Türk çocuk edebiyatında gotik unsurlar (2015 sonrası çocuk romanları)
Gothic elements in turkish children's literature (Children's novels after 2015)
- Tez No: 997607
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜLKÜ ELİUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuk, kişisel büyüme ile birlikte sosyal ve kültürel değerlerin etkisiyle şekillenen bir varlıktır. Çocuğun hayal gücü, duygusal yapısı ve öğrenme süreci edebi eserler aracılığıyla gelişir. Bu çalışma, Türk çocuk edebiyatında gotik unsurların varlığının ve işlevlerinin incelenmesi amacıyla Giriş,“Çocuk Edebiyatı ve Gotik Edebiyatı, Türk Çocuk Edebiyatında Gotik Unsurların Analizi”başlıklı iki ana bölüm, Sonuç ve Öneriler, Kaynakça olarak düzenlendi. Çalışmanın Birinci Bölümü'nde çocuk ve gotik edebiyatının tanımı, özellikleri ve tarihsel gelişimi hakkında bilgi verildi ve değerlendirildi. İkinci Bölüm'de Türk çocuk edebiyatında gotik unsurların izini sürebilmek amacıyla son on yılda yayımlanan, çocuk okur tarafından ilgi gören, mekân ve olay örgüsü açısından gotik öğeleri belirgin biçimde barındıran on eser (Murat Kömür' ün Mumya Tuzağı- Uyanış; Kübra Kar' ın Lanetli Kasaba; Tuncel Altınköprü' nün Korku Tüneli- Yarasalar Vadisi, Serüven Peşinde- Kâbus Şatosu, Korku Tüneli- Tehlikeler Evi, Macera Geçidi- Tehlike Çemberi; Haktan Kaan İçel'in Can Avar- Ürkünç Aynanın Arkasında ve Can Avar- Eski Kıpırtılı Köşk; Polat Onat'ın Gizemli Yurt- Okyanusya Diyarı; Burcu Karadaş'ın Korku Kapanı -Tehlikeli Yolculuk) tanıtıldıktan sonra gotik unsurlar içerik analizi yöntemiyle“nesne, görüntü, hayvan, ses, labirentleşen mekân ve renk”olmak üzere altı ana kategoride tahlil edildi. Maske, asa, sandık gibi nesneler; kâbus, rüya, gölge, hayalet, canavar, iskelet temsillerinden oluşan görüntüler; kedi, köpek, yarasa, timsah, köpek balığı hayvanları; gerçek ve gerçek dışı ses ögeleri; köşk, kale, kule, mezarlık, şato, dağ, geçit gibi labirentleşen mekânlar ile kırmızı, siyah ve beyaz renkleri çocuk edebiyatında gotik unsurlar olarak ele alındı ve incelendi. Çalışma sonucunda Türk çocuk edebiyatında gotik unsurların belirgin bir şekilde kullanıldığı tespit edildi. Bu unsurlar aracılığıyla çocukların bilinçaltındaki korkuların görünür kılındığı, hayal güçlerinin zenginleştiği ve belirsizlik durumlarında düşünsel bir deneyim edindikleri anlaşıldı. Gotik unsurların, çocukların korkularıyla başa çıkmalarına imkan tanıdığı, psikolojik gelişim süreçlerine katkıda bulunduğu ve edebi eserlere estetik bir derinlik kattığı sonucuna ulaşıldı. Türk çocuk edebiyatının, Batı kökenli gotik edebiyatla benzer unsurları bünyesinde barındırdığı ve bunu kendi kültürel mirasıyla harmanlayarak özgün bir yapıya dönüştürdüğü tespit edildi.
Özet (Çeviri)
The child is an individual shaped by social and cultural values alongside personal growth. A child's imagination, emotional development, and learning process are fostered through literary works. This study is structured as an Introduction; two main chapters titled“Children's Literature and Gothic Literature”and“An Analysis of Gothic Elements in Turkish Children's Literature”; a Conclusion and Recommendations; and a References section, with the aim of examining the presence and functions of Gothic elements in Turkish children's literature. In the first chapter, the definitions, characteristics, and historical development of children's literature and Gothic literature are examined. In the second part, in order to trace the gothic elements in Turkish children's literature, ten works published in the last decade that have attracted the attention of child readers and clearly contain gothic elements in terms of setting and plot (Murat Kömür's Mumya Tuzağı- Uyanış; Kübra Kar's Lanetli Kasaba; Tuncel Altınköprü's Korku Tüneli- Yarasalar Vadisi, Serüven Peşinde- Kâbus Şatosu, Korku Tüneli-Tehlikeler Evi, Macera Geçidi- Tehlike Çemberi; Haktan Kaan İçel's Can Avar-Ürkünç Aynanın Arkasında ve Can Avar- Eski Kıpırtılı Köşk; Polat Onat's Gizemli Yurt- Okyanusya Diyarı; Burcu Karadaş's Korku Kapanı -Tehlikeli Yolculuk) were introduced, and then the gothic elements were analyzed using content analysis method in six main categories:“object, image, animal, sound, labyrinthine space, and color.”Objects such as masks, wands, and chests; Images consisting of nightmares, dreams, shadows, ghosts, monsters, and skeletons; animals such as cats, dogs, bats, crocodiles, and sharks; real and unreal sound elements; labyrinthine spaces such as mansions, castles, towers, cemeteries, fortresses, mountains, and passages; and the colors red, black, and white were considered and examined as Gothic elements in children's literature. The study found that Gothic elements are used prominently in Turkish children's literature. It was understood that through these elements, children's subconscious fears are made visible, their imaginations are enriched, and they gain intellectual experience in situations of uncertainty. It was concluded that Gothic elements enable children to cope with their fears, contribute to their psychological development processes, and add aesthetic depth to literary works. It was determined that Turkish children's literature incorporates elements similar to Western-originated Gothic literature and transforms this into a unique structure by blending it with its own cultural heritage.
Benzer Tezler
- Türk ve Alman çocuk edebiyatında vampirler: Angela Sommer-Bodenburg'un“Küçük Vampir”adlı eseri ve Nazlı Eray'ın“Naz ve Köşkteki Vampir”adlı eserin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Vampires in Turkish and German children's literature: A comparative analysis of Angela Sommer-Bodenburg's“The Little Vampire”and Nazlı Eray's“Naz and the Vampire in the Mansion”
SELMA VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Alman Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ KOÇ
- İhsan Oktay Anar'ın romanlarında bir tür olarak fantastiğin izleri
Signs of fantastic as a literary genre in Ihsan Oktay Anar's novels
ÜLKÜ KÜBRA CİHANKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET USLUCAN
- Türk çocuk edebiyatında korku romanları (Gotik romanlar): Özellikleri ve türe ilişkin öğrenci görüşleri
Horror novels (Gothic novels) in Turkish children's literature: Student views on their characteristics and genre
FUNDA KÜÇÜKÇOPUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE FIRAT
- Nazlı Eray'ın eserlerinde fantastik unsurlar (hikâyelerinde ve romanlarında)
Fantastic elements in Nazli Eray's work (in her stories and novels)
AHMET ERDEM ERATTIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıBalıkesir ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. FATMA SÖNMEZ
- Nezihe Muhiddin, kadın gotiği ve gotik kahramanlar
Nezihe Muhiddin, female gothic and gothic hero(in)es
NİLÜFER YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON