Emanullah dönemi Afganistan modernleşmesinde devlet ve devletyapılanması
The state and state structure in Afghanistan's modernisation during the Emanullah era
- Tez No: 997991
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENOL DURGUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Kamu Yönetimi, Political Science, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afganistan, 1919 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra, Emanullah Han liderliğinde modern bir ulus-devlet inşa etme hedefiyle köklü reformlara yönelmiştir. Bu reform süreci, dönemin modernleşme idealleri ve anayasal yönetim anlayışından etkilenmiştir. Emanullah Han'ın temel amacı, geleneksel yapıları aşarak merkezi ve çağdaş bir devlet modeli kurmaktı. Bu doğrultuda, 1923 yılında yürürlüğe giren anayasa ile yasama, yürütme ve yargı organlarının yetkileri netleştirilmiş; devletin idari yapısı yeniden şekillendirilmiştir. Bakanlık sisteminin kurulmasıyla bürokratik yapılanma daha sistematik hâle getirilmiş ve kamu yönetimi çağdaş normlara göre düzenlenmiştir. Kurumsal yeniden yapılanmanın yanı sıra ordu, vergi sistemi ve yerel yönetim yapıları da modernleştirilmiş; aşiret sisteminin etkisi azaltılarak merkezi otoritenin taşrada da etkinliği artırılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, geleneksel yerel liderlerin yerine merkezi hükümete bağlı valiler görevlendirilmiştir. Ancak reformların kapsamı ve hızının toplumun geleneksel yapılarıyla örtüşmemesi, geniş kesimlerde dirençle karşılaşmıştır. Toplumsal yapıdaki bu tepkiler, reform sürecinin sekteye uğramasına ve nihayetinde Emanullah Han'ın iktidardan çekilmesine yol açmıştır. Reform girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması, Afganistan'daki modernleşme çabalarının sonraki dönemlerde de çeşitli zorluklarla karşılaşmasına zemin hazırlamıştır.
Özet (Çeviri)
After gaining independence in 1919, Afghanistan, under the leadership of Emanullah Khan, embarked on a series of fundamental reforms aimed at building a modern and national state. These reform efforts were inspired by the modernization ideals of the era and the principles of the rule of law. Emanullah Khan's main goal was to eliminate traditional power structures and establish a centralized and contemporary system of governance. In this context, the Constitution was adopted in 1923, clearly defining the authorities and responsibilities of the legislative, executive, and judicial branches. The state's administrative structure was reorganized, and the creation of ministries helped to systematize the bureaucracy according to modern standards. Alongside institutional restructuring, the military, tax system, and local administrations were also reformed. Tribal powers were reduced in favor of strengthening central authority throughout the country; instead of traditional local leaders, governors loyal to the central government were appointed. However, the broad and rapid implementation of these reforms, which clashed with the traditional structure of Afghan society, sparked strong reactions from many segments of the population. These oppositions hindered the progress of reform and ultimately led to Emanullah Khan's abdication. The failure of these reforms demonstrated that modernization efforts in Afghanistan require alignment with social realities and broader public acceptance — a lesson that continued to influence the country's modernization attempts in later periods.
Benzer Tezler
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Emanullah Han dönemi Afganistan modernleşmesi ve din-siyaset ilişkisi
The modernisation of Afghanistan and religion-politics relation in Amanullah Khan era
MUHAMMED RAHİMİ
Doktora
Türkçe
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL DURGUN
- 2001 sonrası Afganistan ve Türkiye arasındaki siyasi ilişkiler
Relations with Turkey and Afghanistan after 2001
SAIFULLAH SABERAHSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerBalıkesir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESAT PINARBAŞI
- Türkiye ve Afganistan'da modernleşme tecrübeleri Mustafa Kemal Atatürk ve Amanullah Han devirlerinin karşılaştırmalı bir analizi
Experience of modernization i̇n Turkey and Afghanistan a comparative analysis of turnover Mustafa Kemal Atatürk and Amanullah Khan
MOHAMMAD RAHİM RAHİMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜL CEYLAN TOK
- Türk - Afgan ilişkileri (Emanullah dönemi 1919-1929)
Turk - Afgahan relations (the period of Emanullah Khan 1919-1929)
MEHMET KÖÇER