Tıbbî müdahalelerde bilgilendirilmiş rızanın önemi
The importance of informed consent in medical interventions
- Tez No: 997965
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Adli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık hizmetlerinin itinalı bir şekilde sunulmasının son derece önemli olduğu düşünüldüğünde, sağlık hizmetlerinde hassas bir konuma sahip olan tıbbî müdahalede bilgilendirilmiş rıza konusu; hasta, sağlık çalışanı ve kurumlar açısından dikkatleri çekmektedir. Tıbbî müdahale; alanında yetkisi olan sağlık meslek mensubu tarafından, hastadan alınmış bilgilendirilmiş rızanın mevcudiyeti, tıbbî endikasyonun varlığı ve yapılacak müdahalenin güncel mânâda kabul edilen tıbbî kural ve standartlara riayet edilmek suretiyle özenli bir biçimde uygulanması gibi unsurların birlikte varlığı halinde hukuka uygun kabul edilmektedir. Teşhis, tedavi ya da koruyucu maksatlarla gerçekleştirilen tıbbî müdahaleler; günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle oldukça ileri boyutlara taşınmış, sıkça uygulanır olmuş ve nispeten daha kolay ulaşılabilir hale gelmiştir. Kapsam itibarı ile de oldukça geniş bir mefhum olduğundan tıbbî müdahale kavramı dahiline ruhî ve bedenî birçok uygulama girmektedir. Tıbbî müdahalenin bir parçası haline gelen bilgilendirilmiş rıza kavramı ise birçok açıdan önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Her şeyden önce bilgilendirilmiş rıza alınması, tıbbî müdahale uygulanacak kişinin özerkliğine duyulan saygının bir ifadesidir. Sağlık meslek mensubu açısından ise kişinin icra etmiş olduğu mesleğe karşı göstermiş olduğu ihtimamın bir göstergesidir. Bilgilendirme yapılmadan, rıza alınmadan gerçekleştirilen tıbbî müdahaleler; kişinin onuruna dokunan bir hak ihlâli biçiminde tezahür edeceğinden, bu durum kişilerin mahkemede hak aramalarına varabilecek bir sürecin tetikleyicisi de olabilmektedir. Teorik olarak her ne kadar mevzuattaki düzenlemeler iyi olsa dahi bunların sahada uygulamaya yansıtılmaması bazı hukuki problemleri beraberinde getirebilmekte, sağlık çalışanları ile hastalar arasında güven bunalımı ve çatışmalara sebep olabilmektedir. Çalışmada konunun öneminin ortaya konulması bağlamında bilgilendirilmiş rızaya ilişkin detaylı bilgi sunumu yapılmış, Danıştay, Yargıtay, Anayasa Mahkemesi kararları incelenerek bilgilendirilmiş rıza muhtevalı davalar analiz edilmiş ve konuya ilişkin bulgular grafiklerle gösterilerek özetlenmiştir. Mahkeme kararları içerisinde bilgilendirilmiş rızaya ilişkin hususların dava sonucuna ciddi mânâda etki ettiği, bilgilendirilmiş rıza ile bağlantılı hususlarda usule uymayan işlemlerin hukuki sorumluluk doğurduğu, konuyla alakalı birçok dava olduğu görülmektedir. Çalışmada elde edilen bulgulara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Considering the importance of providing health services carefully, the issue of informed consent in medical intervention, which has a sensitive position in health services, attracts attention from the perspective of patients, healthcare professionals and institutions. Medical intervention is considered lawful when there are elements such as the presence of informed consent obtained from the patient by a healthcare professional who is authorized in the field, the presence of a medical indication and the meticulous implementation of the intervention in accordance with currently accepted medical rules and standards. Medical interventions performed for diagnosis, treatment or preventive purposes have reached quite advanced levels today with the development of technology, have become frequently applied and have become relatively more accessible. Since it is a very broad concept in terms of scope, the concept of medical intervention includes many mental and physical practices. The concept of informed consent, which has become a part of medical intervention, emerges as an important issue in many respects. First of all, obtaining informed consent is an expression of respect for the autonomy of the person who will receive medical intervention. From the perspective of the healthcare professional, it is an indicator of the care the person shows towards the profession he/she performs. Medical interventions performed without informing and obtaining consent; since it will occur in the form of a violation of rights that harms the dignity of the person, this situation can also trigger a process that may lead to individuals seeking their rights in court. Even if the legislation is theoretically good, not reflecting it in practice in the field may bring about some legal problems and cause a crisis of trust and conflicts between healthcare professionals and patients. In the study, detailed information on informed consent was presented in the context of revealing the importance of the subject, the decisions of the Council of State, the Court of Cassation and the Constitutional Court were examined and cases containing informed consent were analyzed, and the findings on the subject were summarized by showing them with graphs. It is seen that the issues related to informed consent in the court decisions seriously affect the outcome of the case, that transactions that do not comply with the procedure in matters related to informed consent create legal liability, and that there are many cases on the subject. Some suggestions were presented regarding the findings obtained in the study.
Benzer Tezler
- Tıbbi müdahalelerde aydınlatılmış onamın hukuki niteliği ve gelişen teknolojiler ile sürecin iyileştirilmesi
Informed consent in medical interventions and its legal framework in the context of emerging technologies
REMZİ ÇAĞRI UZUN
- Ceza hukuku boyutuyla tıbbi müdahalelerde endikasyon
Indication in medical interventions within the framework of criminal law
MERVE NUR SİRKECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiCeza ve Ceza Muhakemesi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞAHİN KILIÇ
- Tıp Ceza Hukukunda kendi geleceğini tayin hakkının yansıması olarak rıza ve sınırları
Consent as a reflection of right to self - determination in Medical Criminal Law and its limits
BURCU ERTEM
- Doğumsal kalp anomalilerinde aydınlatılmış onam
Başlık çevirisi yok
BURAK ARKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTıp Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MURAT TUMAY
- Dental implant tedavisinde diş hekiminin hukuki sorumluluğu
Legal responsibility of the dentist in dental implant treatment
MUSA ERKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTıp Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HACI KARA