The impact of generative AI on decision-making processes in Saudi Arabian SMEs.
Suudi Arabistan'daki KOBİ'lerde üretken yapay zekânın karar verme süreçlerine etkisi
- Tez No: 997760
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Yapay Zekânın üretken biçimlerinin (Generative AI) Suudi Arabistan'daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) karar alma süreçleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmanın amacı, işletme yöneticilerinin ChatGPT ve Gemini gibi üretken yapay zekâ araçlarını stratejik ve operasyonel karar alma süreçlerine nasıl entegre ettiklerini ve algıladıklarını anlamaktır. Araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş ve fenemonoloji deseni izlenerek, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ yöneticileriyle yapılan derinlemesine görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Bulgular, üretken yapay zekânın karar alma süreçlerinde verimliliği, analitik doğruluğu ve yaratıcılığı artırdığını göstermektedir. Yöneticiler, bu araçların veri odaklı kararları geliştirdiğini, iş yükünü azalttığını ve yenilikçi düşünmeyi teşvik ettiğini belirtmiştir. Bununla birlikte, katılımcılar insan yargısının ve etik denetimin hâlâ vazgeçilmez olduğunu vurgulamışlardır; çünkü yapay zekâ kültürel bağlamı ve insani sezgiyi tamamen ikame edememektedir. Dijital okuryazarlık eksikliği, uygulama maliyetleri ve çalışan direnci önemli zorluklar olarak tanımlanmıştır. Araştırma, Suudi KOBİ'lerinde başarılı yapay zekâ uygulamalarının liderlik desteğine, çalışan eğitimine ve güven inşasına bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, üretken yapay zekânın insan zekâsının yerini almak yerine onu destekleyen bir araç olduğunu vurgulamaktadır. Sonuç olarak, yapay zekânın sorumlu bir biçimde entegrasyonu, yenilik, rekabet gücü ve sürdürülebilir büyüme açısından Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu ile güçlü bir uyum göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impact of Generative Artificial Intelligence (AI) on decision-making processes within small and medium-sized enterprises (SMEs) in Saudi Arabia. The research aims to understand how business leaders perceive and integrate generative AI tools such as ChatGPT and Gemini into their strategic and operational decision-making. Using a qualitative phenomenological approach, data were collected through in-depth interviews with SME managers from various sectors to capture their lived experiences in adopting AI technologies. The findings reveal that generative AI significantly improves decision efficiency, analytical accuracy, and creative problem-solving. Managers reported that AI tools enhanced data-driven decisions, reduced workload, and supported innovation. However, participants emphasized that human judgment and ethical oversight remain essential, as AI cannot fully replace contextual reasoning or cultural sensitivity. Challenges identified include limited digital literacy, implementation costs, and employee resistance to technological change. The study concludes that successful AI adoption In Saudi SMEs depends on leadership support, employee training, and trust-building. It highlights that generative AI serves as a supportive partner rather than a substitute for human intelligence. The research contributes to understanding how digital transformation aligns with Saudi Vision 2030, emphasizing that integrating AI responsibly can strengthen innovation, competitiveness, and sustainable business growth.
Benzer Tezler
- Data driven software engineering: The integral role of generative ai in transforming software development processes
Veri odaklı yazılım mühendisliği: Yazılım geliştirme süreçlerini dönüştürmede üretken yapay zekanın temel rolü
AYBÜKE YALÇINER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU GÖKALP AYDIN
DR. AHMET DİKİCİ
- Unintended consequences of generative AI in product ideation: A product management perspective
Ürün fikir geliştirme sürecinde üretken yapay zekânın istenmeyen sonuçları: Ürün yönetimi perspektifi
TUĞÇE GÜLTEKİN ATLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ TUNÇALP
- Grafik sanatında yapay zekâ destekli yaratıcılığın dönüşümü
The transformation of ai-supported creativity in graphic art
FETİCAN YAZAR
- Dijital oyun tasarımı süreçlerinde yapay zekâ kullanımı: Türkiye oyun endüstrisi
Use of artificial intelligence in digital game design processes: The Turkish game industry
SERA BÜTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR UÇAN
- İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekanın yansıtıcı öğretmen eğitiminde kullanımına yönelik görüşleri
Pre-service English teacher views on the use of artificial intelligence in reflective teacher education
PERİHAN SERRA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP KARTAL