Birinci basamakta kolorektal kanser farkındalık eğitimi ve kit dağıtımının tarama katılımına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of colorectal cancer awareness education and kit distribution on screening participation in primary care: A randomized controlled trial
- Tez No: 997447
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CELAL KUŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç:Kolorektal kanser, Türkiye'de sık görülen ve erken tanı ile önlenebilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Asemptomatik seyri nedeniyle tarama programları, mortaliteyi azaltmada kritiktir. Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinde sunulan kolorektal kanser farkındalık eğitimi ile eğitimin yanında gaitada gizli kan (GGK) testi kiti temininin, tarama programına katılım oranları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem:Bu çalışma, Kahramanmaraş'ta bir Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'ne kayıtlı 50-70 yaş arası 300 katılımcı ile yürütülen üç kollu, randomize kontrollü bir müdahale araştırmasıdır. Katılımcılar rastgele yöntemle üç gruba ayrılmıştır: (1) Sadece 30 dakikalık yüz yüze eğitim alan grup, (2) Eğitimle birlikte GGK kiti verilen grup ve (3) Herhangi bir müdahale yapılmayan kontrol grubu. Tarama katılım durumları müdahale sonrası 30. günde değerlendirilmiştir. Bulgular:Grupların sosyodemografik özellikleri benzer dağılım göstermiştir (p>0,05). Kontrol grubunda tarama katılım oranı %2,0 iken, bu oran eğitim grubunda %43,0'a, eğitim ve kit grubunda ise %61,0'a yükselmiştir. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlıdır (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde, tarama davranışının en güçlü yordayıcısının uygulanan müdahale türü olduğu belirlenmiştir (Eğitim grubu OR: 91,2; Eğitim+Kit grubu OR: 200,8). Sonuç:Aile hekimliği pratiğinde, hedef kitleye yönelik yüz yüze eğitim verilmesi tarama oranlarını anlamlı ölçüde artırmaktadır. Eğitimin, test kitine erişim kolaylığı ile desteklenmesi ise katılımı en üst düzeye çıkarmaktadır. Ulusal kanser tarama hedeflerine ulaşılmasında, birinci basamakta fırsatçı taramaların aktif eğitim ve kit dağıtımı ile desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Colorectal cancer is a common public health problem in Türkiye that can be prevented with early diagnosis. Due to its asymptomatic progression, screening programs are critical in reducing mortality. The aim of this study is to investigate the effect of colorectal cancer awareness education provided in primary healthcare services, and the provision of fecal occult blood test (FOBT) kits along with education, on participation rates in the screening program. Materials and Methods: This three-arm, randomized controlled intervention study was conducted with 300 participants aged 50–70 years registered at a Family Health Center in Kahramanmaraş. Participants were randomly assigned to three groups: (1) Education Group (receiving only 30 minutes of face-to-face education), (2) Education-plus-Kit Group (receiving education along with a free FOBT kit), and (3) Control Group (receiving no intervention). Screening participation status was evaluated on the 30th day post-intervention. Results: Sociodemographic characteristics were similarly distributed across the groups (p>0.05). While the screening participation rate was 2.0% in the Control Group, this rate increased to 43.0% in the Education Group and 61.0% in the Education-plus-Kit Group. The difference between the groups was statistically highly significant (p<0.001). Logistic regression analysis indicated that the strongest predictor of screening behavior was the type of intervention (Education Group OR: 91.2; Education-plus-Kit Group OR: 200.8). Conclusion: In family medicine practice, providing face-to-face education to the target population significantly increases screening rates. Furthermore, supporting education with direct access to test kits maximizes participation. To achieve national cancer screening targets, it is recommended to support opportunistic screenings in primary care with active education and kit distribution.
Benzer Tezler
- Van ili aile sağlığı merkezlerinde ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının kanser tarama testleri hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalık durumlarının araştırılması
Research of cancer screening test knowledge levels and awareness of healthcare workers who work in family health centers and community health centers in Van province
MUSTAFA GÖNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK KUŞASLAN AVCI
- Birinci basamakta 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanser taraması hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının kolorektal kanser taraması tutum inanç ölçeği ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ERSAN ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- 30-70 yaş arası bireylerin birinci basamak sağlık hizmetleri kullanımı ile kanser tarama testleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of information, attitudes and behaviors about cancer screening tests and use of primary health care of individuals between 30-70 years
GÜLŞAH ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇELİK GÜZEL
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 50-70 yaş bireylerde kolorektal kanser tarama programına yaklaşımın değerlendirilmesi
Evaluation of the approach to colorectal cancer screening program in individuals aged 50-70 applying to family medicine outpatient clinics
HATİCE NALAN GÖÇ KOLAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KORKUT
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Kolorektal kanserli hastaların demografik özelliklerinin aile hekimliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of demographic characteristics of patients with colorectal canser in terms of family medicine
DENİZ AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YILDIRIM