Futbol taraftarlarının karanlık üçlü kişilik özellikleri, psikolojik bağlılık ve aşk-nefret arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the dark triad personality traits, psychological attachment, and love-hate in football fans
- Tez No: 997966
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İNCİ KESİLMİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Fanatizm, Sadakat, Saldırganlık, Taraftar, Fanaticism, Loyalty, Aggressiveness, Supporter
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, futbol taraftarlarının karanlık üçlü kişilik özellikleri (narsisizm, makyavelizm, psikopati) ile psikolojik bağlılıkları ve aşk-nefret duyguları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, Adana ilinde yaşayan ve Beşiktaş (BJK), Fenerbahçe (FB), Galatasaray (GS), Adana Demirspor (ADS) ve Adanaspor (AS) takımlarını destekleyen toplam 966 yetişkin taraftar oluşturmuştur. Katılımcılara Kısaltılmış Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Ölçeği, Aşk-Nefret Ölçeği ve Taraftar Psikolojik Bağlılık Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, korelasyon, regresyon, kümeleme analizi ve MANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulguları, takımlara göre anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. GS taraftarları, Karanlık Üçlü'nün tüm alt boyutlarında ve nefret düzeylerinde diğer takım taraftarlarına kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek puanlar almıştır (p<0.05). BJK taraftarları ise en düşük nefret ortalamasına sahip olmuştur. Psikolojik bağlılık alt boyutlarında GS taraftarları kişisel kimlik ve duygusal bağlılıkta, yerel takım taraftarları ise bölgesel bağlılıkta öne çıkmıştır. Cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada, kadın taraftarların nefret ve narsisizm puanları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek bulunurken, erkek taraftarlar psikolojik maliyet ve bölgesel bağlılıkta daha yüksek puanlar elde etmiştir. Korelasyon analizleri, narsisizm ile nefret arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizleri ise takıma duyulan aşkın en güçlü yordayıcısının makyavelizm, nefretin en güçlü yordayıcısının ise narsisizm olduğunu göstermiştir. Karanlık Üçlü özellikleri, kişisel kimlik varyansının %11.3'ünü açıklayarak diğer değişkenlere göre daha yüksek bir açıklayıcı güce sahip olmuştur. Kümeleme analizi sonucunda taraftarlar karanlık fanatikler, mesafeli izleyiciler, sağduyulu taraftarlar olarak üç profile ayrılmıştır. GS taraftarlarının büyük çoğunluğu Karanlık Fanatikler grubunda yoğunlaşmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma futbol taraftarlığının altında yatan psikolojik dinamiklerin, özellikle Karanlık Üçlü kişilik özellikleriyle yakından ilişkili olduğunu ve taraftarlık deneyiminin takım tercihi, cinsiyet ve bölgesel aidiyet gibi faktörlerle birlikte şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, taraftar davranışlarını anlamak ve olumsuz eğilimleri yönetmek adına spor psikolojisi ve taraftar ilişkileri alanlarında yeni stratejiler geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to examine the relationship between football fans' Dark Triad personality traits (narcissism, Machiavellianism, psychopathy), psychological attachment, and love-hate emotions. The study sample consisted of a total of 966 adult fans living in Adana province and supporting Beşiktaş (BJK), Fenerbahçe (FB), Galatasaray (GS), Adana Demirspor (ADS), and Adanaspor (AS) teams. Participants were administered the Short Dark Triad Personality Traits Scale, Love-Hate Scale, and Fan Psychological Attachment Scale. Data analysis employed descriptive statistics, t-test, ANOVA, correlation, regression, cluster analysis, and MANOVA. Research findings indicated significant differences among teams. GS fans scored statistically higher in all subdimensions of the Dark Triad and in hate levels compared to fans of other teams (p<0.05). BJK fans, on the other hand, had the lowest hate average. In psychological attachment subdimensions, GS fans stood out in personal identity and emotional attachment, while local team fans were prominent in regional attachment. In gender-based comparisons, female fans had significantly higher hate and narcissism scores than males, whereas male fans obtained higher scores in psychological cost and regional attachment. Correlation analyses revealed a moderate positive relationship between narcissism and hate. Regression analyses showed that Machiavellianism was the strongest predictor of love towards the team, while narcissism was the strongest predictor of hate. Dark Triad traits explained 11.3% of the variance in personal identity, demonstrating higher explanatory power than other variables. Cluster analysis resulted in fans being categorized into three profiles: Dark Fanatics, Distanced Observers, and Rational Fans. The majority of GS fans were concentrated in the Dark Fanatics group. In conclusion, this study demonstrates that the psychological dynamics underlying football fandom are closely related to Dark Triad personality traits and that the fan experience is shaped by factors such as team preference, gender, and regional belonging. The findings can contribute to developing new strategies in sports psychology and fan relations management to understand fan behavior and manage negative tendencies.
Benzer Tezler
- Karanlık kişilik ve futbol fanatizmi: Bağlanma stillerinin mediatör rolü
Dark personality traits and football fanatticism: The mediating role of attachment style
KASIM CAN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporIğdır ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN ÇALIŞKAN
PROF. DR. ARİF ÖZER
- Karanlık ile aydınlığın savaşı: Taraftarlarda karanlık ve aydınlık üçlü ile empati, schadenfreude, takım kimliği ve faır play ilişkisi
The war between darkness and light: The relationships between dark-triad, light-triad, empathy, schadenfreude, team identification and fair play, among fans
ANSAY HIZAL
- Türkiye'deki futbol taraftarlarının sanal zorbalık davranışları: Fanatizm, karanlık kişilik özellikleri ve demografik faktörlerin rolü
Cyberbullying behaviors of football fans in Turkey: The role of fanaticism, dark personality traits, and demographic factors
MEHMET BERK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim BilimleriBahçeşehir Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYLEM ŞİMŞEK
- Futbol taraftarlarının satın alma davranışları üzerine bir araştırma
A research on football fans buying behaviors
BETÜL KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
SporSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İRFAN ATEŞOĞLU
- Futbol taraftarlarının şiddet gösterme davranışlarının, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The research exami̇ni̇ng soccer fans behavi̇ours of commi̇ti̇ng vi̇olence, constant rage and the expressi̇on of the rage i̇n regards to vari̇ous vari̇ables
MELİH YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ