İstanbul ili bir şehir hastanesinde antihipertansif tedavi gören bireylerde ilaç uyumunu bozan faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors disrupting medication compliance in individuals undergoing antihypertensive treatment at a city hospital in İstanbul province
- Tez No: 997869
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE NİLAY GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kardiyoloji, Cardiology
- Anahtar Kelimeler: Antihipertansif tedavi, hipertansiyon, ilaç uyumu, risk faktörleri, tedaviye bağlılık, Antihypertensive treatment, hypertension, medication adherence, risk factors, treatment compliance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fenerbahçe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, antihipertansif tedavi gören bireylerde ilaç uyumunu olumsuz etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki çalışma, Nisan 2024 – Ağustos 2024 tarihleri arasında bir şehir hastanesinde tedavi gören 208 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen Sosyodemografik Bilgi Formu, Tıbbi Öykü Formu ve Hipertansif Hastalarda İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz Etkililik Ölçeği (İBÖS) kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde değişkenlerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiş ve bu doğrultuda parametrik testler uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post hoc testleri (Tukey, LSD) kullanılmıştır. Katılımcıların %33,3'ü 50–60 yaş aralığında yer almakta olup, %52,9'u erkek, %54,8'i evli ve %75,2'si çocuk sahibidir. Eğitim düzeyleri incelendiğinde %25,2'si ilkokul altı, %23,8'i ise üniversite ve üzeri düzeyde eğitime sahiptir. Katılımcıların %47,6'sı düzenli bir işte çalışmakta, %24,3'ü ise evde bakım sorumluluğu taşımaktadır. Evli bireylerin İBÖS puan ortalaması (56,84±14,18), bekâr bireylerin ortalamasına (52,27±13,20) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (t=2,398; p=0,017). Çocuk sahibi bireylerde de benzer şekilde, İBÖS puanları (56,23±13,05), çocuk sahibi olmayan bireylerden (50,35±15,53) anlamlı olarak daha yüksektir (t=2,688; p=0,008). Tansiyon ölçüm sıklığına göre İBÖS puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (F=3,419; p=0,005). Ayrıca, ilaç kullanım süresine göre değerlendirildiğinde beş yıl ve üzeri süredir ilaç kullanan bireylerin uyum düzeyi, bir yıldan az süredir ilaç kullananlara göre daha yüksektir (F=2,809; p=0,027). Stres kaynağı olduğunu belirten katılımcıların puan ortalaması (56,86±14,02), stres kaynağı bulunmayan bireylerin ortalamasından (51,89±13,28) anlamlı şekilde fazladır (t=2,593; p=0,010). Araştırma bulguları, ilaç uyumunun sosyodemografik ve bireysel faktörlerden etkilendiğini ve bu faktörlerin dikkate alınmasının tedavi sürecinde önemli olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to identify the factors that negatively affect medication adherence in individuals receiving antihypertensive treatment. The research was designed as a descriptive and cross-sectional study and was carried out with 208 patients receiving treatment at a city hospital between April 2024 and August 2024. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, Medical History Form, and the Self-Efficacy Scale for Medication Adherence in Hypertensive Patients (IBOS), all developed by the researcher based on relevant literature. It was determined that the variables followed a normal distribution, and accordingly, parametric tests were employed in the data analysis. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and post hoc tests (Tukey, LSD) were used for group comparisons. Among the participants, 33.3% were in the 50–60 age range, 52.9% were male, 54.8% were married, and 75.2% had children. Regarding education level, 25.2% had below-primary school education, and 23.8% had a university degree or higher. In terms of employment and caregiving responsibilities, 47.6% were employed in regular jobs, and 24.3% had home caregiving responsibilities. The mean IBOS score of married individuals (56.84±14.18) was significantly higher than that of unmarried individuals (52.27±13.20) (t=2.398; p=0.017). Similarly, the mean score of individuals with children (56.23±13.05) was statistically significantly higher than those without children (50.35±15.53) (t=2.688; p=0.008). A significant difference was also found in IBOS scores based on blood pressure measurement frequency (F=3.419; p=0.005). Furthermore, when evaluated according to the duration of medication use, adherence was found to be higher in individuals who had been taking medication for five years or more compared to those who had been on medication for less than one year (F=2.809; p=0.027). Participants who reported experiencing sources of stress had significantly higher IBOS scores (56.86±14.02) than those who did not (51.89±13.28) (t=2.593; p=0.010). The findings indicate that medication adherence is influenced by sociodemographic and individual factors, and considering these factors is essential in the management of antihypertensive treatment.
Benzer Tezler
- COVİD-19 sürecinde bir kamu şehir hastanesi sağlık personelinin iş yükü ve iş stresi
Work load and business stress of healthcare personnel during COVID-19 process
NESRİN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Yönetimiİstinye ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYFUN UTAŞ
- İstanbul ili'nde Sağlık Bilimleri Üniversitesi dahilinde eğitim alan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin düzenlenen sağlık raporları hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and awareness of the health reports of the family medicine specialist students who received education within the health Sciences University in İstanbul Province
FATİH GÜMÜŞAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Yeni mezun hemşirelerde gerçeklik şoku, kişi-iş uyumu ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examinition of the relationship between reality shock, person-job complience and intention to leave in NEW graduated nurses
BETÜL DEMİR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
- Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalara mentollü buz uygulamasının hastaların susuzluğuna etkisi
The effect of mentholled ice application on the thirst of patients with laparoscopic cholecystectomy surgery
SABİHA MERT
Doktora
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
- Lomber mikrodiskektomi ameliyatı olan hastalarda mobil uygulama ile hemşirelik takibinin iyileşme ve ağrıya etkisi
The effect of nursing follow-up with mobile application on healing and pain in patients having lumbar microdiscectomy surgery
SELMA KAYRA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN