Parçalanan bir yapı olarak köylülük: Türk tarımında küçük meta üreticiliğinin farklılaşması ve devamlılığının analizi
Peasantry as a fragmenting structure: An analysis of the differentiation and persistence of petty commodity production in Turkish agriculture
- Tez No: 997053
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLTAN EVCİMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kır sosyolojisi, Kırsal kalkınma, Sosyoloji, Tarım ekonomisi, Rural sociology, Rural development, Sociology, Agricultural economy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kapitalizmin küresel yayılımı ve neoliberal gıda rejiminin inşası bağlamında, tarımsal küçük meta üreticiliğinin geçirdiği yapısal dönüşümü, kalıcılık ve çözülme dinamikleri ekseninde incelemektedir. Çalışma, tarım sorununu açıklamakta yetersiz kalan ortodoks Marksist tasfiye tezi ile post-kalkınmacı kültürel direniş yaklaşımlarını eleştirel bir süzgeçten geçirmekte; bunun yerine Marx'ın ekonomi politik eleştirisini merkeze alan açık Marksizm ve gıda rejimi analizine dayalı bütüncül bir teorik çerçeve önermektedir. Çalışmada kalkınma olgusu, salt teknik bir ilerleme süreci olarak değil; sermaye birikiminin ve sınıf mücadelesinin bir aracı olarak kapitalist gıda rejimi biçiminde yeniden tanımlanmıştır. Türkiye tarımının tarihsel analizi üzerinden yürütülen tartışmada, Cumhuriyet dönemindeki popülist destekleme politikalarından 1980 sonrası neoliberal deregülasyona geçiş süreci, sürekli ilkel birikim mekanizmalarıyla ilişkilendirilmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye'de küçük meta üreticiliğinin varlığını sürdürmesinin Chayanovcu bir özerklik veya piyasa dışı bir anomali olmadığını; aksine sözleşmeli tarım, borçlandırma ve tarımın kadınlaşması gibi mekanizmalarla sermaye birikimine ucuz gıda ve emek rezervi olarak işlevsel bir şekilde eklemlendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, mülksüzleşmeden işçileşme olarak tanımladığı neoliberal dönüşüme karşı; gıda egemenliği ve kolektif eylemi temel alan politik bir çözüm önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the structural transformation of agricultural petty commodity production within the context of the global expansion of capitalism and the construction of the neoliberal food regime, focusing on the dynamics of persistence and dissolution. The study critically scrutinizes the orthodox Marxist liquidation thesis and post developmentalist cultural resistance approaches, which remain insufficient in explaining the agrarian question; instead, it proposes a holistic theoretical framework based on Open Marxism and food regime analysis, centering on Marx's critique of political economy. In this study, the phenomenon of development is redefined not as a merely technical process of progress, but as a form of capitalist food regime functioning as an instrument of capital accumulation and class struggle. In the discussion conducted through the historical analysis of Turkish agriculture, the transition process from the populist support policies of the Republican era to the post-1980 neoliberal deregulation is associated with mechanisms of continuous primitive accumulation. Furthermore, research findings reveal that the persistence of petty commodity production in Turkey is not a Chayanovian autonomy or a non-market anomaly; on the contrary, it demonstrates that this production form is functionally articulated into capital accumulation as a reserve of cheap food and labor through mechanisms such as contract farming, indebtedness, and the feminization of agriculture. The study proposes a political solution grounded in food sovereignty and collective action against the neoliberal transformation, characterized as proletarianization without dispossession.
Benzer Tezler
- Parçalanan gerçeklik ve yeni bir bütün oluşturma eylemi olarak resim
Painting as an act of forming a new integral and broken reality
BANU ÇOLAK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2008
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. MUSTAFA SALİM AKTUĞ
- Endemik polygonum sivasicum kit tan & yıldız türünün biyoaktivite gösteren sekonder metabolitlerinin izolasyonu ve yapı tayinleri
Isolation and structure elucidation of the bioactive secondary metabolites from endemic polygonum sivasicum kit tan & yildiz
HÜMEYRA KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
KimyaBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiFarmakognozi ve Doğal Ürünler Kimyası Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU EROL
- Andrei Tarkovsky sinemasında distopik mekân ve varoluşsal kaygı: İvan'ın çocukluğu, Solaris ve Stalker üzerine Kierkegaardcı bir okuma
Dystopian space and existential anxiety in Andrei Tarkovsky's cinema: A Kierkegaardian reading of Ivan's childhood, Solaris and Stalker
ZERDEŞT YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ÖZKEÇECİ
- Experimental and computational investigation of clustering behavior of cyclodextrin-perfluorocarbon inclusion complexes through molecular dynamics simulations
Siklodekstrin-perflorokarbon konuk-konak komplekslerinin kümelenme davranışının deneysel ve moleküler dinamik simülasyonları ile incelenmesi
BETÜL KAYMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Biyomühendislikİstanbul Medipol ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN YÜKSEL DURMAZ
- Otomatik üretim teknolojisine ait betonların basınç dayanımlarının makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemleri ile tahmin edilmesi
Estimating the compressive strength of concrete with automatic production tecknology by machine learning and deep learning
HÜSEYİN KAYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN KAZAK ÇERÇEVİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERDEM ÇERÇEVİK