplomatic activities. Under the last sultan, Sanjar, the empire experienced both its second phase of ascendancy and the beginning of its decline. During this era, the center of gravity of state policy shifted eastward, and diplomatic practice was correspondingly reshaped. Diplomatic relations between states were carried out by envoys, and the treatment accorded to these envoys varied—favourable or unfavourable—according to the power of the Seljuk state at the time and the interests involved with the state concerned. After the defeat suffered against the Qarakhitai at the Battle of Qatwān in 536/1141, the Great Seljuk State entered its terminal decline; from this point onward, the objective of diplomatic activity became the survival of the state itself. Nevertheless, with the death of Sultan Sanjar in 552/1157, the Great Seljuk State collapsed and its diplomatic relations came to an end.
Benzer Tezler
- Türkiye Selçuklu Devleti tarihinde İlhanlı Valisi Tâceddin Mu'tez ve dönemi
Ilkhanid governor Taceddin Mu'tez and his period in the history of Turkey Seljuks State
ÇAĞDAŞ KURT
- Doğu-batı ilişkileri ve nükleer güç
Başlık çevirisi yok
KADRİ KEMAL GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
1987
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORAL SANDER
- Anadolu'da Bizans-Selçuklu kültürel etkileşiminin sanata yansımaları
The reflection of cultural interaction between Byzantine and Seljuk in Anatolia on art
YURDAGÜL ÖZDEMİR
- Menteşeoğulları Beyliği, Akdeniz dünyası ve Osmanlı Beyliği: Devletlerarası ilişkilerin gelişimi
Menteşeoğullari Principality, Mediterranean world and Ottoman Principality: Development of inter-state relations
ALPEREN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL RAMAZAN HAYKIRAN
- Türkiye Selçuklu Devleti'nde ulemâ ve umerâ ilişkileri
Turkey Seljuk in state's relationship between ulema and umera
SİNAN ŞEFTALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TarihHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA IŞIK