Türk ve göçmen öğrencilerde zorbalık mağduriyeti, okula yabancılaşma ve sosyal duygusal öğrenme arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An examination of the relationships among bullying victimization, school alienation, and social emotional learning in Turkish and immigrant students
- Tez No: 997373
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FURKAN KAŞIKCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, Okula yabancılaşma, Peer victimization, School alienation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lise döneminde, ergenlerin sosyal etkileşimleri özellikle okul ortamında önem kazanmaktadır. Akranlar ile etkileşimde yaşanan zorbalık gibi olumsuz deneyimlerin bireyin okula yabancılaşması ile ilişkili olabileceği ve sosyal duygusal öğrenmenin de bu noktada hem koruyucu hem de önleyici olacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, lise düzeyinde öğrenim gören Türk ve göçmen öğrencilerin zorbalık mağduriyetleri ile okula yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkide sosyal duygusal öğrenme becerilerinin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel model kullanılmış olup, bu yöntem iki veya ikiden fazla değişken arasındaki ilişkilerin betimlenmesi ve analiz edilmesine yönelik araştırmalardır. Bu doğrultuda araştırma grubunu Ankara ilindeki bazı anadolu, meslek ve teknik anadolu, imam hatip liselerinde öğrenim görmekte olan 512 sayıda lise öğrencisi oluşturmaktadır. (Yaş =16,02, Sd= 1,34). Katılımcılar Kişisel Bilgi Formu, Okula Yabancılaşma Ölçeği, Çok Boyutlu Zorbalık Mağduriyeti Ölçeği, Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeğini doldurmuşlardır. Toplanan veriler SPSS 30 ve PROCESS v3.2 yazılımları aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizler göçmen öğrencilerde erkek öğrencilerin kız öğrencilerden daha fazla okula yabancılaştığını; hem Türk hem göçmen öğrencilerde okula yabancılaşmanın sınıf düzeyi ve okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığını; okula yabancılaşma ile zorbalık mağduriyeti, okula yabancılaşma ile sosyal duygusal öğrenme arasında anlamlı ilişkilerin olduğunu, zorbalık mağduriyeti ve sosyal duygusal öğrenme arasında yalnızca göçmen öğrencilerde anlamlı ilişkilerin olduğunu; Türk öğrencilerin göçmen öğrencilere göre okula yabancılaşma puanlarının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Göçmen öğrencilerde zorbalık mağduriyeti ile okula yabancılaşma arasındaki ilişkide sosyal duygusal öğrenmenin aracılık etkisi istatistiksel olarak desteklenmiş olup, Türk öğrencilerde anlamlı bir aracılık etkisine ulaşılamamıştır. Bulguların ardından sonuçlar tartışılmış ve bu bulgular doğrultusunda sonraki çalışmalar için araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
During high school, adolescents' social engagement becomes especially salient in the school context. Bullying victimization may increase school alienation, whereas social-emotional learning (SEL) functions as a protective factor in this process. Accordingly, the present study examined the mediating role of social-emotional learning skills in the relationship between bullying victimization and school alienation among high school students. A correlational research design was employed, which enables the description and analysis of relationships among two or more variables. The study group consisted of 512 students enrolled in several Anatolian High Schools, Vocational and Technical Anatolian High Schools, and Imam Hatip High Schools located in Ankara (Age = 16.02, SD = 1.34). Participants completed a Personal Information Form, the School Alienation Scale, the Multidimensional Bullying Victimization Scale, and the Social-Emotional Learning Scale. Data were analyzed using SPSS 30 and PROCESS v3.2 software. The analyses indicated that, among immigrant students, males reported higher levels of school alienation than females; for both Turkish and immigrant students, school alienation did not differ significantly by grade level or school type. Significant relationships were found between school alienation and bullying victimization, school alienation and SEL in both two groups, and bullying victimization and SEL in only immigrant students. Turkish students reported higher levels of school alienation than immigrant students. In the immigrant group, SEL mediated the relationship between bullying victimization and school alienation, whereas no significant mediation effect was observed among Turkish students. The findings were discussed, and implications for future research and practice were presented.
Benzer Tezler
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ortaöğretim 6., 7., ve 8. sınıf öğrencilerinde akran zorbalığı yaygınlığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
The prevalence and risk factors of bullying among middle school 6th, 7th, and 8th grade students in Turkish Republic of Northern Cyprus
DENİZ ERGÜN
Doktora
Türkçe
2011
Adli Tıpİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ÇAKICI
YRD. DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR
- Türk ve göçmen ortaokul öğrencilerinde zorbalık: Duygusal ve davranışsal problemler ile yaşam doyumunun rolü
Bullying in Turkish and immigrant secondary school students: The role of emotional and behavioral problems and the satisfaction with life
HİLAL YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KALYON
- Beden Eğitimi ve Spor derslerinin Türk ve göçmen çocuklarda fiziksel uygunluk ve sportmenlik düzeylerine etkisinin incelenmesi
The investigation of the effect of Physical Education and Sports courses on physical fitness and sportsmanship levels in Turkish and migrant children
MAHMUT KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KALDIRIMCI
- Experiencing and negotiating difference: The interactions of female students from Sub-Saharan African countries in Istanbul
Farklılığı deneyimlemek ve müzakere etmek: Sahra Altı Afrika ülkelerinden gelen kadın öğrencilerin İstanbuldaki etkileşimleri
EMEL HANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM KARAOSMANOĞLU
- Uyum sınıflarında Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde eğitsel oyunların konuşma becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of educational games on speaking skills in teaching Turkish as a foreign language in adaptation classes
RECEP KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURMUŞ EKİZ