Azerbaycan'da tarımsal destekleme politikalarının tarım sektörüne etkisi: Nahçıvan özerk cumhuriyeti örneği
The impact of agricultural support policies on the agricultural sector in azerbaijan: The case of the nakhchivan autonomous republic
- Tez No: 997551
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAKUP ERDAL ERTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Ekonomi, Agriculture, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde tarım sektörüne uygulanan destekleme politikalarının etkinliğini analiz etmektir. Tez kapsamında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin tarımsal potansiyelini ortaya koymak amacıyla Sovyet dönemi boyunca uygulanan merkezi planlama politikalarının tarımsal üretim üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu çerçevede, kolektif çiftlikler (kolhoz) ve devlet çiftlikleri (sovhoz) gibi üretim modellerinin bölgeye özgü yansımaları değerlendirilmiştir. Ayrıca Nahçıvan'ın coğrafi konumu, iklimsel özellikleri ve sınır ilişkileri doğrultusunda şekillenen üretim desenleri, dönemsel veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımsızlık sonrası dönemde ise Azerbaycan genelinde ve Nahçıvan özelinde uygulamaya konulan tarım reformları ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Çalışmada, 2008 yılından itibaren uygulanmaya başlayan devlet desteklerinin Nahçıvan'daki tarımsal üretim üzerindeki etkisi, Bayesçi Yapısal Zaman Serisi Model'ine dayalı Nedensel Çıkarım (Causal Impact) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde yanıt değişkenleri olarak Nahçıvan Özerk Cumhuriyetine dair toplam tarımsal üretim çıktısı, toplam ekim alanları, büyük ve orta boy tarımsal işletmelere ait üretim çıktıları bireysel işetmelere ait üretim çıktıları alınmıştır. Analizlerde de kontrol değişkeni olarak reel sanayi üretimi tercih edilmiş, böylece müdahaleden etkilenmemiş, tarım sektörüyle makul ölçüde ilişkili ve ön dönem korelasyonu güçlü bir kovaryans yapısı elde edilmiştir. Bulgular, tarımsal desteklerin toplam tarımsal çıktıda, toplam ekim alanlarının zaman içinde genişlemesinde ve büyük ölçekli işletmelere ait üretim çıktılarında olumlu bir eğilime yol açtığını, buna karşın küçük ölçekli işletmelere ait üretim çıktılarında gözlenen negatif eğilimi olumlu yönde dönüştürmekte yeterli olmadığını göstermektedir. Bu tez çalışmasının, Türkiye Cumhuriyeti'nin dış ilişkilerinde önemli bir yere sahip olan Türk cumhuriyetleri bağlamında, Azerbaycan'ın tarım sektörünün bağımsızlık öncesi ve sonrası gelişim sürecini, uygulanan reformları ve destekleme politikalarını ele alarak, bu politikaların sonuçlarını Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti örneği üzerinden incelemek suretiyle literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca çalışma, tarım politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek yeni bir metodun akademik alanda daha yaygın biçimde uygulanmasına da zemin oluşturacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to analyze the effectiveness of agricultural support policies implemented in the Autonomous Republic of Nakhchivan. Within the scope of the thesis, the impact of centrally planned policies applied during the Soviet era on agricultural production has been examined in order to reveal the agricultural potential of Nakhchivan. In this context, the region-specific implications of production models such as collective farms (kolkhoz) and state farms (sovkhoz) have been evaluated. Furthermore, production patterns shaped by Nakhchivan's geographical location, climatic characteristics, and border relations have been analysed using periodic data. In the post-independence period, agricultural reforms implemented across Azerbaijan and specifically in Nakhchivan have been discussed in detail. The study employs the Bayesian Structural Time Series Model-based Causal Impact method to analysed the effect of state support programs, introduced since 2008, on agricultural production in Nakhchivan. Response variables include total agricultural output, total cultivated areas, production outputs of large and medium-sized enterprises, and production outputs of individual farms. Real industrial production was chosen as the control variable, thereby ensuring a covariance structure that is unaffected by the intervention, reasonably related to the agricultural sector, and strongly correlated in the pre-intervention period. The findings indicate that agricultural support policies have led to positive trends in total agricultural output, the expansion of cultivated areas over time, and the production outputs of large-scale enterprises. However, they have not been sufficient to reverse the negative trend observed in the production outputs of small-scale farms. This thesis is expected to contribute to the literature by examining the development process of Azerbaijan's agricultural sector before and after independence, the reforms and support policies implemented, and their outcomes through the case of the Autonomous Republic of Nakhchivan—an area of significance in the context of Turkey's foreign relations with Turkic republics. Moreover, the study provides a foundation for the broader application of a novel method in evaluating the effectiveness of agricultural policies within academic research.
Benzer Tezler
- Türkiye ile Azerbaycan'ın tarım politikaları bağlamında mukayeseli olarak incelenmesi
A comparative examination of Turkey and Azerbaijan in context of agricultural policies
HAJI ASLANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE CENGİZ
- Fındığın sanayideki rolü ve Türkiye'ye kazandırdığı katma değer
The role of hazelnut in the industry and the added value it added to Turkey
MUHAMMET TAHMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ekonomiİstanbul Ticaret ÜniversitesiSanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SABRİ ÖZ
- Bazı dünya pamuk genotiplerinin iPBS (primer arası bağlanma yeri) retrotranspozon markırları ile genetik farklılığının belirlenmesi
Determining the genetic difference of some world cotton genotypes using iPBS (inter-primer binding sequences) retrotransposon markers
MUHAMMED EBRAR ÇAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyoteknolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE SEVİNDİK
- Azerbaycan`da sürdürülebilir tarım ve çevre ilişkisi
The interrelation between environment and sustainable agriculture in Azerbaijan
ELCHIN NASIROV
Doktora
Türkçe
2021
ZiraatBursa Uludağ ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL BÜLENT GÜRBÜZ
- Azerbaycan`da piyasa ekonomisine geçiş sürecinde gerçekleştirilen reformlar ve sosyo-ekonomik sonuçları
Reforms in Azerbaijan during the transition period of market economy and its socio-economic results
HAZAR BEŞİROV